Trao đổi với báo chí về việc triển khai Nghị quyết 72/2025 của Bộ Chính trị cùng các giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài của ngành y tế, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Nghị quyết 72 là văn bản định hướng mang tính đột phá, tạo cơ sở cho sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Nghị quyết 72 được tiếp cận trên cơ sở lấy sức khỏe người dân là vốn quý nhất và là trọng tâm cho sự phục vụ, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, nghị quyết cũng thể hiện rõ tinh thần tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong lĩnh vực y tế mà thời gian dài vừa qua chưa được giải quyết một cách căn cơ.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan. Ảnh: Hoàng Hà
Theo Bộ trưởng, nghị quyết đã đề cập đến các nội dung chuyển đổi trong công tác y tế, theo hướng thay vì tập trung chủ yếu vào khám bệnh, chữa bệnh chuyển sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; nâng cao vai trò, tầm quan trọng của công tác phòng bệnh; chăm sóc sức khỏe của người dân từ sớm, từ xa.
"Công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân sẽ gắn chặt với quản lý, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Đây là định hướng thay đổi rất lớn trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế trong thời gian tới", Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.
Sau 3 tháng triển khai nghị quyết, dưới sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, công tác tổ chức thực hiện đã được thúc đẩy mạnh mẽ, tạo chuyển biến bước đầu.
Bộ trưởng Y tế cho hay Nghị quyết 72 đã đưa ra những giải pháp mang tính đột phá về huy động nguồn lực, bao gồm cả nguồn lực công và nguồn lực tư, đồng thời nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm và sự tham gia của người dân trong quá trình tổ chức thực hiện các giải pháp chăm sóc sức khỏe.
Theo đó, để phát huy hiệu quả các nguồn lực cho lĩnh vực y tế, bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, trọng tâm là triển khai chương trình mục tiêu quốc gia trong 10 năm tới với các giải pháp cụ thể, bảo đảm hiệu quả cao nhất, cần huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực khác, trong đó có việc quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế gắn với mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân, phát huy vai trò của đội ngũ làm công tác y tế trong khu vực tư nhân, tăng cường sự tham gia của người dân trong tự chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của mình.
Theo Bộ trưởng, việc đổi mới cơ chế và bảo đảm nguồn lực cho công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân thời gian tới đòi hỏi các giải pháp cụ thể nhằm huy động tổng hợp mọi nguồn lực. Cách tiếp cận nhất quán là tăng cường phối hợp, phát huy sự tham gia của các cấp, các ngành và các chủ thể liên quan, thể chế hóa bằng các chính sách rõ ràng, minh bạch, tạo cơ sở triển khai hiệu quả trong thực tiễn.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số trong ngành y tế
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, để triển khai thực hiện Nghị quyết 72, thời gian qua, bên cạnh việc tích cực trình Chính phủ và Chính phủ đã ban hành các chương trình hành động, kế hoạch triển khai rất cụ thể, Bộ Y tế đã tham mưu trong kỳ họp thứ 14 của Quốc hội nhiều văn bản rất quan trọng để cụ thể hóa các nội dung này.
Cụ thể, Bộ đã tham mưu trình Quốc hội thông qua Luật Phòng bệnh và Luật Dân số. Luật Phòng bệnh có những cơ chế, chính sách để thể chế hóa những nội dung người dân rất quan tâm trong Nghị quyết 72 như chăm sóc sức khỏe nhân dân theo vòng đời; phòng bệnh được tập trung là giải pháp ban đầu trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân với các chính sách cụ thể.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế đã tham mưu trình chương trình mục tiêu quốc gia về y tế phát triển và chính sách dân số trong 10 năm tới, bảo đảm nguồn lực triển khai thực hiện các chủ trương; khi thể chế, chính sách ban hành ra có nguồn lực để triển khai thực hiện.
"Chúng tôi cho rằng đây là sự cố gắng rất lớn và người dân cũng rất mong đợi các giải pháp cụ thể triển khai trong thời gian tới, qua đó sẽ góp phần chăm sóc sức khỏe người dân toàn diện vì một Việt Nam khỏe mạnh", Bộ trưởng khẳng định.
Bộ trưởng cũng nêu một “điểm nghẽn” được Nghị quyết 72 nêu rõ là khó khăn về nguồn nhân lực. Điểm nghẽn này cần được tháo gỡ để bảo đảm triển khai thực hiện cơ chế, chính sách y tế.
Theo Bộ trưởng, chúng ta phải chú trọng công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành y tế, coi đào tạo nhân viên y tế là một nghề đặc thù. Vì vậy, những vấn đề tháo gỡ cơ chế, chính sách về đào tạo đặc thù cho ngành y tế đã được thể hiện rõ trong quan điểm của nghị quyết của Bộ Chính trị.
Đồng thời, việc chăm sóc đội ngũ nhân lực ngành y tế, nhất là tại y tế cơ sở, y tế dự phòng và các lĩnh vực cần hỗ trợ để phát triển cũng được Nghị quyết 72 đưa ra những chủ trương để làm cơ sở cụ thể hóa bằng văn bản quy phạm pháp luật và các giải pháp triển khai trong thực tiễn thời gian tới.
Thầy thuốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức khám bệnh cho người cao tuổi. Ảnh: Chí Hiếu
Một nhiệm vụ quan trọng khác là tạo cơ chế để hệ thống y tế cơ sở có sự phát triển. Để triển khai mục tiêu chăm sóc sức khỏe người dân từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở, thời gian vừa qua, Bộ Y tế đã hoàn thành các nhiệm vụ liên quan đến triển khai chăm sóc y tế cho người dân tại tuyến cơ sở. Qua quá trình triển khai thực hiện đã tạo được sự đồng tình, ủng hộ rất lớn, kể cả thay đổi về hình thức cũng như tăng cường chức năng, nhiệm vụ của y tế cơ sở.
Bên cạnh đó, với cơ chế về chế độ, chính sách đối với cán bộ, nhân viên ngành y tế và các chính sách sử dụng nhân lực tại các tuyến cơ sở, thời gian tới sẽ có nhiều giải pháp được xây dựng, đưa ra để thu hút đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành y tế nói chung. Trong đó, chế độ, chính sách tập trung cho các lĩnh vực cần ưu tiên như y tế dự phòng, đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế công tác ở xã, phường.
Một giải pháp tiếp theo được bà Đào Hồng Lan đề cập là tăng cường hợp tác quốc tế, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.
Bộ trưởng cho biết, hiện nay, việc xây dựng và áp dụng bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu cho ngành y tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số trong ngành y tế để thuận lợi hơn, phù hợp hơn và tiếp cận khoa học công nghệ nhằm tăng cường chăm sóc sức khỏe nhân dân đang được Bộ Y tế xây dựng và triển khai rất quyết liệt với các giải pháp cụ thể.
"Việc sử dụng nguồn lực trong nước đồng thời tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật của thế giới sẽ tạo bước phát triển mạnh mẽ hơn trong thực hiện các giải pháp cụ thể, hỗ trợ công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân", Bộ trưởng Y tế nói.
Hương Quỳnh