Người dân mua xăng, dầu tại cửa hàng xăng dầu Petrolimex Cầu Giấy. Ảnh: Hoài Nam
Chủ động kịch bản bảo đảm an ninh năng lượng
Theo Bộ Công Thương, các kịch bản ứng phó tập trung vào ba trụ cột chính, trong đó trọng tâm là bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung xăng, dầu.
Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Bộ Công Thương đã chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối chủ động xây dựng phương án cung ứng linh hoạt, trong đó có việc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào một khu vực. Các doanh nghiệp được khuyến khích mở rộng hợp tác với các đối tác tại Đông Nam Á, Australia và Mỹ, qua đó bảo đảm khả năng bổ sung nguồn hàng trong trường hợp các tuyến vận tải truyền thống qua Trung Đông gặp gián đoạn.
Song song với đó, các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu đầu mối phải duy trì nghiêm túc mức dự trữ lưu thông theo quy định, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu thị trường trong mọi tình huống. Bộ Công Thương cũng yêu cầu các nhà máy lọc hóa dầu trong nước ổn định hoạt động sản xuất, ưu tiên điều tiết nguồn hàng cho thị trường nội địa khi cần thiết.
Cùng với bảo đảm nguồn cung, việc giám sát thị trường được tăng cường nhằm phòng ngừa các hiện tượng đầu cơ, găm hàng có thể phát sinh trong bối cảnh chi phí vận tải và logistics gia tăng.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Bộ đang theo dõi sát diễn biến thị trường trong nước và quốc tế, qua đó kịp thời đưa ra các giải pháp điều tiết phù hợp, bảo đảm cung - cầu hàng hóa thiết yếu, nhất là những mặt hàng có tác động lớn tới hoạt động sản xuất và đời sống người dân.
Một trụ cột quan trọng khác là nâng cao năng lực cảnh báo sớm và phản ứng linh hoạt trong chuỗi cung ứng. Bộ Công Thương đang phối hợp chặt chẽ với hệ thống cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để cập nhật thường xuyên tình hình thị trường, giúp doanh nghiệp xuất, nhập khẩu chủ động điều chỉnh phương án vận chuyển, thanh toán hoặc lựa chọn tuyến logistics thay thế khi cần thiết.
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp liên ngành cũng được triển khai chặt chẽ, đặc biệt giữa Bộ Công Thương và Bộ Tài chính trong điều hành giá xăng, dầu theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.
Một điểm đáng chú ý là Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh tình hình Trung Đông diễn biến phức tạp. Bộ Công Thương được giao làm cơ quan thường trực của Tổ công tác, chịu trách nhiệm cập nhật và báo cáo nhanh tình hình hằng ngày để phục vụ công tác điều hành của Chính phủ.
Điều hành linh hoạt, ổn định tâm lý thị trường
Trước diễn biến phức tạp của giá xăng, dầu thế giới, với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước, sáng 7-3, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã có công văn thông báo áp dụng điều chỉnh giá xăng, dầu ngay khi giá cơ sở tăng từ 7%.
Chiều 7-3, giá xăng, dầu đã tiếp tục được điều chỉnh để phản ánh kịp thời diễn biến giá thế giới, đồng thời giải quyết một phần khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xăng, dầu trong nước.
Kể từ 15h ngày 7-3, giá xăng E5RON92 tăng 3.777 đồng/lít, giá bán không cao hơn 25.226 đồng/lít; giá xăng RON95-III tăng 4.707 đồng/lít, giá bán không cao hơn 27.047 đồng/lít.
Giá dầu diesel 0.05S tăng 7.207 đồng/lít, giá bán không cao hơn 30.239 đồng/lít; giá dầu hỏa tăng 8.490 đồng/lít, giá bán không cao hơn 35.091 đồng/lít; giá dầu mazut 180CST 3.5S tăng 3.831 đồng/kg, giá bán không cao hơn 21.327 đồng/kg.
Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, việc bảo đảm nguồn cung đi đôi với ổn định thị trường và kiểm soát giá cả các mặt hàng thiết yếu là nhiệm vụ xuyên suốt của ngành. Đây cũng là yếu tố quan trọng nhằm giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế và góp phần kiểm soát lạm phát.
Hiện Bộ đang phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội ngành hàng, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để theo dõi sát diễn biến cung - cầu, đặc biệt đối với những mặt hàng nhạy cảm, như xăng, dầu, điện, khí đốt hay thép. Các thông tin thị trường được cập nhật thường xuyên để kịp thời đề xuất và triển khai các giải pháp điều hành khi xuất hiện biến động bất thường.
Trong trường hợp thị trường xuất hiện dấu hiệu bất ổn, Tổ điều hành thị trường trong nước có thể tổ chức các cuộc họp chuyên đề đột xuất để đánh giá tình hình và thống nhất biện pháp ứng phó, bảo đảm không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc tăng giá đột biến.
Đối với điều hành giá, Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính trong việc điều chỉnh giá xăng dầu và điện theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Cách thức điều hành này nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời hạn chế các cú sốc giá có thể tác động tới mặt bằng giá chung của nền kinh tế.
Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ, việc kết hợp giữa dự báo sát thực tiễn, điều hành linh hoạt và cơ chế phối hợp liên ngành sẽ giúp kiểm soát tốt áp lực lạm phát chi phí đẩy, ổn định tâm lý thị trường. Qua đó, góp phần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm nguồn năng lượng cho sản xuất và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong năm 2026.
Bảo Hân