Nhà thầu thi công thảm bêtông nhựa nền đường một tuyến cao tốc. (Ảnh: Khánh Hùng/Vietnam+)
Với việc đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án giao thông trọng điểm, chú trọng giải ngân vốn đầu tư công, Bộ Xây dựng theo dõi diễn biến tình hình xăng dầu nhằm bảo đảm không đứt gãy chuỗi cung ứng dịch vụ, hoạt động sản xuất kinh doanh và bình ổn giá các lĩnh vực vận tải, vật liệu xây dựng, thị trường bất động sản.
Có thêm hơn 250km cao tốc đưa vào khai thác
Tại Hội nghị giao ban thực hiện nhiệm vụ công tác tháng Tư và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng Năm vào sáng ngày 8/5, theo ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, hết tháng 4/2026 đã đưa vào vận hành khai thác thêm 254km đường bộ cao tốc mới (88/88km cao tốc Quảng Ngãi-Hoài Nhơn; 70/70km cao tốc Hoài Nhơn-Quy Nhơn; 54/62km cao tốc Quy Nhơn-Chí Thạnh; 24/48km cao tốc Chí Thạnh-Vân Phong; 18/18km Dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu); hoàn thiện 73km thuộc tuyến cao tốc Hậu Giang-Cà Mau; khởi công Dự án cầu Ninh Cường, qua đó góp phần tăng cường cơ sở hạ tầng giao thông quốc gia, tạo động lực phát triển logistics và kinh tế vùng, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân.
Tuy nhiên, ông Hòa nhìn nhận vẫn còn 11 dự án đường bộ và hệ thống giao thông thông minh (ITS), trạm thu phí, kiểm tra tải trọng xe chưa thực hiện đúng tiến độ, kế hoạch đề ra.
“Trách nhiệm chính thuộc về các chủ đầu tư/ban quản lý dự án và nhà thầu thi công, đặc biệt nguyên nhân do giải phóng mặt bằng chậm, giá nhiên liệu tăng đột biến dẫn đến nhà thầu thi công cầm chừng,” Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng nhấn mạnh.
Từ ngày 2/3-30/4/2026, việc triển khai vận hành thu phí 5 Dự án thành phần đầu tư công cao tốc Bắc-Nam (gồm hệ thống Back-End thu phí và 22 trạm thu phí tại các dự án thành phần), theo báo cáo của Bộ Xây dựng, hệ thống ghi nhận tổng lưu lượng hơn 6 triệu lượt phương tiện, thu được hơn 590 tỷ đồng tiền phí sử dụng đường bộ cao tốc nộp ngân sách Nhà nước. Trong quá trình vận hành, Bộ Xây dựng đã tổ chức kiểm tra hiện trường, chỉ đạo các đơn vị có liên quan đề nghị phối hợp, xử lý, khắc phục kịp thời các tồn tại.
Ngoài ra, các dự án đường sắt trọng điểm được tích cực triển khai thực hiện, trong đó Dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng đã hoàn thành thẩm định chung báo cáo nghiên cứu khả thi dự án vào ngày 10/4/2026; Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam, hiện Tư vấn hỗ trợ dự án đã lập nhiệm vụ, dự toán chi phí gói thầu lựa chọn Tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, đang thực hiện xin ý kiến các cơ quan, đơn vị; hoàn thành báo cáo đầu kỳ công tác lập quy hoạch 2 tuyến đường sắt Hà Nội-Đồng Đăng và Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái.
Bộ Xây dựng cũng tích cực tổ chức triển khai thực hiện Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045.
Thu phí tự động không dừng trên tuyến cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Về công tác giải ngân, năm 2026, Bộ Xây dựng được Thủ tướng Chính phủ giao và hoàn thành phân bổ tổng số 133.843 tỷ đồng. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng đã đề nghị điều chuyển vốn sang các địa phương 55.037 tỷ đồng để thực hiện giải phóng mặt bằng cho Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, dự kiến sau điều chỉnh tổng kế hoạch giải ngân năm 2026 của Bộ Xây dựng còn khoảng 54.075 tỷ đồng (gồm 50.660 tỷ đồng vốn giao mới và 3.415 tỷ đồng vốn kéo dài từ 2025 sang).
Tính đến hết tháng 4/2026, Bộ Xây dựng đã giải ngân 6.076/54.075 tỷ đồng (đạt khoảng 11,23% kế hoạch giải ngân sau điều chỉnh).
Nhìn nhận kết quả giải ngân những tháng vừa qua chưa cao, ông Hoàng chỉ ra nguyên nhân chủ yếu do vốn bố trí cho 2 dự án đường sắt lớn (gồm đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam và đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng) chiếm khoảng 76% tổng kế hoạch năm của Bộ, phần lớn dành cho công tác giải phóng mặt bằng nên chưa thể giải ngân ngay; nguồn vật liệu biến động do giá xăng dầu, nhựa đường tăng và tình trạng thiếu đất, cát, đá làm chi phí tăng, vượt dự toán, ảnh hưởng tiến độ; thủ tục các dự án ODA phức tạp, phụ thuộc nhà tài trợ nên kéo dài thời gian xử lý.
Không để chậm giải ngân vốn
Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các cơ quan, đơn vị của Bộ từ nay đến 19/5/2026, các chủ đầu tư phải chỉ đạo nhà thầu hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc còn lại, đưa vào khai thác đồng bộ cao tốc Chí Thạnh-Vân Phong, Quy Nhơn-Chí Thạnh, bảo đảm tuyến cao tốc Bắc-Nam từ Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh không còn vướng mắc. Sau khi đưa vào khai thác, các tuyến cao tốc phải bảo đảm kết nối, tích hợp với hệ thống thu phí chung, tập trung thu phí theo đúng nghị quyết của Quốc hội.
“Giải ngân vốn không thể để chậm. Các dự án chậm tiến độ, chủ đầu tư phải tập trung ngay phân công, cắt cử, điều hành cán bộ có năng lực phối hợp xử lý các vướng mắc, làm hết trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ thi công xây lắp và giải ngân; lưu ý công tác thanh quyết toán kịp thời, đúng theo quy định của pháp luật,” Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chỉ đạo tại hội nghị. (Ảnh: Tạ Hải/Vietnam+)
Để hoàn thành nhiệm vụ được giao và góp phần thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên trong năm 2026, trong tháng Năm tới, ngoài việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Xây dựng tập trung hoàn thành việc cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ và thời gian giải quyết; tăng cường rà soát tổng thể điều chỉnh quy hoạch ngành, lĩnh vực; rà soát hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn ngành xây dựng đáp ứng nhu cầu thực tiễn, tình hình mới, trong đó ưu tiên các lĩnh vực mới, có tính cấp thiết cao như: đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao...
Cơ quan này cam kết tập trung, đẩy nhanh tiến độ công tác chuẩn bị đầu tư các dự án trọng điểm, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng, tiến độ các dự án đang thực hiện, đặc biệt là Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, các dự án đường bộ cao tốc...
Nghị quyết số 79-NQ/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 6/1/2026, nội dung tập trung vào việc phát triển kinh tế Nhà nước, khẳng định vai trò chủ đạo, dẫn dắt, ổn định vĩ mô trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Bộ Xây dựng tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình biến động giá xăng dầu, kịp thời tham mưu, đề xuất giải pháp ứng phó thuộc phạm vi chức năng, lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ để bảo đảm không đứt gãy chuỗi cung ứng dịch vụ, hoạt động sản xuất kinh doanh và bình ổn giá các lĩnh vực vận tải, vật liệu xây dựng, thị trường bất động sản.
Với lĩnh vực bất động sản, Bộ Xây dựng nghiên cứu xây dựng Đề án quản lý thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân; sửa đổi và bổ sung các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư để hướng dẫn cụ thể về thiết kế trạm sạc tại nhà chung cư đảm bảo các yêu cầu an toàn, phòng chống cháy nổ; ban hành quy chế và triển khai vận hành hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia; đẩy nhanh đầu tư xây dựng nhà ở xã hội…/.
Nghị quyết số 79-NQ/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 6/1/2026, nội dung tập trung vào việc phát triển kinh tế Nhà nước, khẳng định vai trò chủ đạo, dẫn dắt, ổn định vĩ mô trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
(Vietnam+)