Bóng chuyền nữ Việt Nam: Từ đầu tư 20 năm đến giấc mơ xuất ngoại

2 giờ trướcBài gốc

Một danh hiệu mang ý nghĩa vượt ra ngoài cá nhân, bởi nó đặt câu hỏi lớn cho cả nền BCNVN: đã đến lúc xuất ngoại trở thành con đường, thay vì chỉ là ngoại lệ?

VĐV bóng chuyền Trần Thị Thanh Thúy nhận giải thưởng MVP

Ngôi sao Việt giữa dàn sao thế giới

SV League All Star Games - trận đấu đặc biệt quy tụ 28 vận động viên (VĐV) xuất sắc nhất của 14 đội bóng tại Giải vô địch Nhật Bản - diễn ra trong sự chú ý của làng bóng chuyền quốc tế. Các cầu thủ được lựa chọn từ bình chọn của người hâm mộ và ban tổ chức giải, mỗi bên 14 người. Trần Thị Thanh Thúy với biệt danh 4T nằm trong nhóm 14 VĐV do ban tổ chức lựa chọn - nhóm có giá trị chuyên môn cao nhất.

Volleyball World - chuyên trang đại diện truyền thông của Liên đoàn Bóng chuyền thế giới (FIVB) - viết: “Trận All-Star của SV League thu hút kỷ lục 8.320 khán giả và được phát trực tiếp trên toàn thế giới. Đội Nichika thắng 3-0 trước đội Yoshino, trong đó ngôi sao Việt Nam Trần Thị Thanh Thúy được vinh danh MVP”.

Thanh Thúy trước trận đấu SV League All Star Games

Volleytrails cũng đăng hình Thanh Thúy nhận giải kèm lời chúc: “4T được trao danh hiệu xuất sắc nhất trong trận cầu toàn những siêu sao. Xin chúc mừng!”. Một VĐV Việt Nam được xướng tên giữa sân khấu lớn của bóng chuyền châu Á thì đó không còn là câu chuyện hiếm.

Thành quả 20 năm đầu tư

Thành công của 4T cùng sự tiến bộ vượt bậc của BCNVN trong vài năm qua là cả hành trình dài kể từ khi chuyên nghiệp hóa năm 2004. Từ giải vô địch quốc gia đến VTV Cup, từ những nhà tài trợ bền bỉ đến thế hệ vận động viên trưởng thành, nền móng đã được xây dựng suốt hai thập niên. Nhưng khi Trần Thị Thanh Thúy tỏa sáng giữa dàn sao thế giới, một câu hỏi lớn được đặt ra: vì sao xuất ngoại vẫn là chuyện hiếm, và khi nào nó trở thành dòng chảy?

BCNVN bước sang trang mới từ năm 2004, thời điểm chuyển sang mô hình chuyên nghiệp và cũng là năm ra đời giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup. Giải đấu do Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam phối hợp cùng Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức, trở thành sân chơi truyền thống thường niên, chỉ gián đoạn giai đoạn 2020 - 2022 vì COVID-19.

Cùng với VTV Cup, giải vô địch quốc gia dần nâng cao chất lượng. Trong 20 mùa giải (2004 - 2023), Bộ Tư lệnh Thông tin là đội bóng giàu thành tích nhất với 17 lần vào chung kết và 12 lần vô địch. Đằng sau đó là vai trò bền bỉ của doanh nghiệp, đặc biệt là LPBank, đơn vị đã đồng hành nhiều năm, góp phần tạo nên 7 chức vô địch cho Thông tin, rồi tiếp tục đưa Ninh Bình LPBank lên ngôi vô địch quốc gia 2023.

Thanh Thúy trong màu áo đội Nichika đã thắng đội Yoshino 3-0

Sự xã hội hóa ấy giúp giải đấu tốt hơn, VĐV mạnh hơn, và đội tuyển quốc gia có lực lượng ngày càng thiện chiến. Thành tích của U20 Việt Nam, giành vé dự giải U20 thế giới 2025, là minh chứng cho chiều sâu đang hình thành.

Khi xuất ngoại vẫn là chuyện hiếm

Không chỉ được vinh danh ở nước ngoài, Ở trong nước, Thanh Thúy còn được bầu là “VĐV được yêu thích nhất” tại Cúp Chiến thắng 2025, vượt qua nhiều tên tuổi của điền kinh, bơi lội và bóng đá.

Một bên là MVP giữa dàn sao thế giới, một bên là danh hiệu từ người hâm mộ Việt Nam - hai hình ảnh đặt cạnh nhau tạo nên chân dung hiếm có: thành công cả trong nước lẫn quốc tế.

Thế nhưng dù có bước tiến, số vận động viên BCNVN ra nước ngoài vẫn chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nguyễn Thị Ngọc Hoa từng mở đường ở Thái Lan. Trần Thị Thanh Thúy là người đi xa và lâu nhất. Những gương mặt mới như Trần Thị Bích Thủy hay Vi Thị Như Quỳnh mới chỉ là tín hiệu ban đầu.

Với bóng chuyền nữ Việt Nam, mỗi lần có VĐV ra nước ngoài, đó vẫn là một sự kiện, trong khi với Thái Lan hay Nhật Bản, đó là quy trình thường niên.

Điều này phản ánh một thực tế: BCNVN vẫn vận hành theo quy trình, nguyên tắc nội địa, chưa đặt mình vào dòng chảy thị trường khu vực và quốc tế.

Thanh Thúy trong một pha tấn công ghi điểm

Không chỉ là chuyện thể hình

Thể hình và thể lực là hạn chế, không thể phủ nhận. Nhưng Thái Lan không vượt trội Việt Nam về chiều cao, thế mà vẫn xuất khẩu được nhiều VĐV. Vấn đề nằm ở cấu trúc: CLB trong nước còn nặng tính hành chính, ngại nhả quân; hợp đồng thiếu tính quốc tế; goại ngữ và kỹ năng hội nhập của VĐV chưa là một phần đào tạo.

Xuất ngoại vì thế mang tính tự bơi đồng thời thiếu tự tin từ các VĐV. Từ đây phải nhìn thẳng sự thật: thành công của Thanh Thúy là thành công của cá nhân nhiều hơn là của hệ thống.

Giá trị thật sự của một chuyến đi

Đi nước ngoài không chỉ là thu nhập. Quan trọng hơn là được tiếp cận với nhịp độ thi đấu cao, kỷ luật chiến thuật, đặc biệt là được sống, sinh hoạt cũng như trưởng thành trong môi trường mới.

Nói đơn giản hơn, nếu VĐV Việt Nam thích nghi, hòa mình hoàn toàn vào văn hóa thể thao chuyên nghiệp ở nước ngoài, họ sẽ thành công vượt trội so với thời gian còn thi đấu trong nước. Do đó Thanh Thúy khác đi rõ rệt sau mỗi lần trở về: chọn điểm rơi tốt hơn, chịu áp lực tốt hơn, xử lý bóng bền bỉ hơn. Ngọc Hoa từng thừa nhận, chính môi trường Thái Lan giúp cô kéo dài đỉnh cao phong độ.

Nếu đội tuyển Việt Nam muốn vượt khỏi tầm Đông Nam Á, vượt qua cái bóng Thái Lan, xuất ngoại không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu.

Bài toán chiến lược

Không phải tạo ra thêm một Thanh Thúy, mà là tạo ra con đường cho nhiều Thanh Thúy khác.

Đó là cần xem xuất ngoại là một phần của lộ trình đào tạo, xây dựng cơ chế để CLB xem đó là đầu tư, không phải mất người, đào tạo VĐV không chỉ là chuyên môn mà còn là học vấn, nhất là phải học ngoại ngữ, đặc biệt các VĐV phải tự trang bị cho mình kiến thức toàn diện khi ra nước ngoài thi đấu chứ không chỉ có chuyên môn tốt là thành công khi ra nước ngoài thi đấu.

Nếu không thay đổi, BCNVN sẽ mạnh trong khu vực nhưng luôn chạm trần ở châu lục.

Từ cánh chim lẻ loi đến đàn chim

Ngọc Hoa là người mở cửa. Thanh Thúy là người đi xa nhất. Nhưng BCNVN không thể mãi kể câu chuyện bằng tên của vài cá nhân.

Một nền thể thao chỉ thật sự hội nhập khi xuất ngoại không còn là sự kiện, mà là quy trình. Khi cầu thủ trẻ coi việc ra nước ngoài là mục tiêu nghề nghiệp, chứ không phải giấc mơ hiếm hoi.

Con đường ấy hôm nay còn hẹp. Nhưng nếu không bắt đầu mở rộng từ bây giờ, BCNVN sẽ mãi đứng ở ngưỡng cửa châu lục, nhìn người khác đi qua.

Các VĐV bóng chuyền nữ Việt Nam từng/đang thi đấu ở nước ngoài

Trần Thị Thanh Thúy (2018 đến nay): Nhật Bản, Indonesia, Thái Lan, Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ…
Vi Thị Như Quỳnh (2024): Indonesia (Yoga Falcons FC)
Trần Thị Bích Thủy (2024-2025): Hàn Quốc (GS Caltex)
Nguyễn Thị Ngọc Hoa (2011-2013): Thái Lan (Ayutthaya, Bangkok Glass)
Đinh Thị Trà Giang (2017-2018): Thái Lan (ngắn hạn)
Hoàng Thị Kiều Trinh, Đoàn Thị Lâm Oanh: Thái Lan (ngắn hạn)

Số VĐV xuất ngoại của Việt Nam, Thái Lan và Nhật Bản

Đặng Hoàng

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/bong-chuyen-nu-viet-nam-tu-dau-tu-20-nam-den-giac-mo-xuat-ngoai-245600.html