Bộ Y tế làm gì để 'cởi trói' cơ chế cho y học cổ truyền phát huy thế mạnh?

6 giờ trướcBài gốc

Khơi thông điểm nghẽn

Nhiều bệnh nhân điều trị bằng y học cổ truyền (YHCT) gặp khó khi muốn tiếp cận các cơ sở chuyên sâu. Không ít trường hợp bệnh mạn tính, cần phục hồi chức năng, hoặc điều trị dài ngày phải thực hiện nhiều thủ tục chuyển tuyến mới được hưởng bảo hiểm y tế (BHYT).

Thực trạng này đang được Bộ Y tế đặt lên bàn sửa đổi.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, Bộ đang xây dựng Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 01/2025 để cập nhật các quy định về thông tuyến theo danh mục bệnh đặc thù của YHCT. Đây là giải pháp nhằm tháo gỡ một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay.

Điều trị tự kỷ cho trẻ bằng phương pháp cổ truyền tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương

Với nhiều bệnh lý cần điều trị chuyên sâu bằng YHCT, việc được tiếp cận trực tiếp cơ sở có đủ năng lực chuyên môn, nhân lực và kỹ thuật sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm thời gian đi lại và giảm thủ tục hành chính.

Theo ông Vũ Mạnh Hà, xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh đặc thù được khám chữa bệnh BHYT trực tiếp tại các cơ sở chuyên sâu là yêu cầu thực tiễn, để bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người tham gia BHYT.

Nhu cầu này càng trở nên cấp thiết khi Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh. Người cao tuổi là nhóm có nhu cầu lớn về điều trị bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe dài hạn - những lĩnh vực vốn là thế mạnh của YHCT.

Nhiều bệnh viện cũng đề xuất xây dựng cơ chế riêng để người cao tuổi được tiếp cận các bệnh viện YHCT cấp cơ bản và chuyên sâu mà không phải qua quy trình chuyển viện phức tạp như hiện nay.

Mở rộng danh mục thuốc, tăng quyền lợi BHYT

Nếu chuyển tuyến là rào cản trong tiếp cận dịch vụ thì danh mục thuốc lại là điểm nghẽn trong thanh toán BHYT. Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), cho biết danh mục thuốc YHCT thuộc phạm vi thanh toán BHYT hiện vẫn còn khá hạn chế.

Trong khi thuốc tân dược có hơn 1.000 hoạt chất được quỹ BHYT chi trả thì thuốc YHCT mới chỉ có 229 nhóm thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền dạng bào chế.

Danh mục hiện hành được ban hành từ năm 2015 và chưa được cập nhật, trong khi nhu cầu điều trị cũng như năng lực nghiên cứu, sản xuất thuốc cổ truyền đã thay đổi nhiều.

Theo bà Trang, năm 2025, Quỹ BHYT chi khoảng 3.160 tỷ đồng cho thuốc YHCT, tương đương 5,42% tổng chi thuốc chữa bệnh. Tỷ lệ này nhiều năm qua gần như không thay đổi. Việc thanh toán còn gặp nhiều vướng mắc do một số dược liệu có nhiều tên gọi khác nhau, gây khó khăn trong xác định phạm vi chi trả.

Để tháo gỡ những bất cập này, Bộ Y tế đang xây dựng Thông tư sửa đổi Thông tư số 05/2015 về danh mục thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và vị thuốc YHCT thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ BHYT.

Bộ đã tiếp nhận đề xuất bổ sung 94 thuốc và 5 loại dược liệu mới vào danh mục thanh toán. Việc rà soát sẽ ưu tiên các thuốc có hiệu quả điều trị, bảo đảm an toàn và được sản xuất theo hướng hiện đại, tiêu chuẩn hóa.

Điều này không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận thuốc cho người bệnh mà còn tạo động lực cho nghiên cứu, sản xuất và hiện đại hóa thuốc YHCT trong nước.

Bộ Y tế đang tích cực “cởi trói” cơ chế bảo hiểm y tế cho y học cổ truyền

Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cũng đánh giá nhiều quy định hiện hành chưa phản ánh đặc thù chuyên môn của YHCT. Vì vậy, Bộ Y tế sẽ nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan đến dịch vụ kỹ thuật, ngày giường điều trị và chi phí khám, chữa bệnh, nhằm phản ánh đúng giá trị điều trị, thời gian điều trị cũng như hiệu quả phục hồi của các phương pháp YHCT.

Một điểm đáng chú ý là sẽ nghiên cứu áp dụng thanh toán theo định suất hoặc theo gói dịch vụ đối với khám, chữa bệnh YHCT ngoại trú và điều trị ban ngày, nhằm sử dụng hiệu quả Quỹ BHYT, giảm thủ tục hành chính cho người bệnh.

Ngành y tế cũng đang tính toán các giải pháp tăng cường điều trị ban ngày, giảm số ngày nằm viện không cần thiết, cấp phát thuốc ngoại trú dài ngày và kết nối với hệ thống nhà thuốc để bảo đảm tính liên tục trong điều trị. Bộ Y tế sẽ nghiên cứu các giải pháp ưu tiên tăng tỷ lệ chi từ Quỹ BHYT cho YHCT theo hướng khoa học, hiệu quả và minh bạch.

Gỡ cơ chế để YHCT phát huy đúng tiềm năng

Hiện cả nước có 76 bệnh viện YHCT công lập và tư nhân cùng mạng lưới khoa, phòng YHCT trải rộng từ trung ương đến cơ sở. Năm 2025, lĩnh vực này thực hiện khoảng 7 triệu lượt khám chữa bệnh, tương đương 3,3% tổng số lượt khám, chữa bệnh trên toàn quốc.

Tuy nhiên, chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ YHCT vẫn còn chênh lệch giữa các tuyến và các vùng miền. Tỷ lệ khám, chữa bệnh YHCT tại y tế cơ sở có xu hướng giảm. Tỷ trọng chi cho thuốc YHCT trong tổng chi thuốc BHYT vẫn ở mức thấp.

Những hạn chế này đang làm giảm khả năng phát huy thế mạnh của YHCT trong điều trị bệnh mạn tính, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Vì vậy, việc hoàn thiện chính sách BHYT không chỉ nhằm tháo gỡ những vướng mắc trước mắt mà còn tạo nền tảng cho YHCT phát triển trong giai đoạn mới.

Thanh Hằng

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/bo-y-te-lam-gi-de-coi-troi-co-che-cho-y-hoc-co-truyen-phat-huy-the-manh-post201052.html