Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng trong việc hiện thực hóa quy hoạch mạng lưới cảng hàng không toàn quốc. Theo Quyết định điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc được Bộ Xây dựng ban hành tháng 10 vừa qua, nhu cầu vốn đầu tư đến năm 2030 đã được nâng lên hơn 485.000 tỷ đồng. Nguồn vốn này được huy động linh hoạt từ ngân sách nhà nước, vốn xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác, mở đường cho sự tham gia sâu rộng của các tập đoàn tư nhân.
Sự xuất hiện của các cực tăng trưởng mới tại miền Bắc
Khu vực phía Bắc ghi nhận những chuyển động mạnh mẽ với các dự án quy mô lớn. Đáng chú ý nhất là dự án Sân bay Gia Bình (Bắc Ninh), một cảng hàng không quốc tế vừa được bổ sung vào quy hoạch với tổng vốn đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng. Dự án do Tập đoàn Masterise làm chủ đầu tư, được xây dựng theo tiêu chuẩn cấp 4F của ICAO. Theo lộ trình, sân bay này sẽ đạt công suất 30 triệu hành khách vào năm 2030 và tiến tới 50 triệu hành khách cùng 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2050.
Sân bay Gia Bình đang được triển khai xây dựng. (Ảnh tư liệu: Hạ Vũ).
Bên cạnh Gia Bình, tỉnh Ninh Bình cũng đã trình đề án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình theo mô hình PPP với tổng mức đầu tư hơn 23.000 tỷ đồng. Dự án dự kiến quy hoạch trên diện tích 664 ha tại khu vực phường Liêm Tuyền, đạt cấp 4E và quân sự cấp I. Ngoài ra, tỉnh Hưng Yên cũng đề xuất quy hoạch một sân bay quốc tế tại xã Đồng Châu để nghiên cứu triển khai sau năm 2030.
Đối với hạ tầng hiện hữu, dự án mở rộng Nhà ga hành khách T2 tại Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài đã chính thức khánh thành vào tháng 2/2025. Công trình này nâng tổng diện tích sàn lên hơn 200.000 m², cho phép phục vụ tối đa 18 triệu hành khách mỗi năm, giải quyết đáng kể tình trạng quá tải tại cửa ngõ thủ đô.
Miền Trung và Tây Nguyên: Hoàn thiện mạng lưới sân bay địa phương
Điểm nhấn tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên là việc bổ sung hai cảng hàng không Măng Đen và Vân Phong vào quy hoạch chính thức. Sân bay Măng Đen (Kon Tum) có diện tích dự kiến 350 ha, vốn đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, hướng tới công suất 1 triệu khách/năm vào năm 2030. Trong khi đó, Sân bay Vân Phong (Khánh Hòa) do Sun Group nghiên cứu đầu tư với quy mô 497 ha, vốn đề xuất 7.900 tỷ đồng, đạt cấp sân bay 4E.
Sân bay Cam Ranh nhìn từ trên cao. (Nguồn: ACV).
Tại khu vực này, nhiều dự án khác cũng đang có những bước tiến mới:
Sân bay Vinh: Đã hoạt động trở lại từ ngày 19/12 sau khi hoàn tất các hạng mục nâng cấp sân đỗ, nhà ga T1 và đường cất hạ cánh với tổng vốn 925,35 tỷ đồng.
Sân bay Phan Thiết (Lâm Đồng): Khánh thành hạng mục quân sự vào tháng 12/2025. Hạng mục dân dụng với vốn đầu tư 3.800 tỷ đồng đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.
Sân bay Quảng Trị: Tập đoàn T&T đang triển khai thi công với tổng vốn hơn 5.800 tỷ đồng.
Chu Lai (Đà Nẵng): Đề xuất phát triển hệ sinh thái sân bay gắn với khu thương mại tự do và công nghiệp với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 10 tỷ USD.
Phía Nam: Long Thành chuẩn bị cất cánh, Tân Sơn Nhất mở rộng công suất
Tại tâm điểm phía Nam, dự án trọng điểm quốc gia Sân bay quốc tế Long Thành đã hoàn thành những chuyến bay thử nghiệm đầu tiên sau 4 năm thi công. Hiện dự án đang nỗ lực hoàn thiện các công đoạn cuối cùng để chính thức vận hành thương mại vào giữa năm 2026. Đây sẽ là cảng hàng không lớn nhất Việt Nam, đóng vai trò trung chuyển quốc tế quan trọng.
Phối cảnh Sân bay Long Thành. (Nguồn ACV).
Tại TP.HCM, Nhà ga hành khách T3 của sân bay Tân Sơn Nhất đã đi vào hoạt động từ tháng 4/2025, giúp giảm tải áp lực cho nhà ga hiện hữu. Ngoài ra, Sun Group cũng đang nghiên cứu mở rộng Sân bay Côn Đảo lên cấp 4E và thực hiện dự án nâng cấp Sân bay Phú Quốc với quy mô 1.050 ha, tổng vốn gần 22.000 tỷ đồng. Dự kiến, doanh nghiệp này sẽ tiếp quản khai thác sân bay Phú Quốc từ đầu năm 2026.
Nhìn chung, sự bứt phá của hạ tầng hàng không trong năm 2025 không chỉ thể hiện qua các con số đầu tư kỷ lục mà còn cho thấy xu hướng xã hội hóa mạnh mẽ, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội cho các vùng kinh tế trọng điểm trên cả nước.
Lưu ý: Thông tin các dự án có thể thay đổi tùy theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch và phê duyệt thực tế của cơ quan chức năng.
Tuệ Nhân