Bùng nổ Affiliate Marketing: Cảnh báo lợi nhuận nhanh - hệ lụy dài

5 giờ trướcBài gốc

Livestream bán hàng, tiếp thị liên kết (affiliate), nhận booking quảng cáo… đang trở thành “mỏ vàng” của kinh tế sáng tạo.

Những tháng cận Tết Nguyên đán là cao điểm doanh thu của KOL/KOC, streamer, chủ kênh và các agency nội dung. Livestream dày hơn, affiliate được đẩy mạnh, booking quảng cáo nối tiếp nhau. Dòng tiền vì thế trở nên đa dạng chưa từng có: hoa hồng từ sàn thương mại điện tử (TMĐT), tiền nhãn hàng chuyển khoản, nền tảng trả theo lượt xem, agency thanh toán theo chiến dịch, quà tặng, “tip”, voucher quy đổi…

Vấn đề là không ít người sáng tạo nội dung chỉ nhìn vào bảng điều khiển (dashboard) của nền tảng và cho rằng mình “chỉ làm nội dung”, nên thuế chưa phải ưu tiên. Trong khi đó, cơ quan thuế lại xác định đây là thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ trên môi trường số. Khi không tách bạch dòng tiền, thiếu đối soát và hồ sơ chứng từ, người nộp thuế rất dễ rơi vào thế bị động nếu bị yêu cầu kê khai hoặc giải trình.

Thực tế, kiểm tra và truy thu thuế với kinh doanh số không còn là chuyện cá biệt. Riêng Thuế TPHCM cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2025 đã xử lý 4.002 tổ chức, cá nhân trong chuyên đề TMĐT, truy thu và xử phạt 115,5 tỷ đồng. Có trường hợp cá nhân kinh doanh trà sữa doanh thu khoảng 12 tỷ đồng/năm nhưng bị truy thu tới 3,2 tỷ đồng tiền thuế và phạt.

Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số được xem là bước ngoặt lớn. Từ 1.7.2025, các sàn TMĐT, nền tảng số có chức năng thanh toán sẽ khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, thuế TNCN cho hộ, cá nhân kinh doanh.

Điều này khiến nhiều creator thở phào vì cho rằng “sàn lo hết”. Tuy nhiên, theo cơ quan thuế, có ba điểm then chốt không thể bỏ qua.

Một là, không phải mọi dòng tiền đều nằm trong cơ chế khấu trừ nộp thay. Thu nhập từ mạng xã hội, website riêng, nền tảng không có chức năng thanh toán… vẫn phải tự kê khai, nộp thuế.

Hai là, dù đã bị khấu trừ, người nộp thuế vẫn phải đăng ký, chuẩn hóa mã số thuế, theo dõi tổng doanh thu và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin cung cấp.

Ba là, có cơ chế hoàn thuế nếu tổng doanh thu cả năm dưới ngưỡng không chịu thuế - một điểm rất quan trọng với những creator làm thêm, doanh thu mang tính mùa vụ.

Tăng cường kiểm tra thuế với KOL, KOC bán hàng livestream

Bộ Tài chính mới có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP Đà Nẵng gửi đến trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Trong văn bản, cử tri phản ánh, hiện nay hoạt động kinh doanh mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ qua mạng xã hội, sàn TMĐT phát triển rất mạnh, góp phần thúc đẩy TMĐT, chuyển đổi số và tiêu dùng hiện đại.

Tuy nhiên, công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này còn nhiều bất cập, nhất là trong quản lý thuế, nguồn gốc hàng hóa, giá cả và chất lượng sản phẩm, nhiều trường hợp vi phạm nghiêm trọng chỉ được phát hiện sau thời gian dài, gây thất thu ngân sách và thiệt hại cho người tiêu dùng.

Cử tri kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan tăng cường công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh trên không gian mạng; hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh trực tuyến; đồng thời kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, giá cả và chất lượng hàng hóa nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chống thất thu thuế và bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng.

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, với sự phát triển nhanh chóng và bùng nổ của TMĐT thời gian qua, để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế trong lĩnh vực TMĐT, chống thất thu thuế, Bộ Tài chính đã triển khai hoàn thiện chính sách pháp luật, xây dựng các ứng dụng công nghệ thông tin như cổng đăng ký, kê khai, nộp thuế cho nhà cung cấp nước ngoài, cổng đăng ký, kê khai, nộp thuế cho hộ/cá nhân kinh doanh trong nước.

Bộ cũng tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm; phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương kiểm tra, phát hiện các kho hàng, địa điểm tập kết trung chuyển hàng hóa không khai báo; chống thất thu thuế và xử lý các trường hợp gian lận về thuế đối với các trường hợp bán hàng qua livetream, KOL/KOC có doanh thu cao trên các trang mạng xã hội.

Kết quả thu thuế TMĐT trong 3 năm 2022-2024 đã ghi nhận kết quả thu thuế từ các tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh TMĐT (bao gồm cả kinh doanh truyền thống; kinh doanh TMĐT và kinh tế số khác) là 296.000 tỷ đồng.

Trong đó, năm 2022 thu 83.000 tỷ đồng; năm 2023 là 97.000 tỷ đồng; năm 2024 là 116.000 tỷ đồng. Trong 11 tháng đầu năm 2025, số thu đạt gần 192.200 tỷ đồng.

Cơ quan thuế cũng đã truy thu, xử phạt về thuế đối với hoạt động kinh doanh TMĐT năm 2024 số tiền hơn 1,3 triệu tỷ đồng; 11 tháng đầu năm nay gần 1,07 triệu tỷ đồng. Các cơ quan thuế địa phương phối hợp cơ quan điều tra đã phát hiện, xử lý một số vụ việc điển hình có hành vi trốn thuế, kinh doanh hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái như vụ Hoàng Hường, Ngân 98, Lương Bằng Quang...

Thời gian tới, Bộ Tài chính cho biết sẽ ứng dụng Big Data, AI trong quản lý thuế: Tự động đối soát hóa đơn, luồng tiền, doanh số bán hàng trên các nền tảng số; thu thập dữ liệu từ các ngân hàng, trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển (vận chuyển kiêm thu tiền hộ - Ship COD); Nhận diện người bán có doanh số lớn; giao dịch bất thường; thu thập dữ liệu từ hoạt động livestream, ghi nhận số lượng đơn hàng, giá bán, thời gian giao dịch; quản lý dữ liệu người bán nước ngoài.

Bộ Tài chính sẽ tăng cường chia sẻ, kết nối dữ liệu với các Bộ, ngành như phối hợp với Bộ Công an để định danh điện tử đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh trực tuyến trên mạng; kiểm tra kho hàng; khai thác dữ liệu giám sát hành trình của các phương tiện vận tải hàng hóa.

Bộ cũng sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước để thiết lập cơ chế quản lý giám sát các giao dịch thanh toán, đặc biệt là các giao dịch xuyên biên giới, kiểm soát dòng tiền, chống chia nhỏ giao dịch.

Bên cạnh đó là đẩy mạnh công tác quản lý thuế và kiểm tra thuế, tập trung vào bán hàng qua livestream, KOL/KOC, các mặt hàng mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thời trang; xử lý hành vi bán hàng không xuất hóa đơn; phối hợp các bộ ngành liên quan kiểm tra nguồn gốc, nhãn mác, chất lượng hàng hóa trên không gian mạng.

Bộ Tài chính cũng tiếp tục phối hợp các cơ quan chức năng rà soát, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận, trốn thuế trong hoạt động TMĐT; góp phần bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, chống thất thu ngân sách và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

KIM LIÊN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/bung-no-affiliate-marketing-canh-bao-loi-nhuan-nhanh-he-luy-dai-204166.html