Bộ Quốc phòng lấy ý kiến sửa đổi Thông tư quy định công tác xử lý vi phạm hành chính

2 giờ trướcBài gốc

Cơ sở pháp lý

Theo Tờ trình của Cục Pháp chế (Bộ Quốc phòng), Thông tư số 111/2021/TT-BQP có hiệu lực từ ngày 11/10/2021. Sau gần 5 năm thực thi, một số nội dung trong thông tư đã bộc lộ sự không còn phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt sau khi nhiều văn bản quy phạm cấp trên được sửa đổi hoặc thay thế.

Bộ Quốc phòng lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Thông tư 111/2021/TT-BQP, sửa đổi, bổ sung liên quan đến điều chỉnh bộ máy tổ chức và phân cấp thẩm quyền xử lý tang vật vi phạm.

Trước hết, ngày 25/6/2025, Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính (VPHC), có hiệu lực từ 01/7/2025. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 189/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về thẩm quyền xử phạt VPHC.

Cùng với đó, Nghị định số 29/2018/NĐ-CP về trình tự, thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân và xử lý tài sản tịch thu đã được thay thế bởi Nghị định số 77/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025, bổ sung thêm bởi Nghị định số 286/2025/NĐ-CP. Ngày 31/10/2025, Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Thông tư số 19/2025/TT-BTP sửa đổi chế độ báo cáo công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC.

Về mặt tổ chức, Bộ Chính trị và Ban Bí thư có Kết luận số 159-KL/TW chấp thuận Đề án sắp xếp tổ chức quân sự địa phương. Theo đó, 44 Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng cấp tỉnh bị giải thể; 30 Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng được thành lập với cấp tương đương sư đoàn, trực thuộc Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh.

Sự thay đổi này khiến nhiều tên gọi, chức danh trong Thông tư 111 không còn chính xác, cần được cập nhật kịp thời. Ngoài ra, theo Quyết định số 2626/QĐ-BQP ngày 16/6/2025, Vụ Pháp chế Bộ Quốc phòng được đổi tên thành Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng, kéo theo loạt điều chỉnh về danh xưng trong toàn bộ văn bản.

Báo cáo tổng kết của Cục Pháp chế cho thấy, từ ngày 11/10/2021 đến 15/10/2025, các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng đã xử lý tổng số 29.867 vụ với 77.780 đối tượng vi phạm, trong đó gồm 153 tổ chức và 77.627 cá nhân.

Các hành vi VPHC chủ yếu là xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, khai thác khoáng sản trái phép, đánh bắt hải sản vi phạm và vận chuyển lâm sản bất hợp pháp. Tổng tiền xử phạt thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 411,9 tỷ đồng.

Về xử lý tang vật tịch thu, trong giai đoạn thống kê, các đơn vị lập tổng số 2.186 phương án xử lý tài sản; cấp thẩm quyền đã phê duyệt 2.003 phương án với tổng trị giá tài sản hơn 111,3 tỷ đồng; phản ánh sự nỗ lực của toàn hệ thống trong công tác quản lý, xử lý VPHC theo quy định. Qua thanh tra, kiểm tra hơn 100 cuộc chưa phát hiện trường hợp nào vi phạm.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn cũng bộc lộ nhiều vướng mắc. Trong đó, các quy định về thẩm quyền phê duyệt phương án xử lý tang vật tịch thu tại Điều 16 và trình tự, thủ tục tại Điều 17 Thông tư 111 không còn phù hợp với Nghị định 77/2025/NĐ-CP.

Ngoài ra, các đơn vị không có cán bộ chuyên trách theo dõi thi hành pháp luật về xử lý VPHC, gây khó khăn cho công tác tổng hợp báo cáo. Cơ sở dữ liệu quốc gia về xử phạt VPHC chưa được triển khai thống nhất trong toàn quốc, dẫn đến hạn chế trong phối hợp và cung cấp số liệu thống kê.

10 điều sửa đổi trong dự thảo Thông tư

Dự thảo Thông tư gồm 10 Điều, sửa đổi, bổ sung 10/24 Điều của Thông tư 111, giữ nguyên 14 điều còn lại. Các nội dung sửa đổi tập trung vào những nhóm vấn đề chính sau:

Về chế độ báo cáo (Điều 1 và Điều 4 dự thảo), dự thảo sửa đổi khoản 2 Điều 8 theo hướng chuyển sang báo cáo hằng năm thay vì báo cáo 6 tháng đầu năm và 6 tháng cuối năm như trước, cập nhật nội dung, hình thức báo cáo theo Thông tư số 19/2025/TT-BTP ngày 31/10/2025. Giao Cục Pháp chế (thay cho Vụ Pháp chế) tổng hợp, trình Bộ trưởng báo cáo gửi Bộ Tư pháp.

Về theo dõi tình hình thi hành pháp luật (Điều 2 dự thảo), dự thảo cập nhật căn cứ pháp lý từ Nghị định 59/2012/NĐ-CP và Thông tư 04/2021/TT-BTP sang Nghị định số 80/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ về tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, bổ sung rõ vai trò của tổ chức pháp chế (Cục, Phòng, ban, trợ lý pháp chế) trong việc tham mưu, giúp chỉ huy theo dõi, kiểm tra tình hình thi hành pháp luật ở cấp mình.

Về hình thức và nguyên tắc kiểm tra (Điều 3 dự thảo), hình thức "tự kiểm tra" được làm rõ thành "cơ quan, đơn vị tự kiểm tra"; hình thức kiểm tra trực tiếp xác định rõ đối tượng là cơ quan, đơn vị có thẩm quyền quản lý, xử lý VPHC. Khoản 5 Điều 10 được cập nhật bổ sung căn cứ Nghị định số 93/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 19/2020/NĐ-CP về kiểm tra, xử lý kỷ luật trong thi hành pháp luật về XLVPHC.

Về thẩm quyền phê duyệt phương án xử lý tang vật tịch thu (Điều 5 dự thảo), đây là nội dung có nhiều thay đổi quan trọng. Điều 16 được sửa đổi toàn diện để phù hợp với Nghị định 77/2025/NĐ-CP, phân cấp rõ thẩm quyền từ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu, Tư lệnh quân khu, đến Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Tư lệnh Cảnh sát biển và các cấp chỉ huy cơ sở. Đặc biệt, tên gọi chức danh được cập nhật theo cơ cấu tổ chức mới, ví dụ thay "Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng cấp tỉnh" bằng "Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng".

Về trình tự, thủ tục lập phương án (Điều 6 dự thảo), Điều 17 được sửa đổi về tên điều, nay gọi là "Trình tự, thủ tục lập, phê duyệt phương án xử lý tài sản trong trường hợp đơn vị chủ trì quản lý tài sản lập phương án", căn cứ vào Điều 11 và Điều 12 Nghị định số 77/2025/NĐ-CP. Theo đó, cơ quan, đơn vị chủ trì quản lý tài sản tự lập phương án, báo cáo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phê duyệt, sau đó tổ chức thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định.

Theo Tờ trình, việc ban hành thông tư sửa đổi nhằm tạo lập cơ sở pháp lý để thống nhất quản lý, nâng cao hiệu quả công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC đối với các lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng. Thông tư được soạn thảo theo hướng bảo đảm tính hợp Hiến, hợp pháp, thống nhất trong hệ thống pháp luật, phù hợp với đặc thù quốc phòng và có tính khả thi cao. Đồng thời, hướng tới mục tiêu giảm thủ tục hành chính, tăng tính chủ động, tự chủ và trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị trong xử lý tài sản xác lập quyền sở hữu toàn dân.

Dự kiến Thủ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ ký ban hành thông tư trong tháng 6 năm 2026, với hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký. Việc ban hành không phát sinh thêm nguồn nhân lực hay kinh phí mới.

Nguyên Khánh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/bo-quoc-phong-lay-y-kien-sua-doi-thong-tu-quy-dinh-cong-tac-xu-ly-vi-pham-hanh-chinh-460197.html