Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình tại phiên họp (Ảnh: Quang Vinh)
Ngày 21/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; Tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.
Phát biểu giải trình trước các ý kiến mà đại biểu Quốc hội đặt ra trong 2 ngày qua (chiều 20 và sáng 21/4), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, về mục tiêu tăng trưởng hai con số, ý kiến của các đại biểu rất tâm huyết, xác định đây là mục tiêu vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu, không có con đường nào khác để đạt được mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Thực sự đây là một nỗ lực rất lớn.
Nêu ví dụ theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), từ năm 1946 đến nay, chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ có khả năng thực hiện thành công việc tăng trưởng liên tục hai con số trong vòng trên 10 năm để trở thành các quốc gia phát triển, thu nhập cao, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay, qua lịch sử 40 năm đổi mới chúng ta mới chỉ có 2 năm đạt mức tăng trưởng trên 9%, chưa bao giờ đạt được mức tăng trưởng hai con số. Cho nên, đây là mệnh lệnh tất yếu phải làm, phải thể hiện quyết tâm chính trị rất cao. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của cả hệ thống chính trị để quyết tâm thực hiện quyết liệt, hiệu quả.
Để ứng phó với những thách thức và đạt mục tiêu tăng trưởng, theo ông Ngô Văn Tuấn Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ triển khai các giải pháp trong thời gian tới. Theo đó, rà soát, cập nhật lại kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ phấn đấu cho từng cơ quan, địa phương, từng bộ ngành, từng doanh nghiệp phù hợp với điều kiện tình hình mới. Phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế. Đặc biệt là chính sách tài khóa hoàn thiện chính sách thuế, đảm bảo thu đúng thu đủ nhưng cũng phải tạo điều kiện tối đa cho sự phát triển của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 96% số lượng doanh nghiệp của nền kinh tế.
Về giải ngân đầu tư công, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay, hiện đang quyết liệt thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Sắp tới, Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị toàn quốc để đảm bảo giải ngân đầu tư công đạt mục tiêu trong năm 2026. Tập trung xử lý các dự án tồn đọng liên quan đến đất đai. Đây là nguồn lực rất lớn đang bị lãng phí cần được khơi thông. Thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn. Vì vậy hiện nay đang trình Quốc hội tháo gỡ thông qua việc sửa luật để từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn để thúc đẩy các doanh nghiệp phát triển.
Về huy động vốn để bảo đảm phát triển trong giai đoạn tới, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh vừa phải đảm bảo huy động vốn đáp ứng nhu cầu phát triển, vừa nâng tầm vốn đầu tư xã hội. Tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội so với giai đoạn trước đây phải tăng 2,2 lần. Do đó phải thực hành tiết kiệm chống lãng phí.
Bên cạnh đó, nếu không cải thiện được chỉ số ICOR đang ở mức 4,6 thì để tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội lên đến 70% GDP. So với các nước cùng thời kỳ, chúng ta đang ở mức cao hơn so với các nước do đó phải đưa về mức tương đương các nước. Ví như Trung Quốc chỉ 2,7, Nhật Bản là 3,2, Hàn Quốc là 3,3. Do đó, giải pháp trong thời gian tới cần tập trung vào các vấn đề chuẩn bị đầu tư, lựa chọn danh mục, kiểm tra giám sát đôn đốc, tập trung vốn, đầu tư cuốn chiếu để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Về thị trường vốn, cho rằng hiện thị trường tiền tệ chủ yếu giải quyết vốn ngắn hạn. Do đó để có vốn trung và dài hạn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, nền kinh tế phải dựa vào thị trường vốn thị trường cổ phiếu và trái phiếu.
Thị trường cổ phiếu đang có cơ hội nâng hạng từ cận biên lên mới nổi. Thị trường trái phiếu chính phủ thời gian qua phát triển tốt nhưng cần tiếp tục củng cố. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp sau những sự cố vừa qua hiện nay đang bắt đầu được kiểm soát và phục hồi. Muốn thị trường vốn phát triển tốt, phải cải cách từ thể chế, hạ tầng, đến người bán, người mua, người trung gian. Đặc biệt, cần hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp như quỹ đầu tư, công ty xếp hạng tín nhiệm để giúp các nhà đầu tư nhỏ lẻ an tâm gửi vốn.
Anh Vũ - Việt Thắng