Tăng tốc hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc
Chiều 10/6, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung chủ trì cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản.
Thứ trưởng Hoàng Trung yêu cầu khẩn trương khắc phục lỗ hổng an toàn thông tin và hoàn tất đồng bộ dữ liệu chuyên ngành để đảm bảo hệ thống truy xuất nguồn gốc 'lên sóng' đúng hẹn. Ảnh: Nguyễn Thủy
Theo đánh giá tại cuộc họp, hệ thống truy xuất nguồn gốc đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu, kết nối các chủ thể trong chuỗi sản xuất và triển khai thí điểm đối với một số sản phẩm như sầu riêng. Đây được xem là nền tảng quan trọng để tiến tới xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ, hiện đại trên phạm vi cả nước.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Hoàng Trung thẳng thắn nhìn nhận tiến độ triển khai vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra, nhất là các nội dung liên quan đến kết nối, chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và bảo đảm an toàn thông tin.
Nhấn mạnh yêu cầu phải “tăng tốc”, Thứ trưởng giao Vụ Khoa học và Công nghệ chủ trì điều phối chung, xây dựng kế hoạch và kịch bản triển khai bài bản, khả thi; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chuyên ngành để hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, bộ dữ liệu, yêu cầu kết nối và danh mục sản phẩm ưu tiên.
Bộ sẽ tổ chức thí điểm tại một số địa phương và doanh nghiệp, phấn đấu kết nối từ 3 - 5 địa phương cùng tối thiểu 10 doanh nghiệp tham gia hệ thống trong giai đoạn đầu. Đặc biệt, việc hoàn thiện hướng dẫn truy xuất nguồn gốc đối với sầu riêng cần được đẩy nhanh, gắn với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và tiêu chí tham gia hệ thống.
Đối với hạ tầng kỹ thuật - yếu tố then chốt bảo đảm hệ thống vận hành ổn định - Thứ trưởng giao Cục Chuyển đổi số chủ trì đánh giá toàn diện về an toàn thông tin đối với các hệ thống truy xuất nguồn gốc; tổng hợp các tồn tại, lỗ hổng và đề xuất giải pháp khắc phục.
Cục Chuyển đổi số cũng được giao chủ động tiếp nhận, cài đặt và vận hành hệ thống trên hạ tầng của Bộ; hoàn thành việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, phương án kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành trước ngày 22/6/2026.
Đối với các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ như Netacom, CheckVN và các đơn vị liên quan, Thứ trưởng yêu cầu khẩn trương khắc phục các tồn tại, lỗ hổng kỹ thuật; hoàn thành trước ngày 20/6 và hoàn tất kết nối, bàn giao hệ thống trước ngày 22/6/2026.
Các cục chuyên ngành được yêu cầu rà soát, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, cung cấp đầy đủ bộ dữ liệu và xác định rõ cơ chế cập nhật, chia sẻ, kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc. Mỗi lĩnh vực sẽ lựa chọn từ 1 - 3 sản phẩm chủ lực để triển khai trước, bảo đảm tính khả thi và khả năng nhân rộng.
“Việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lâu dài đối với quản lý ngành và phát triển thị trường nông sản. Thủ trưởng các đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng và hiệu quả triển khai”, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.
Đã cập nhật 18.000 sản phẩm, mở rộng thí điểm với sầu riêng
Báo cáo tại cuộc họp, ông Nguyễn Quang Tin, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ cho biết, việc xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc theo chỉ đạo của Chính phủ và lãnh đạo Bộ đã đạt nhiều kết quả tích cực.
Đến nay, hệ thống đã cập nhật khoảng 18.000 sản phẩm thuộc 112 nhóm sản phẩm, 919 lô hàng, với sự tham gia của 547 nông hộ, 255 vùng trồng và 149 doanh nghiệp tại 26 tỉnh, thành phố.
Một số mặt hàng chủ lực như lúa gạo, thịt, sữa, trái cây và chè đang được chuẩn bị triển khai trên diện rộng. Đáng chú ý, chương trình thí điểm truy xuất nguồn gốc đối với sầu riêng xuất khẩu đã thu hút 16 doanh nghiệp tham gia, từng bước hình thành quy trình vận hành đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế và mở ra cơ hội trao đổi, công nhận dữ liệu với các đối tác nước ngoài.
Trong thời gian tới, Bộ sẽ tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành và quy trình nghiệp vụ; xác định rõ các sản phẩm ưu tiên triển khai truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, việc kết nối, tích hợp các nền tảng sẽ được đẩy nhanh nhằm xây dựng hệ thống dùng chung, bảo đảm liên thông dữ liệu và an toàn thông tin.
Bộ cũng sẽ mở rộng quy mô thí điểm truy xuất nguồn gốc đối với sầu riêng để hoàn thiện quy trình phục vụ vụ thu hoạch và xuất khẩu năm 2026; tiếp tục hoàn thiện các văn bản pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật phục vụ công tác quản lý nhà nước.
Theo ông Nguyễn Bảo Trung, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số, các yêu cầu kỹ thuật cơ bản đã được rà soát, trong đó có sản phẩm sầu riêng. Hai cơ sở dữ liệu chuyên ngành quan trọng là mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói hiện đã sẵn sàng kết nối.
Tuy nhiên, trước khi đưa hệ thống vào vận hành chính thức, cần tổ chức đánh giá toàn diện về an toàn thông tin. Đối với hệ thống của Netacom, cần có sự tham gia đánh giá của các đơn vị chuyên ngành và một giai đoạn thử nghiệm nhằm phát hiện, khắc phục các lỗ hổng kỹ thuật.
Đại diện Công ty Netacom cho biết, doanh nghiệp đang phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc tích hợp đầy đủ quy trình nghiệp vụ, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng kết nối dữ liệu theo định hướng của Bộ. Hệ thống cho phép kết nối toàn bộ chuỗi cung ứng từ nông hộ, doanh nghiệp đến cơ quan quản lý, hỗ trợ truy vết và báo cáo dữ liệu theo thời gian thực, đồng thời ứng dụng công nghệ blockchain để nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của dữ liệu.
Theo kế hoạch, doanh nghiệp sẽ hoàn thiện hệ thống và dữ liệu trước ngày 19/6; triển khai trên hạ tầng của Bộ từ ngày 20 - 30/6, bảo đảm vận hành chính thức từ ngày 1/7 và tiếp tục kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia theo lộ trình.
Tiến độ triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản vẫn còn chậm so với yêu cầu. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật và bảo đảm an toàn thông tin để sớm đưa hệ thống vào vận hành đồng bộ.
Nguyễn Hạnh