Phó Tổng thư ký Hiệp hội An ninh mạng quốc gia Vũ Duy Hiền. Ảnh: T.H
Tại tọa đàm, các chuyên gia sẽ phân tích những tình huống thực tế, đặc biệt là các chiêu trò lợi dụng tâm lý dịp Tết, như khuyến mãi “sốc”, quà tặng cuối năm, hay thông báo trúng thưởng giả mạo... giúp nhận diện rõ ràng hơn các dấu hiệu rủi ro.
Theo ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng thư ký Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, công nghệ deepfake giả mạo hình ảnh, giọng nói và danh tính ngày càng tinh vi, gây khó khăn lớn cho người dùng trong việc nhận diện.
Lừa đảo sử dụng công nghệ deepfake. Ảnh: hanoimoi
Hiệp hội khuyến nghị, hình ảnh, giọng nói và video không còn là căn cứ đủ tin cậy để xác thực danh tính. Người dân cần đặc biệt thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền, xác nhận giao dịch hoặc cung cấp thông tin cá nhân được đưa ra thông qua cuộc gọi, tin nhắn hoặc video.
Lừa đảo deepfake thường đi kèm với kịch bản tạo áp lực thời gian, buộc người dùng đưa ra quyết định nhanh chóng và bỏ qua các bước kiểm chứng cần thiết. Việc dừng lại để xác minh thông tin qua nhiều kênh chính thống, hoặc liên hệ trực tiếp với đơn vị liên quan, là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc chia sẻ tùy tiện hình ảnh, giọng nói và thông tin cá nhân trên mạng xã hội hoặc các nền tảng không rõ nguồn gốc có thể vô tình tạo điều kiện cho các hành vi giả mạo tinh vi.
Mọi giao dịch tài chính cần được thực hiện thông qua kênh chính thức của nền tảng và đơn vị thanh toán; đồng thời chủ động dừng giao dịch và liên hệ với ngân hàng, nền tảng hoặc cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Ở góc độ tâm lý, PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng trong một thế giới quá tải về mặt thông tin dễ tạo thành những “điểm mù nhận thức” khiến những người trẻ trở thành mục tiêu lừa đảo trên mạng. Trong đó, tốc độ và hội chứng FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) khiến nhiều người thiếu kiểm soát cảm xúc, thiếu cân nhắc rủi ro.
Do vậy, để không bị rơi vào bẫy lừa đảo, người dùng cần có bộ lọc kiểm chứng khi tham gia không gian mạng, có tư duy phản biện… để không bị sa vào bẫy của các chiêu trò lừa đảo.
Chuyên gia Vũ Duy Hưng. Ảnh: T.H
Theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), trong năm 2025, Bộ Công an đã phát hiện hơn 4.200 vụ việc liên quan đến lừa đảo trực tuyến, với tổng số thiệt hại hơn 8.000 tỷ đồng.
Một số phương thức, thủ đoạn tội phạm thường sử dụng như tạo các website, tài khoản Facebook, Fanpage (có cả Fanpage tích xanh) để giả mạo, đăng tải thông tin quảng cáo dịch vụ với giá rẻ, dụ dỗ khách hàng đặt cọc, chuyển tiền để chiếm đoạt.
Tội phạm giả danh khách du lịch đã đặt tour tại các công ty lữ hành có uy tín, sau đó đăng tải thông tin "thanh lý tour" với mức giá rẻ, kèm theo hóa đơn, hình ảnh phản hồi giả mạo. Khi nạn nhân chuyển tiền, đối tượng chiếm đoạt và biến mất.
Tội phạm còn gửi thư điện tử giả mạo các nền tảng đặt phòng trực tuyến quen thuộc, đến cơ sở lưu trú với nội dung xác nhận đặt phòng, cập nhật thanh toán, hủy phòng... kèm link hoặc tệp dữ liệu có chứa mã độc chiếm quyền kiểm soát thiết bị, đánh cắp dữ liệu.
Trước tình hình trên, người dân cần thường xuyên cập nhật các thông báo, cảnh báo từ cơ quan công an, ngân hàng và báo chí chính thống để nhận biết, phòng tránh; có biện pháp bảo vệ và không công khai thông tin cá nhân, không quét mã QR hoặc truy cập các đường link khi chưa được xác minh; tuyệt đối không cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, mã OTP… cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào.
Thanh Hà