Một bữa ăn bán trú của học sinh Trường Tiểu học Quang Trung, phường Tam Thắng, TPHCM. Ảnh: KHÁNH CHI
Học sinh nhập viện, trường dừng tổ chức bán trú
Sự bất ổn xuất hiện vào sáng 8-4 tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới, TPHCM), khi hàng loạt học sinh sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy. Y tế địa phương khám sàng lọc tại chỗ và ghi nhận 41 trường hợp rối loạn tiêu hóa; 2 ca nhập viện. Thực tế, tính đến ngày 10-4, có 148 học sinh trường này được thăm khám, cấp cứu nghi ngộ độc thực phẩm và hiện còn 46 học sinh điều trị nội trú vì nhiễm trùng tiêu hóa. Ngay khi sự cố xảy ra, nhà trường ngưng tổ chức bán trú, gửi mẫu thức ăn, mẫu nước đến kiểm nghiệm ở Viện Y tế công cộng TPHCM. Sở An toàn thực phẩm (ATTP), Sở Y tế TPHCM cùng các bệnh viện ráo riết truy tìm nguyên nhân, bước đầu kết quả xét nghiệm bệnh phẩm ghi nhận một tác nhân quen thuộc gây ngộ độc thực phẩm: vi khuẩn salmonella.
Năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Bình Quới Tây có khoảng 740 học sinh đăng ký bán trú. Trường ký kết hợp đồng với Chi nhánh Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ sản xuất vận chuyển Hữu Phước để cung cấp suất ăn sẵn.
Trao đổi qua điện thoại với chúng tôi, bà Nguyễn Ngọc Thi, người đại diện công ty, cho biết, mỗi ngày, thức ăn được chế biến ở xưởng rồi vận chuyển đến Trường Tiểu học Bình Quới Tây vào lúc 10 giờ 15 phút. Sau đó, nhân viên hâm nóng thức ăn, chia cho học sinh. Thời điểm nhiều em sốt và đau bụng vào sáng 8-4, xe thức ăn vẫn chưa đến trường học; trong khi suất ăn ngày 7-4 cũng được cung ứng cho một số đơn vị khác nhưng chưa ghi nhận bất thường. “Công ty có đầy đủ hồ sơ theo quy định pháp luật, nguyên liệu có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Hiện giờ, chúng tôi chỉ có thể chờ đợi cơ quan chức năng”, bà Thi chia sẻ.
Theo ông Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Sở ATTP, mục tiêu cốt lõi của đợt kiểm tra quy mô lớn trong tháng 4 này không phải là tìm ra sai phạm để xử phạt, mà là hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp rà soát quy trình và tự giám sát nguồn thực phẩm của mình. Đây là trách nhiệm chung không chỉ của cơ quan quản lý mà còn là sự đồng hành từ phía nhà trường và các đơn vị cung ứng.
Rà soát quy trình và giám sát nguồn thực phẩm
TPHCM có hơn 3.500 trường học với 2,6 triệu học sinh các cấp. Để bảo vệ sức khỏe con em, sự tham gia giám sát của phụ huynh với bữa ăn học đường là điều không thể thiếu. Nhờ sự giám sát này, tháng 10-2025, vụ việc bữa ăn bán trú có dấu hiệu không đảm bảo ATTP tại Trường Tiểu học Lê Lợi (phường Tam Thắng) được phát hiện. Dù vậy, việc giám sát chỉ mang tính hỗ trợ vì phụ huynh chỉ có phương thức "nhìn, ngửi, nếm".
Từng được tham quan bếp ăn của một công ty cung cấp suất ăn cho trường học, chị Nguyễn Thị Chuyên (phường Vũng Tàu) vẫn không yên lòng với bữa ăn bán trú. Chị cho rằng, cuộc tham quan được báo trước nên chưa chắc phản ánh đúng thực tế hàng ngày. Phụ huynh chỉ được vào khu vực bảo quản đồ khô chứ không được kiểm tra nơi bảo quản thực phẩm tươi sống; kiểm tra hồ sơ cũng chỉ dừng ở giấy tờ giao nhận thực phẩm. "Tham quan kiểu "cưỡi ngựa xem hoa", mà chúng tôi không có chuyên môn nên khó phát hiện được vấn đề”, chị Nguyễn Thị Chuyên nhận xét. Vì vậy, nỗi lo ATTP cứ canh cánh trong lòng phụ huynh như bom nổ chậm.
Đoàn công tác UBND phường Tam Thắng (TPHCM) giám sát bữa ăn bán trú tại Trường Tiểu học Lê Lợi. Ảnh: KHÁNH CHI
Đó cũng là tâm tư của nhiều trường học. Tại Trường Tiểu học Quang Trung (phường Tam Thắng, TPHCM), do thuận lợi về cơ sở vật chất, nhà trường yêu cầu đơn vị cung cấp suất ăn chế biến trực tiếp tại chỗ. Mỗi ngày, nguyên liệu được đưa đến sơ chế và nấu nướng tại trường. Đến 9 giờ, thức ăn được chia vào các khay inox đậy nắp, phục vụ hơn 1.200 học sinh. Nhân sự của nhà trường giám sát toàn bộ quy trình từ sơ chế đến hoàn thiện, còn giáo viên sẽ ăn cùng học sinh để có đánh giá trực tiếp. Theo Hiệu trưởng Trần Thị An Pha, nhà trường phải khảo sát, đánh giá hồ sơ năng lực, kiểm tra đối tác cung cấp nguyên liệu cho bếp ăn để lựa chọn nhà cung cấp đạt yêu cầu. Tuy nhiên, việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến, kiểm tra nhanh nguyên liệu… nằm ngoài khả năng của nhà trường và phụ huynh. Vì thế, sự hỗ trợ của cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu hoặc xét nghiệm là điều rất cần thiết.
Theo kế hoạch của UBND TPHCM, Sở ATTP (đơn vị chủ lực) phối hợp UBND các phường, xã, đặc khu sẽ tổ chức đợt kiểm tra quy mô lớn trong tháng 4-2026 đối với hàng loạt cơ sở cung cấp suất ăn học đường. Cơ quan chức năng sẽ rà soát việc chấp hành pháp luật về ATTP tại 317 đơn vị cung cấp suất ăn học đường, nguồn nguyên liệu, thực phẩm đầu vào; tập trung kiểm tra cả hồ sơ pháp lý và điều kiện thực tế tại cơ sở như: điều kiện vệ sinh, trang thiết bị, con người, nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng nguyên liệu chế biến…
GIAO LINH - KHÁNH CHI