GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế vừa ký ban hành Công văn số 1548/BYT-KCB gửi các bệnh viện trực thuộc, Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người, yêu cầu chấn chỉnh việc thực hiện quy định về hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người.
Một ca ghép tạng tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Theo Bộ Y tế, thời gian qua các cơ quan chức năng và phương tiện thông tin đại chúng phản ánh việc xuất hiện các đường dây môi giới, mua bán, chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người hoạt động trái phép, kết nối qua các nền tảng mạng xã hội. Những hành vi này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành y tế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, tính mạng người dân.
Để tăng cường quản lý và chấn chỉnh hoạt động trong lĩnh vực này, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cùng các văn bản liên quan.
Bộ Y tế nhấn mạnh nghiêm cấm mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào. Người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Bộ Y tế nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.
Các cơ sở có thực hiện ghép tạng phải rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý và toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người. Việc tiếp nhận, thẩm định và xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận phải được thực hiện đúng quy định, đặc biệt đối với trường hợp hiến từ người sống.
Bên cạnh đó, hồ sơ hiến và ghép tạng cần được kiểm tra, rà soát chặt chẽ nhằm bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ. Các cơ sở y tế không được thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người khi hồ sơ chưa hoàn thiện hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, mua bán trái phép.
Bộ Y tế cũng yêu cầu tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, nhất là những cán bộ trực tiếp tham gia hoạt động ghép tạng.
Đối với các Sở Y tế tỉnh, thành phố, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.
Song song đó, các địa phương cần đẩy mạnh truyền thông, vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người từ người chết não, từng bước hạn chế nguồn hiến từ người sống.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu môi giới hoặc mua bán mô, bộ phận cơ thể người, các cơ sở khám chữa bệnh phải kịp thời báo cáo cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định.
Theo Bộ Y tế, hiện cả nước có 32 cơ sở khám chữa bệnh thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người và 21 cơ sở y tế hoạt động ngân hàng mô, gồm 7 cơ sở công lập và 14 cơ sở tư nhân.
Hữu Thông