Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm tập trung là giải pháp công nghệ đồng bộ do Bộ Công Thương quản lý nhằm kiểm soát toàn diện vòng đời sản phẩm và ngăn chặn gian lận thương mại. Theo Quyết định 400/QĐ-BCT vừa được ban hành, hệ thống này đóng vai trò nòng cốt trong việc kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành để bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.
Lộ trình triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc tập trung
Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ được Bộ Công Thương phân chia theo các giai đoạn cụ thể nhằm đảm bảo tính khả thi và sự đồng bộ trong chuyển đổi số. Mục tiêu trọng tâm đến hết năm 2026 là hoàn thành xây dựng và chính thức đưa vào vận hành hệ thống tập trung trong mạng lưới quản lý sản phẩm công nghiệp.
Trong giai đoạn đầu, cơ quan chức năng sẽ tổ chức triển khai thí điểm đối với một số nhóm thực phẩm trọng điểm. Các đối tượng được ưu tiên bao gồm nhóm hàng có nguy cơ rủi ro cao, sản phẩm lưu thông qua chuỗi phân phối hiện đại, thương mại điện tử và hoạt động xuất nhập khẩu.
Đáng chú ý, đến hết năm 2027, Bộ Công Thương sẽ mở rộng áp dụng truy xuất nguồn gốc bắt buộc đối với các nhóm thực phẩm thuộc phạm vi quản lý. Hệ thống lúc này sẽ tích hợp thêm các công cụ phân tích dữ liệu, giám sát thị trường và phát đi cảnh báo sớm về các rủi ro an toàn thực phẩm hoặc hàng giả, hàng kém chất lượng.
Mở rộng quy mô sang các ngành công nghiệp chủ lực
Bên cạnh thực phẩm, lộ trình từ năm 2028 đến 2030 sẽ từng bước áp dụng truy xuất nguồn gốc đối với đa dạng các nhóm sản phẩm công nghiệp khác. Danh mục mở rộng bao gồm: thuốc lá, dệt may, da giày, giấy, phụ tùng ô tô - xe máy và linh kiện công nghiệp hỗ trợ.
Tầm nhìn đến giai đoạn 2030-2035, hạ tầng kỹ thuật sẽ được hoàn thiện để hình thành chuỗi truy xuất nguồn gốc đầy đủ, xuyên suốt vòng đời sản phẩm. Hệ thống này sẽ kết nối đồng bộ với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành liên quan như Bộ Tài chính, Bộ Công an và Bộ Y tế.
Giải pháp minh bạch hóa để nâng cao vị thế hàng Việt
Việc xây dựng hệ thống không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà còn là giải pháp giúp hàng nội địa gia tăng khả năng cạnh tranh. Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), khẳng định truy xuất nguồn gốc hiện nay là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ quyền lợi các bên.
Dưới góc độ quản lý, hệ thống giúp tối ưu hóa việc quản lý rủi ro và truy vết sai phạm một cách triệt để. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây được xem là "tấm vé" để phát triển bền vững và bám rễ sâu tại thị trường nội địa, nơi người tiêu dùng ngày càng khắt khe về nguồn gốc xuất xứ.
Thực tế cho thấy hàng Việt tại các hệ thống bán lẻ hiện đại đã đủ sức cạnh tranh với hàng ngoại về chất lượng và mẫu mã. Thông qua minh bạch hóa thông tin, người tiêu dùng trong nước sẽ có kênh tham chiếu tin cậy để an tâm lựa chọn các sản phẩm chất lượng cao của Việt Nam.
PHỐ HỘI