Đặc điểm chung của dịch bệnh Ebola. (Ảnh trong bài: Cục Phòng bệnh)
Diễn biến tình hình dịch bệnh Ebola trên thế giới
Cục Phòng bệnh thông tin đợt dịch Ebola lần này xuất hiện 4 đặc điểm bất thường:
1. Có các chùm ca bệnh tử vong bất thường trong cộng đồng với các triệu chứng của bệnh Ebola do chủng virus Bundibugyo. Ngoài ra, ghi nhận 4 nhân viên y tế tử vong do nghi ngờ mắc bệnh gây quan ngại về sự lây truyền liên quan đến chăm sóc sức khỏe, những lỗ hổng trong các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn và khả năng bùng phát trong các cơ sở y tế.
2. Chưa chắc chắn về số lượng người nhiễm bệnh thực sự, phạm vi lây lan và mối liên quan dịch tễ.
3. Tỷ lệ mẫu bệnh phẩm có kết quả dương tính cao (8/13 trường hợp dương tính thu thập ở nhiều khu vực khác nhau), có sự gia tăng các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh và các chùm ca tử vong trên khắp tỉnh Ituri, cho thấy có khả năng ghi nhận số ca mắc lớn hơn số lượng đã được báo cáo và nguy cơ lây lan ở cấp địa phương và khu vực.
4. Đã ghi nhận có sự lây lan sang các nước có chung đường biên giới.
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tình hình dịch bệnh Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô và Uganda đang diễn biến phức tạp.
Cụ thể, ngày 5/5, WHO ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri của Cộng hòa Dân chủ Công Gô tử vong, đến ngày 15/5, xác nhận nguyên nhân tử vong là do nhiễm bệnh Ebola do chủng virus Bundibugyo. Đến ngày 16/5, ghi nhận 8 trường hợp xác định tại phòng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ tại tỉnh Ituri.
Tính đến ngày 18/5, số trường hợp mắc và tử vong ở Cộng hòa Dân chủ Công Gô tiếp tục gia tăng lên 516 ca nghi nhiễm, trong đó có 131 ca tử vong từ 7 khu vực y tế trên khắp các tỉnh Ituri và Bắc Kivu. Đây là đợt bùng phát dịch Ebola thứ 17 tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô kể từ năm 1976.
Trong khi đó, tại Uganda, tính đến ngày 16/5, ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó có 1 trường hợp tử vong tại Kampala. Cả hai trường hợp đều đến từ Cộng hòa Dân chủ Công Gô, chưa xác định có mối liên quan về dịch tễ rõ ràng. Đáng chú ý, các chùm ca bệnh tại 2 nước có các triệu chứng phù hợp với bệnh Ebola do chủng virus Bundibugyo gây ra.
Ngày 17/5, WHO công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Tình hình dịch bệnh và công tác phòng, chống dịch bệnh tại Việt Nam
Thông tin từ Cục Phòng bệnh, đến ngày 21/5, Việt Nam chưa từng ghi nhận trường hợp bệnh Ebola. WHO đánh giá nguy cơ dịch bệnh đối với sức khỏe cộng đồng gây ra do dịch bệnh tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô và Uganda lần này ở mức cao tại phạm vi quốc gia bị ảnh hưởng và khu vực, ở mức thấp trên phạm vi toàn cầu trong đó có Việt Nam.
Tuy nguy cơ dịch bệnh Ebola xâm nhập vào nước ta từ Cộng hòa Dân chủ Công Gô và Uganda thấp, tuy nhiên không loại trừ nguy cơ lây lan dịch bệnh thông qua hành khách nhập cảnh trở về từ 2 nước này và các nước khu vực có dịch bệnh vào Việt Nam.
Trước tình hình đó, nhiều hoạt động phòng, chống dịch bệnh tại Việt Nam đã sớm được triển khai. Cụ thể, ngay sau khi WHO phát cảnh báo về nguy cơ lây lan bệnh do virus Ebola, Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với Văn phòng WHO tại Việt Nam theo dõi sát diễn biến tình hình dịch, nhận định nguy cơ tình hình dịch xâm nhập vào Việt Nam. Liên tục cập nhật tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Ebola thông qua cơ quan đầu mối Điều lệ Y tế quốc tế của WHO.
Đồng thời, Bộ Y tế chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng, chống bệnh do virus Ebola, yêu cầu giám sát chặt chẽ người nhập cảnh, lưu ý những người đến từ các khu vực quốc gia có dịch bệnh. Phân công các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur sẵn sàng hỗ trợ công tác phòng, chống dịch bệnh tại các địa phương.
Hiện, một số Viện đầu ngành của Bộ Y tế như Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh đã có đầy đủ trang thiết bị, nhân lực, phòng an toàn sinh học cấp III để xét nghiệm giải trình tự gen và Realtime PCR chẩn đoán xác định virus Ebola. Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh cũng đã đặt mua sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu theo hướng dẫn của WHO, dự kiến 7-10 ngày tới sẽ đến Việt Nam.
Hoạt động phòng, chống dịch bệnh của Bộ Y tế trong thời gian tới.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động phòng, chống dịch bệnh Ebola. Trọng tâm là tăng cường công tác giám sát phát hiện các ca bệnh xâm nhập tại cửa khẩu và các cơ sở khám chữa bệnh. Chú ý khai thác tiền sử các bệnh nhân trở về từ khu vực đang có dịch để phát hiện sớm, cách ly và điều trị kịp thời; tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.
Bộ Y tế cũng xây dựng các kịch bản đáp ứng với các tình huống, nguy cơ dịch bệnh. Tăng cường công tác phòng, chống nhiễm khuẩn và ngăn ngừa lây nhiễm chéo tại bệnh viện khi thực hiện tiếp nhận, khám, điều trị bệnh nhân tại các cơ sở y tế. Tăng cường năng lực giám sát, xét nghiệm, chẩn đoán virus Ebola tại các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur khu vực và các Bệnh viện tuyến Trung ương.
Cùng với đó, thông tin kịp thời tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống tới các cơ quan truyền thông và cộng đồng để người dân không hoang mang lo lắng, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.
Linh Chi