Boeing bị cáo buộc che giấu lỗi an toàn của 737 MAX để bán máy bay

một giờ trướcBài gốc

LOT khi đó lựa chọn dòng máy bay thân hẹp 737 MAX làm trụ cột trong kế hoạch phục hồi sau giai đoạn khó khăn tài chính nghiêm trọng.

Máy bay Boeing 737 MAX trên dây chuyền lắp ráp cuối cùng tại nhà máy Boeing ở Renton, bang Washington, Mỹ, ngày 15-4-2026. Nguồn: Reuters.

Tuy nhiên, kế hoạch của hãng bị đảo lộn khi các cơ quan quản lý trên toàn cầu ra lệnh đình bay 737 MAX năm 2019, sau 2 vụ tai nạn làm lộ ra các lỗi nghiêm trọng liên quan đến hệ thống điều khiển chuyến bay.

LOT khi đó đã kiện Boeing vào năm 2021 để yêu cầu bồi thường thiệt hại doanh thu do lệnh đình bay gây ra.

“Vụ kiện này xoay quanh những lời dối trá và sự lừa dối của Boeing, cùng thiệt hại tài chính nghiêm trọng mà họ gây ra”, luật sư Anthony Battista, đại diện LOT, phát biểu trong phần mở đầu phiên tòa.

Theo LOT, trong lúc Boeing chào mời hãng thuê 737 MAX, các kỹ sư của tập đoàn Mỹ đồng thời đang xử lý lỗi khiến phần mũi máy bay có thể tự ngóc lên trong một số tình huống nhất định.

Để khắc phục vấn đề, Boeing phát triển hệ thống phần mềm MCAS, có chức năng tự động ép mũi máy bay hạ xuống khi phát hiện nguy cơ mất ổn định.

Tuy nhiên, LOT cho rằng Boeing đã không cung cấp đầy đủ thông tin cho Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) về mức độ can thiệp của MCAS cũng như những khó khăn phát sinh trong quá trình thử nghiệm bay. Theo phía nguyên đơn, điều này giúp Boeing tránh việc cơ quan quản lý yêu cầu đào tạo mô phỏng chuyên sâu đối với các phi công đã lái các dòng 737 đời cũ.

LOT lập luận rằng nếu phải đào tạo bổ sung quy mô lớn, chi phí khai thác 737 MAX sẽ tăng đáng kể đối với khách hàng. Thời điểm đó, Boeing đang cạnh tranh quyết liệt với Airbus để giành hàng nghìn đơn đặt hàng máy bay thân hẹp trên toàn cầu, trong bối cảnh chi phí đào tạo phi công được xem là yếu tố then chốt.

Maciej Wilk, cựu lãnh đạo LOT, nói trước bồi thẩm đoàn rằng việc chuyển sang dòng A320 của Airbus sẽ đòi hỏi đào tạo mô phỏng “quy mô lớn” và rất tốn kém.

“Lời hứa quan trọng nhất trong toàn bộ thương vụ này chính là vấn đề đào tạo phi công”, ông nói.

Không biết về các rủi ro an toàn liên quan đến MCAS, LOT đã cam kết thuê 15 máy bay 737 MAX trong những năm tiếp theo.

MCAS sau đó được xác định đóng vai trò quan trọng trong 2 vụ tai nạn khiến 346 người thiệt mạng, gồm chuyến bay Lion Air 610 hồi tháng 10-2018 và Ethiopian Airlines 302 vào tháng 3-2019.

Sau vụ tai nạn đầu tiên, lãnh đạo Boeing nhiều lần khẳng định rằng 737 MAX an toàn. Đội ngũ bán hàng của hãng cũng trấn an LOT rằng dòng máy bay này không có vấn đề an toàn nghiêm trọng.

Giống nhiều hãng hàng không khác, LOT tiếp tục khai thác 737 MAX cho đến khi các cơ quan quản lý trên toàn cầu ra lệnh đình bay sau vụ tai nạn thứ hai, thời điểm vai trò của MCAS trong các thảm kịch trở nên rõ ràng hơn.

Hai mươi tháng sau, giới chức cho phép 737 MAX hoạt động trở lại sau khi Boeing sửa đổi thiết kế MCAS và bổ sung yêu cầu đào tạo phi công. Các hãng hàng không trên thế giới, trong đó có LOT, tiếp tục khai thác phiên bản 737 MAX đã được cập nhật.

Tại phiên tòa ngày 11-5, luật sư Boeing phản bác LOT, cho rằng hãng hàng không Ba Lan đang “vừa tố bị lừa đảo trong phòng xử án, vừa tiếp tục cho máy bay MAX bay mỗi ngày”.

“Liệu một nạn nhân của vụ lừa đảo trị giá hàng triệu USD có hành xử như vậy không?”, luật sư Boeing nói.

Trước đó, Boeing thông tin rằng hãng đã chi hàng tỷ USD bồi thường cho gia đình các nạn nhân trong 2 vụ tai nạn.

Tập đoàn này cũng đạt nhiều thỏa thuận dàn xếp ngoài tòa với các hãng hàng không bị ảnh hưởng bởi lệnh đình bay 737 MAX, dù giá trị cụ thể chưa được công bố.

LOT là hãng hàng không đầu tiên đưa Boeing ra tòa trong một vụ kiện liên quan đến thảm họa 737 MAX. Phiên tòa được xem là phép thử pháp lý quan trọng đối với Boeing sau hàng loạt thỏa thuận dàn xếp ngoài tòa liên quan đến bê bối an toàn của dòng máy bay này.

Ngọc Lâm

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/boeing-bi-cao-buoc-che-giau-loi-an-toan-cua-737-max-de-ban-may-bay-749478.html