Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND TP Hà Nội tham gia ý kiến đối với Quy hoạch Thủ đô thời kỳ mới, tầm nhìn 100 năm. Trong đó, Bộ lưu ý nhiều nội dung quan trọng liên quan đến hạ tầng giao thông, đặc biệt là đề xuất quy hoạch thêm sân bay thứ 2.
Nhiều chỉ tiêu giao thông cần rà soát
Theo Bộ Xây dựng, về mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông, cần làm rõ mật độ mạng lưới giao thông đô thị, tỉ lệ đất giao thông, tình trạng quá tải của hệ thống khu vực nội đô. Đồng thời, phải đánh giá mức độ kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, cũng như hiệu quả khai thác các tuyến vành đai, trục hướng tâm.
Hiện nay, tỉ lệ vận tải hành khách công cộng của Hà Nội khoảng 19%. Bộ Xây dựng đề nghị rà soát tính khả thi của mục tiêu nâng thị phần vận tải hành khách công cộng tại khu vực đô thị trung tâm lên khoảng 50-55% vào năm 2030, và khoảng 40% đối với các đô thị vệ tinh.
Hiện sân bay Gia Bình đang được xây dựng để giảm tải cho sân bay Nội Bài. Ảnh: V.LONG
Về đường bộ, Bộ cho biết theo quy hoạch, hệ thống vành đai của Hà Nội gồm Vành đai 3, 4 và 5, không có Vành đai 4.5 như một số đề xuất.
Đối với đường sắt, Bộ đề nghị nghiên cứu các tuyến kết nối với Hòa Bình, Phú Thọ, sân bay Gia Bình. Đồng thời làm rõ định hướng kết nối giữa các tuyến đường sắt đô thị với nhau, cũng như giữa đường sắt đô thị và đường sắt quốc gia, theo hướng kết nối trung chuyển hành khách hoặc kết nối bằng ray.
Liên quan đến định hướng phát triển đường sắt quốc gia, Bộ Xây dựng cho rằng không nên đưa nội dung “đầu tư đường sắt tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Lạng Sơn - Hà Nội” vào vai trò dẫn dắt của Thủ đô. Lý do là đây là các tuyến đường sắt quốc gia kết nối liên vận quốc tế do Trung ương đầu tư.
Ngoài ra, các tuyến này là đường sắt điện khí hóa, không phải đường sắt tốc độ cao theo tiêu chuẩn (tốc độ từ 200 km/h trở lên).
Lưu ý việc quy hoạch sân bay thứ 2
Về hàng không, hồ sơ quy hoạch đề xuất xây dựng cảng hàng không thứ 2 của Thủ đô tại khu vực phía Nam Hà Nội (Phú Xuyên - Ứng Hòa hoặc tiếp giáp Ninh Bình), quy mô cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO. Giai đoạn 1 dự kiến đạt công suất 20-25 triệu hành khách/năm, sau đó mở rộng lên khoảng 50 triệu hành khách/năm.
Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, căn cứ Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 đã được Thủ tướng phê duyệt, khu vực phía Tây Nam Thủ đô có nhiều dãy núi cao, hạn chế về vùng trời và gặp khó khăn trong thiết kế phương thức bay.
Do đó, vị trí và quy mô sân bay thứ 2 của vùng Thủ đô sẽ được tiếp tục nghiên cứu trong giai đoạn đến năm 2030, khi công nghệ điều hành bay và dẫn đường phát triển hơn, có thể bảo đảm tính khả thi và khai thác hiệu quả giữa các sân bay.
Bên cạnh đó, Quốc hội vừa thông qua chủ trương đầu tư xây dựng sân bay Gia Bình. Công trình này khi hoàn thành sẽ góp phần nâng cao năng lực vận tải hàng không của vùng Thủ đô, trong bối cảnh sân bay Nội Bài đang quá tải và hạn chế khả năng mở rộng quỹ đất.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đề nghị cơ quan lập quy hoạch rà soát, chỉnh lý hồ sơ theo định hướng tại Quyết định 648/2023 của Thủ tướng. Theo đó, việc quy hoạch sân bay thứ 2 tại khu vực phía Đông Nam hoặc phía Nam Hà Nội sẽ tiếp tục được nghiên cứu, xác định cụ thể đến năm 2030.
Một nội dung đáng chú ý khác là phát triển không gian ngầm. Bộ Xây dựng cho rằng đây là yếu tố quan trọng để hiện thực hóa mô hình phát triển đô thị đa tầng, bao gồm không gian ngầm, không gian tầm thấp và không gian trên cao (trên 3.000 m).
Tuy nhiên, hồ sơ quy hoạch hiện chưa đề cập đầy đủ nội dung này. Bộ đề nghị bổ sung nghiên cứu, làm rõ các khu vực ưu tiên phát triển không gian ngầm như trung tâm logistics, ga đường sắt, các khu TOD, trung tâm thương mại, dịch vụ.
Đồng thời cần xác định rõ phân tầng không gian ngầm, gắn kết với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, logistics và hạ tầng kỹ thuật. Ngoài ra, phải tính đến các yêu cầu đặc thù về quốc phòng, an ninh và phòng chống thiên tai…
Theo Bộ Xây dựng, việc phát triển không gian ngầm tại Hà Nội gặp nhiều khó khăn do điều kiện địa chất yếu, mực nước ngầm cao và mật độ di sản lịch sử dày đặc. Vì vậy, cần nghiên cứu kỹ và đưa ra giải pháp khả thi.
Dự báo dân số cần thêm luận chứng
Bộ Xây dựng đề nghị bổ sung luận chứng và rà soát tính khả thi đối với dự báo dân số Hà Nội tăng từ 9,97 triệu người năm 2025 lên khoảng 11,5-12 triệu người vào năm 2030, tương đương mức tăng 15%-20% trong 5 năm.
Đối với giai đoạn dài hạn, dự báo dân số tăng từ 15-16 triệu người năm 2045 lên khoảng 17-19 triệu người vào năm 2065, trong bối cảnh Việt Nam đạt đỉnh dân số theo các mô hình nhân khẩu học, cũng cần được xem xét kỹ.
Bên cạnh đó, Bộ đề nghị nghiên cứu bổ sung nguyên tắc cải tạo, nâng cấp quỹ nhà ở cũ, đặc biệt là các khu tập thể. Theo đánh giá, Hà Nội hiện có hơn 1.500 khu nhà ở cũ cần cải tạo hoặc tái thiết, do đó cần có định hướng và giải pháp cụ thể nhằm bảo đảm diện mạo đô thị.
VIẾT LONG