Thể chế - đột phá chiến lược để mở đường phát triển
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, Đại hội XIII của Đảng đã tiếp tục xác định đột phá về thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hoàn thiện thể chế trong định hướng phát triển đất nước. Cụ thể là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển bền vững về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường..., tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc; khơi dậy mọi tiềm năng và nguồn lực, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước”.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tham luận tại Đại hội. Ảnh: ĐH
Tại Nghị quyết số 66-NQ/TW, Bộ Chính trị tiếp tục nhấn mạnh việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là “đột phá của đột phá”, là nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để mở đường cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Quán triệt các chỉ đạo này, Đảng ủy Bộ Tài chính đã lãnh đạo toàn ngành tập trung nguồn lực cao nhất, đổi mới tư duy, tạo chuyển biến mạnh mẽ và toàn diện trong xây dựng và hoàn thiện thể chế. Bộ Tài chính đã trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước; trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 929 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 65 luật, nghị quyết của Quốc hội nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu phát triển mới, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Các chính sách, pháp luật tập trung vào ba lĩnh vực chính. Thứ nhất là kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực xã hội, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thông qua sửa đổi đồng bộ, căn bản pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, quản lý vốn nhà nước và quy hoạch; cắt giảm tối đa điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao quyền chủ động cho địa phương và doanh nghiệp, bảo đảm nguyên tắc doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm.
Quang cảnh Đại hội chiều 21-1. Ảnh: ĐH
Cùng với đó là cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước nhằm giảm thời gian, chi phí, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp; tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài; xây dựng hành lang pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như khu thương mại tự do, khu công nghiệp thế hệ mới.
Lĩnh vực trọng tâm thứ hai là huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính quốc gia. Bộ Tài chính đã tham mưu hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế theo hướng đơn giản, hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế; đổi mới tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”, gắn với chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các đại biểu tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng chiều 21-1. Ảnh: ĐH
Qua đó, đã huy động hiệu quả nguồn lực lớn nhất từ trước đến nay cho ngân sách nhà nước; đồng thời thực hiện miễn, giảm, giãn, hoãn tối đa các loại thuế, phí nhằm hỗ trợ phục hồi và phát triển doanh nghiệp trong và sau đại dịch Covid-19, góp phần nuôi dưỡng nguồn thu, định hướng phát triển các lĩnh vực ưu tiên cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, phấn đấu phát triển kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP vào năm 2030 theo Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.
Lĩnh vực thứ ba là phát triển thị trường vốn và kiến tạo khuôn khổ pháp lý cho các mô hình kinh tế mới. Bộ Tài chính chủ động xây dựng khung khổ pháp lý đồng bộ, gắn với xu thế phát triển của thời đại đối với các mô hình như trung tâm tài chính quốc tế, phát triển thị trường chứng khoán, thí điểm thị trường tài sản mã hóa, khu thương mại tự do, khu công nghiệp thế hệ mới ưu đãi đầu tư thuế; qua đó vừa thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao, vừa nâng cao năng lực nội tại và sức cạnh tranh của nền kinh tế, phát triển nhanh và bền vững gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Đồng thời, thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để các mô hình kinh doanh mới phát triển an toàn, minh bạch.
Đổi mới, sáng tạo trong xây dựng và thực thi thể chế tài chính
Theo đồng chí Nguyễn Văn Thắng, nhờ thể chế tài chính - ngân sách từng bước được hoàn thiện, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, cùng sự ủng hộ của người dân và cộng đồng doanh nghiệp, đất nước đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nổi bật là quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp tăng 37,6% so với năm 2020; thu ngân sách nhà nước cả giai đoạn ước đạt gần 9,9 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu đề ra và gấp 1,4 lần nhiệm kỳ trước; tổng vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55% so với nhiệm kỳ trước. Thị trường chứng khoán được nâng hạng, quy mô vốn hóa tăng 1,9 lần so với năm 2020; trung tâm tài chính quốc tế và các khu thương mại tự do thế hệ mới được thành lập và đưa vào vận hành.
Các đại biểu Đoàn Hà Nội tham dự Đại hội. Ảnh: ĐH
Bên cạnh kết quả đạt được, với tinh thần “tự soi, tự sửa”, Đảng bộ Bộ Tài chính nghiêm túc nhìn nhận còn một số điểm nghẽn cần tiếp tục hoàn thiện, gồm: Pháp luật về tài chính - ngân sách chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ; năng lực thực thi chính sách chưa đồng đều, một số vấn đề giải quyết còn chậm, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao; quy mô thị trường vốn chưa tương xứng với tiềm năng, chưa thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ yếu của nền kinh tế.
Theo đồng chí Nguyễn Văn Thắng, 2026-2030 là giai đoạn đất nước tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới nhằm hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Đảng ủy Bộ Tài chính nhất trí cao với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm nêu tại dự thảo Nghị quyết, trong đó xác định tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD vào năm 2030, tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân khoảng 40% GDP.
Quang cảnh Đại hội. Ảnh: ĐH
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, để hiện thực hóa các mục tiêu đó, dự thảo Nghị quyết xác định nhiệm vụ tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế, trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm, là mệnh lệnh đối với ngành Tài chính. Toàn ngành sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm, hành động quyết liệt hơn nữa trong xây dựng và hoàn thiện thể chế.
Trọng tâm là sáu nhóm nhiệm vụ: Tham mưu ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn luật; thể chế hóa và triển khai hiệu quả các nghị quyết của Đảng về phát triển các thành phần kinh tế; điều hành chính sách tài khóa mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm; tái cơ cấu đầu tư công; phát triển thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ yếu; thường xuyên rà soát chính sách, tăng cường liên kết vùng, số hóa dịch vụ công và đẩy mạnh truyền thông, tổ chức thực thi pháp luật.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định: Đảng bộ Bộ Tài chính khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, không ngừng phát huy trí tuệ tập thể, đoàn kết và đổi mới sáng tạo trong xây dựng và thực thi thể chế tài chính - ngân sách, chủ động kiến tạo không gian cho các động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Hương Ly