Việc Boeing xác nhận đạt cam kết bán 200 máy bay cho Trung Quốc được xem là một trong những thương vụ hàng không đáng chú ý nhất nhiều năm gần đây. Theo phía Mỹ, nếu quá trình giao hàng thuận lợi, đơn đặt hàng có thể tăng lên tới 750 chiếc – quy mô đủ tạo ra tác động dây chuyền tới toàn bộ thị trường hàng không châu Á.
Trong bối cảnh nhu cầu bay quốc tế phục hồi mạnh sau đại dịch, Trung Quốc đang trở lại vị thế thị trường tăng trưởng lớn nhất thế giới. Các dự báo của Boeing cho thấy từ nay đến năm 2044, riêng Trung Quốc, Nam Á và Đông Nam Á sẽ chiếm gần một nửa nhu cầu máy bay mới toàn cầu.
Hình minh họa. Nguồn: Reuters
Việt Nam có thể chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn
Với các hãng bay Việt Nam như Vietnam Airlines, Vietjet Air hay Bamboo Airways, sự mở rộng đội bay quy mô lớn của Trung Quốc có thể khiến cuộc cạnh tranh trong khu vực nóng lên đáng kể.
Các hãng hàng không Trung Quốc vốn đang phục hồi nhanh các đường bay quốc tế và tăng mạnh năng lực trung chuyển qua Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu hay Thâm Quyến. Khi nhận thêm hàng trăm máy bay mới, đặc biệt là dòng thân rộng như 787 Dreamliner hoặc 777, các hãng này có thể mở thêm nhiều đường bay xuyên lục địa giá rẻ hơn, cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm trung chuyển Đông Nam Á.
Điều này tạo áp lực không nhỏ lên tham vọng đưa Việt Nam thành trung tâm hàng không mới của khu vực, nhất là khi Sân bay Long Thành đang được kỳ vọng trở thành đầu mối trung chuyển quốc tế trong tương lai.
Giá thuê máy bay có thể hạ nhiệt
Ở chiều ngược lại, giới chuyên gia cho rằng thương vụ Boeing - Trung Quốc có thể giúp giảm áp lực thiếu máy bay toàn cầu, từ đó hỗ trợ các hãng hàng không Việt Nam.
Những năm gần đây, các hãng bay trong nước gặp khó do khan hiếm tàu bay, chi phí thuê tăng mạnh và tiến độ giao máy bay bị chậm sau khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc Boeing nối lại giao dịch quy mô lớn với Trung Quốc đồng nghĩa dây chuyền sản xuất được duy trì ổn định hơn, giúp nguồn cung máy bay trên thị trường dần cải thiện.
Nếu chuỗi cung ứng phục hồi tốt, giá thuê tàu bay và chi phí bảo dưỡng trong khu vực có thể hạ nhiệt từ 2027-2028, tạo điều kiện cho các hãng Việt Nam mở rộng đội bay.
Đông Nam Á tiếp tục là “điểm nóng” tăng trưởng
Không chỉ Trung Quốc, toàn bộ Đông Nam Á hiện cũng bước vào chu kỳ tăng trưởng hàng không mạnh. Các hãng như AirAsia, Singapore Airlines hay Thai Airways đều đang tăng tốc đặt mua máy bay mới để phục vụ nhu cầu du lịch bùng nổ.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam vừa có cơ hội hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển du lịch và logistics hàng không, vừa đối mặt nguy cơ bị cạnh tranh mạnh hơn về giá vé, mạng bay và năng lực trung chuyển quốc tế.
Một điểm đáng chú ý khác là thương vụ Boeing còn phản ánh xu hướng “ngoại giao hàng không” ngày càng rõ nét. Các hợp đồng máy bay hiện không chỉ là câu chuyện thương mại, mà còn gắn với quan hệ kinh tế, chuỗi cung ứng công nghệ và ảnh hưởng địa chính trị giữa các cường quốc.
TUẤN ĐÔNG