BỘ TRƯỞNG BỘ XÂY DỰNG TRẦN HỒNG MINH: Đột phá hạ tầng, tạo thế và lực cho kỷ nguyên mới

một giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư Tô Lâm kiểm tra tiến độ dự án sân bay Long Thành, tháng 11/2025

Hoàn thiện kỷ lục thể chế, xếp hạng nhất về chất lượng cung cấp dịch vụ công

- Năm 2025, nhiều chính sách mới được ban hành để phục vụ tinh gọn bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, qua đó tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng. Bộ Xây dựng đã tạo dấu ấn gì trong quá trình này, thưa Bộ trưởng?

- Năm 2025 là một dấu mốc đặc biệt đối với Bộ Xây dựng. Đây là năm đầu tiên Bộ vận hành theo mô hình tổ chức mới sau sáp nhập, tinh gọn từ 42 đầu mối xuống 22 đầu mối, đồng thời mở rộng phạm vi quản lý nhà nước theo Nghị định số 33/2025/NĐ-CP. Điều quan trọng không chỉ là “gọn bộ máy”, mà là đổi mới tư duy quản lý, khắc phục chồng chéo, bảo đảm điều hành thống nhất, thông suốt, không để phát sinh khoảng trống pháp lý.

Trong bối cảnh đó, Bộ xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm. Năm 2025, Bộ đã hoàn thành 134 văn bản quy phạm pháp luật - một khối lượng công việc lớn, phục vụ trực tiếp các yêu cầu phát triển hạ tầng, đô thị và an sinh xã hội.

Đặc biệt, Quốc hội thông qua 4 luật quan trọng gồm: Luật Đường sắt; Luật Xây dựng; Luật Hàng không dân dụng Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn; 5 Nghị quyết về chủ trương đầu tư các dự án quan trọng; thông qua 10 đề án tác động mạnh đến phát triển quốc gia, như: cơ chế đặc thù đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; phát triển mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh; khởi công dự án thành phần 1 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội… Qua đó, giúp đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, nâng cao chất lượng đầu tư, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm kiểm tra tiến độ dự án sân bay Long Thành, tháng 11/2025

Các văn bản được ban hành đã góp phần cắt giảm hơn 30% thủ tục hành chính, giảm 35% điều kiện đầu tư kinh doanh, vượt mục tiêu của Nghị quyết số 66/NQ-CP; đồng thời, kịp thời thể chế hóa các Nghị quyết của Bộ Chính trị như Nghị quyết 57, 66, 68, thúc đẩy chuyển từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”.

Thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ đã rà soát hơn 600 văn bản còn hiệu lực, đề xuất sửa đổi gần 70 văn bản và ban hành 9 văn bản. Theo đó, 118 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền; 133 nhiệm vụ được phân định thẩm quyền; đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa 45% thủ tục hành chính (54/120 thủ tục). Việc trao quyền cho địa phương giúp tăng tính chủ động, sáng tạo và khai thác tốt hơn tiềm năng từng vùng, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung.

Có thể nói, hệ thống chính sách, pháp luật trong lĩnh vực của ngành đang ngày càng hoàn thiện, đồng bộ, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Đáng chú ý, năm 2025, Bộ Xây dựng xếp hạng nhất trong khối bộ, ngành về chất lượng cung cấp dịch vụ công.

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có thể đạt 100 tỷ USD sau 30 năm khai thác

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là công trình hạ tầng đặc biệt quan trọng, mở rộng không gian phát triển quốc gia, tác động tới toàn bộ nền kinh tế. Tuyến đường dài 1.541km, khổ ray tiêu chuẩn 1.435mm, tốc độ thiết kế 350km/h, khai thác khoảng 320km/h, đi qua 20 tỉnh, thành phố. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh chỉ còn 5 - 6 giờ, thay vì hơn 30 giờ như hiện nay.

Về kinh tế, tuyến đường giúp giảm chi phí logistics 15 - 20%, tiết kiệm 2 - 2,5 tỷ USD/năm, giảm phát thải 3 triệu tấn CO₂/năm, tiết kiệm 2 - 2,5 tỷ USD logistics/năm, tăng GDP 0,5 - 0,7%/năm. Về xã hội, dự án sẽ giảm tai nạn giao thông, nâng chất lượng sống và mở cơ hội phát triển cho các vùng còn khó khăn. Lợi ích kinh tế, xã hội dự kiến có thể đạt 100 tỷ USD sau 30 năm khai thác.

Vượt mốc 3.000km cao tốc Bắc - Nam

- Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược; trong đó nhấn mạnh mục tiêu cơ bản hoàn thành cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau. Ngành Xây dựng đã thực hiện chủ trương này ra sao trong giai đoạn 2021 - 2025, thưa Bộ trưởng?

- Giai đoạn 2021 - 2025, Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã dành nguồn lực rất lớn cho kết cấu hạ tầng giao thông, đồng thời đặt mục tiêu đến hết năm 2025 cả nước có 3.000km đường bộ cao tốc.

Tổng Bí thư Tô Lâm kiểm tra tiến độ dự án sân bay Long Thành, tháng 11/2025

Năm 2020 cả nước mới có 1.163km cao tốc, như vậy trong 5 năm cần hoàn thành tối thiểu 1.837km. Đây là thách thức rất lớn trong bối cảnh “điểm nghẽn” về thể chế vẫn là rào cản lớn, công tác chuẩn bị đầu tư kéo dài, khó khăn về nguồn vật liệu, giải phóng mặt bằng chậm. Để khắc phục khó khăn, vướng mắc, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành hàng loạt các cơ chế đặc thù như: triển khai đồng thời các công việc; giao địa phương làm cơ quan chủ quản; chỉ định thầu; giao mỏ trực tiếp cho nhà thầu, nâng công suất mỏ…

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đến cuối năm 2025, cả nước đã hoàn thành đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345km tuyến chính cao tốc, cùng 458km nút giao và đường dẫn, vượt mục tiêu 3.000km.

Đặc biệt, việc thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Mũi Cà Mau không chỉ là một kết quả về hạ tầng. Đây là tuyến “xương sống” giúp tăng liên kết vùng, rút ngắn thời gian vận chuyển, mở rộng không gian phát triển và tạo lực hút đầu tư cho công nghiệp, dịch vụ, đô thị dọc hành lang giao thông. Trên nền tảng đó, các tuyến tiếp theo như Cà Mau - Cái Nước, các trục ngang như Tân Phú - Bảo Lộc, Quy Nhơn - Pleiku… tiếp tục được triển khai nhằm hoàn thiện mạng lưới kết nối đa chiều.

Bên cạnh đường cao tốc, giai đoạn 2021 - 2025 cũng ghi nhận kết quả rõ nét ở các lĩnh vực khác: hoàn thành 1.586km đường quốc lộ, 1.701km đường bộ ven biển; năng lực hệ thống cảng biển tăng gần 1,3 lần, công suất cảng hàng không tăng hơn 1,6 lần so với năm 2020. Những kết quả này đã góp phần kéo giảm chi phí logistics từ khoảng 21% GDP năm 2018 xuống còn 17 - 18% hiện nay, trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp và nâng sức cạnh tranh nền kinh tế.

- Từ những kết quả đã đạt được, theo Bộ trưởng, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm chủ yếu nào cho giai đoạn sắp tới?

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh

- Từ thực tiễn triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thời gian qua, tôi cho rằng có một số bài học lớn.

Thứ nhất, phải ưu tiên nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải; tập trung cho các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có tính lan tỏa, kết nối vùng.

Thứ hai, tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách để tháo gỡ các điểm nghẽn; kịp thời cụ thể hóa đầy đủ, hiệu quả các chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các quyết sách của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ làm cơ sở tổ chức thực hiện. Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao năng lực và trách nhiệm của địa phương.

Thứ ba, với các dự án trọng điểm, cần cơ chế điều hành thống nhất, xuyên suốt; tổ chức bộ máy chỉ đạo rõ ràng để kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Thứ tư, phải đề cao trách nhiệm, kiên quyết không né tránh, không đùn đẩy; phát huy tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”; làm việc theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Và cuối cùng, cần tạo khí thế thi đua, động viên kịp thời, ứng dụng khoa học, công nghệ để nâng năng suất, rút ngắn thời gian thi công, tiết kiệm chi phí; đồng thời tăng cường đối thoại để tạo sự đồng thuận của Nhân dân trong triển khai dự án.

Đã hoàn thành 62% chỉ tiêu Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội

Thời gian qua Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong phát triển nhà ở xã hội. Đến nay, cả nước có 698 dự án, quy mô 657.395 căn, đạt 62% chỉ tiêu Đề án; 18 địa phương đạt và vượt chỉ tiêu được giao.

Cùng với đó, Chương trình hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng đã hoàn thành trước ngày 27/7/2025 với 34.754 hộ, vượt kế hoạch 4 tháng. Chương trình hỗ trợ nhà ở hộ nghèo cũng đã hoàn thành vượt kế hoạch 4 tháng với tổng số 85.897 hộ…

Phân cấp mạnh hơn, kỷ luật nghiêm hơn

- Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng tăng trưởng cao và bền vững. Yêu cầu đặt ra với phát triển kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông và hạ tầng xây dựng - đô thị, là phải có bước đột phá mạnh mẽ hơn, đi trước một bước, mở đường và dẫn dắt quá trình phát triển. Theo Bộ trưởng, đâu là áp lực lớn nhất trong quá trình thực hiện mục tiêu này?

- Việc xây dựng và triển khai các chiến lược, giải pháp đồng bộ, quyết liệt để đột phá kết cấu hạ tầng vừa nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, vừa tạo động lực bứt phá kinh tế - xã hội, thể hiện rõ trách nhiệm của Bộ Xây dựng và toàn ngành trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh

Áp lực lớn nhất hiện nay của ngành xây dựng là phải triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ có quy mô lớn, phạm vi tác động rộng, yêu cầu cao về tiến độ, chất lượng và hiệu quả, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao, bền vững.

Một mặt, ngành phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng đồng bộ, ổn định, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về đầu tư xây dựng, trong điều kiện yêu cầu đặt ra rất gấp, phạm vi điều chỉnh rộng và phải theo kịp yêu cầu của thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội và công tác quản lý đầu tư xây dựng trong giai đoạn mới. Mặt khác, phải tổ chức triển khai khối lượng lớn các dự án, công trình trọng điểm quốc gia có tính chiến lược, lan tỏa và dẫn dắt phát triển - từ hệ thống đường bộ cao tốc, hạ tầng hàng không, cảng biển, hạ tầng đô thị đến các chương trình an sinh xã hội như Đề án xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội… Đây là những nhiệm vụ then chốt nhằm hình thành hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đóng vai trò “đi trước mở đường”, tạo không gian phát triển mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Việc triển khai đồng thời nhiều dự án, công trình trọng điểm trên phạm vi rộng, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và nhiều địa phương đặt ra áp lực phải xử lý hài hòa giữa yêu cầu đẩy nhanh tiến độ với việc bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư. Yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cũng được đặt ra rất rõ ràng, đòi hỏi hệ thống thể chế phải được thiết kế theo hướng giao quyền mạnh hơn cho địa phương nhưng đồng thời phân định rành mạch thẩm quyền, trách nhiệm, bảo đảm không buông lỏng quản lý, không để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nâng cao năng lực tổ chức thực hiện của địa phương, tăng cường kiểm tra, giám sát, hậu kiểm và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Vượt mốc 3.000km đường bộ cao tốc Bắc - Nam

- Điều gì thôi thúc ngành xây dựng mạnh mẽ hơn nữa trên hành trình đổi mới, cải cách thực hiện các mục tiêu của giai đoạn tới, thưa Bộ trưởng?

- Để giữ vững quyết tâm theo đuổi các mục tiêu phát triển dài hạn của ngành, yếu tố quan trọng nhất là sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn ngành, trên cơ sở bám sát chủ trương, đường lối của Đảng và sự lãnh đạo, chỉ đạo nhất quán của Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Đây là nền tảng chính trị và định hướng xuyên suốt giúp ngành xây dựng kiên trì theo đuổi các mục tiêu phát triển hạ tầng dài hạn.

Cùng với đó, việc xác định rõ tầm nhìn chiến lược, lộ trình phát triển dài hạn và các ưu tiên đầu tư có trọng tâm giúp ngành chủ động phân bổ nguồn lực, xử lý hài hòa giữa yêu cầu trước mắt và mục tiêu lâu dài. Việc hoàn thiện thể chế ổn định, minh bạch, gắn với phân cấp, phân quyền rõ ràng nhưng siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tạo điều kiện để các chủ thể thực hiện có đủ thẩm quyền, đủ trách nhiệm và đủ động lực để kiên trì triển khai các mục tiêu đã đề ra.

Ngành Xây dựng xác định lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, coi hiệu quả thực chất của công trình, chất lượng không gian sống, khả năng khai thác lâu dài của hạ tầng và sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản là thước đo cho quyết tâm và kết quả hành động. Trên cơ sở đó, ngành kiên định mục tiêu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bền vững; kiên quyết không đánh đổi lợi ích lâu dài để lấy kết quả trước mắt, qua đó giữ vững niềm tin xã hội và tạo động lực nội sinh để theo đuổi các mục tiêu phát triển dài hạn trong kỷ nguyên mới.

- Xin cảm ơn Bộ trưởng!

CHÍ TUẤN - HỒNG LOAN

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/bo-truong-bo-xay-dung-tran-hong-minh-dot-pha-ha-tang-tao-the-va-luc-cho-ky-nguyen-moi-10406937.html