Bộ Xây dựng: Đổi mới tư duy làm luật, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm

2 giờ trướcBài gốc

Họp báo thường kỳ của Bộ Xây dựng

Hoàn thiện thể chế – đòn bẩy chiến lược cho phát triển ngành Xây dựng

Phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Trí Đức, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng cho biết, năm 2025 được xác định là năm bản lề, đánh dấu nhiều kết quả nổi bật của ngành Xây dựng trong công tác hoàn thiện thể chế pháp luật, phát triển hạ tầng, đô thị, nhà ở và bảo đảm an sinh xã hội. Những kết quả này không chỉ tháo gỡ các “điểm nghẽn” lâu nay, mà còn tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn tiếp theo.

Theo ông Nguyễn Trí Đức, trong năm 2025, Bộ Xây dựng đã tập trung cao độ cho công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách. Khối lượng văn bản quy phạm pháp luật được ban hành là rất lớn, trải rộng trên nhiều lĩnh vực then chốt như xây dựng, giao thông, đô thị, nhà ở và hạ tầng kỹ thuật. Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã ký ban hành nhiều thông tư, quyết định quan trọng, trong đó có văn bản số 584, góp phần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Song song với hoàn thiện thể chế, Bộ Xây dựng tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, coi đây là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Kết quả, trong năm 2025, Bộ đã cắt giảm khoảng 30,79% thủ tục hành chính, 30,25% thời gian giải quyết và 35% điều kiện kinh doanh, vượt xa mục tiêu Chính phủ giao. Những con số này cho thấy nỗ lực rất lớn trong việc chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy, năm 2025, Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì xây dựng hai đạo luật quan trọng, có tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế – xã hội, đó là Luật Xây dựng và Luật Hàng không dân dụng Việt Nam. Đây đều là các đạo luật mới, phạm vi điều chỉnh lớn, liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

“Điểm xuyên suốt trong quá trình xây dựng các đạo luật là đổi mới tư duy làm luật, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển mạnh từ ‘tiền kiểm’ sang ‘hậu kiểm’, tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời giảm can thiệp hành chính không cần thiết”, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh.

Hai đạo luật trụ cột cho cải cách thể chế

Phân tích sâu hơn về Luật Xây dựng năm 2025, ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, luật thể hiện bước đổi mới căn bản trong tư duy quản lý đầu tư xây dựng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy

Một trong những điểm đột phá là đổi mới cách phân loại dự án đầu tư xây dựng. Thay vì phân loại theo nguồn vốn như trước, luật chuyển sang phân loại theo hình thức đầu tư, gồm: đầu tư công; đầu tư theo phương thức đối tác công – tư (PPP); và đầu tư kinh doanh. Cách tiếp cận này giúp đồng bộ với pháp luật về đầu tư, đồng thời làm rõ trình tự, thủ tục áp dụng cho từng loại dự án, tránh chồng chéo, mâu thuẫn.

Luật cũng cải cách mạnh mẽ quy định về lập và thẩm định dự án, hồ sơ thiết kế. Chủ đầu tư được quyền chủ động lựa chọn loại thiết kế phù hợp với tính chất, công nghệ của dự án, không còn bị ràng buộc cứng nhắc như trước. Cơ quan nhà nước chỉ tập trung kiểm soát các nội dung liên quan đến an toàn cộng đồng, phòng cháy, chữa cháy, quy chuẩn, tiêu chuẩn và quy hoạch; đồng thời bãi bỏ hoàn toàn thủ tục thẩm định thiết kế sau cơ sở, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị dự án và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia.

Đáng chú ý, thủ tục cấp giấy phép xây dựng được đơn giản hóa theo nguyên tắc mỗi dự án chỉ thực hiện một thủ tục hành chính trước khi khởi công. Các dự án, công trình đã được cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ được miễn giấy phép xây dựng. Đối với các công trình còn lại, thủ tục cấp phép sẽ được thực hiện trực tuyến toàn trình, giảm tối đa hồ sơ, điều kiện và thời gian giải quyết.

Bên cạnh đó, Luật Xây dựng 2025 còn giảm mạnh điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh chuyển đổi số, khuyến khích xây dựng xanh, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, tạo nền tảng cho phát triển bền vững ngành xây dựng trong dài hạn.

Đối với lĩnh vực hàng không, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy cho biết, dù là luật chuyên ngành, phạm vi tác động trực tiếp tới người dân không rộng như Luật Xây dựng, nhưng mức độ hội nhập quốc tế rất cao, chịu sự điều chỉnh của nhiều điều ước và tiêu chuẩn quốc tế. Do đó, việc sửa đổi luật tập trung vào các nội dung mới phát sinh từ thực tiễn, đồng thời bảo đảm phù hợp thông lệ quốc tế.

Theo đại diện Cục hàng không Việt Nam, Luật Hàng không dân dụng sửa đổi gồm 11 chương, 107 điều, kế thừa các quy định đã được thực tiễn kiểm chứng và bổ sung nhiều điểm mới quan trọng. Luật không quy định chi tiết thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, mà giao Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn cụ thể, giúp tăng tính linh hoạt và khả năng thích ứng với thực tiễn.

Luật cũng bãi bỏ một số quy định không còn phù hợp, như quy hoạch vùng thông báo bay; đưa dịch vụ bảo đảm hoạt động bay ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, qua đó tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp. Đồng thời, luật làm rõ cơ chế quản lý nhà chức trách hàng không và an ninh hàng không theo mô hình tổ chức mới.

Đặc biệt, luật tăng cường bảo vệ quyền lợi hành khách, mở rộng không gian cho hàng không chung, hàng không chuyên dùng theo chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) và bổ sung chương riêng về quản lý an toàn hàng không, bảo đảm điều tra tai nạn, sự cố nghiêm trọng theo hướng độc lập, khách quan và minh bạch.

Bảo đảm luật đi vào cuộc sống

Theo ông Bùi Văn Dưỡng, để Luật Xây dựng năm 2025 đi vào cuộc sống, Chính phủ và Bộ Xây dựng đang khẩn trương ban hành đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn, bảo đảm có hiệu lực đồng thời với luật từ ngày 01/01/2026. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, giúp người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương thực hiện thống nhất.

Ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng)

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy, quan điểm xuyên suốt của các cơ quan quản lý là đồng hành, chia sẻ và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, việc “mở” thủ tục hành chính không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý.

Ông Huy nhấn mạnh, mọi chính sách về cấp phép xây dựng đều được xây dựng trên cơ sở cân nhắc hài hòa lợi ích chung của xã hội. Việc tạo thuận lợi cho một chủ thể phải song hành với trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể khác, đồng thời bảo đảm các yêu cầu cốt lõi về an toàn công trình, đặc biệt là an toàn phòng cháy, chữa cháy trong xây dựng nhà ở.

Theo ông Nguyễn Danh Huy, quy định về cấp phép xây dựng hiện hành được thiết kế theo hướng minh bạch, rõ ràng, vừa giảm thủ tục không cần thiết, vừa giữ vững kỷ cương, trật tự xây dựng. Đây là cách tiếp cận nhằm dung hòa lợi ích, hạn chế rủi ro, bảo đảm môi trường sống an toàn, ổn định cho cộng đồng dân cư và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đại diện Cục Hàng Không cho biết, Cục được giao chủ trì xây dựng 5 nghị định và 15 thông tư hướng dẫn thi hành Luật Hàng không dân dụng. Các văn bản này sẽ sớm được lấy ý kiến rộng rãi của các bộ, ngành, doanh nghiệp và người dân, bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Bước sang năm 2026, Bộ Xây dựng xác định tiếp tục lấy hoàn thiện thể chế làm khâu đột phá, gắn với cải cách hành chính, tăng cường hậu kiểm, ứng dụng công nghệ số và giám sát chặt chẽ việc thực thi pháp luật, qua đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Hà Sơn

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/bo-xay-dung-doi-moi-tu-duy-lam-luat-lay-nguoi-dan-va-doanh-nghiep-lam-trung-tam-177321.html