Bước chuyển mình của giao dịch hàng hóa Việt Nam

9 giờ trướcBài gốc

Năm 2025 đánh dấu bước phát triển theo chiều sâu của thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam. Ảnh PV

Dòng tiền phân hóa rõ nét

Năm 2025 khép lại với nhiều biến động của kinh tế toàn cầu: xung đột địa chính trị kéo dài, thương mại quốc tế tiềm ẩn rủi ro, chính sách tiền tệ đảo chiều và chuỗi cung ứng liên tục bị thử thách. Trong bức tranh đó, thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam lại nổi lên như một điểm sáng khi không chỉ mở rộng về quy mô, mà còn cho thấy những chuyển động rõ nét về chất lượng vận hành.

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), năm qua thị trường tiếp tục tăng trưởng mạnh cả về thanh khoản lẫn mức độ tham gia. Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên đạt khoảng 7.500 tỷ đồng, tăng gần 46% so với năm 2024. Đặc biệt, phiên giao dịch ngày 23/12 ghi nhận tổng giá trị toàn thị trường vượt mốc 17.000 tỷ đồng. Đây là mức cao nhất kể từ khi mô hình giao dịch hàng hóa tập trung đi vào hoạt động tại Việt Nam.

Không chỉ là cột mốc về quy mô, con số này phản ánh mức độ liên thông ngày càng chặt chẽ giữa thị trường trong nước và các sở giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới. Các lệnh giao dịch tại Việt Nam được đối ứng theo thời gian thực với CME Group (Mỹ) hay LME (Anh), giúp giá cả trong nước bám sát biến động cung – cầu toàn cầu. Đây là nền tảng quan trọng để thị trường vận hành minh bạch hơn, hạn chế độ trễ thông tin và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro. Nếu những năm đầu, dòng tiền còn dàn trải, thì năm 2025 chứng kiến sự phân hóa ngày càng rõ giữa các nhóm hàng. Kim loại quý nổi lên như tâm điểm, phản ánh xu hướng tìm kiếm tài sản phòng vệ trong bối cảnh bất định gia tăng.

Đáng chú ý nhất là bạch kim. Từ vùng giá quanh 894 USD/ounce cuối năm 2024, kim loại này đã tăng vọt lên 2.034 USD/ounce vào cuối năm 2025, tương đương mức tăng hơn 127%. Đà tăng đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: nguồn cung toàn cầu thu hẹp, nhu cầu công nghiệp và trang sức duy trì ở mức cao, cùng với việc đồng USD suy yếu sau ba lần Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất. Bên cạnh đó, những lo ngại liên quan đến chính sách thương mại và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng tiếp tục củng cố vai trò của bạch kim trong các chiến lược phòng vệ giá trị. Không chỉ tăng mạnh về giá, bạch kim còn vươn lên dẫn đầu về thanh khoản khi chiếm hơn 17% tổng khối lượng hợp đồng giao dịch toàn thị trường trong năm 2025.

Trái ngược với bức tranh sôi động của kim loại quý, nhóm nông sản trên sàn CBOT lại trải qua một năm nhiều thách thức. Dư cung toàn cầu kéo dài cùng căng thẳng thương mại Mỹ – Trung tiếp tục gây áp lực lên giá. Dầu đậu tương và đậu tương vẫn duy trì tỷ trọng giao dịch lớn, lần lượt chiếm 14,7% và 12,7% tổng khối lượng hợp đồng. Tuy nhiên, diễn biến giá kém tích cực khiến tâm lý thị trường trở nên thận trọng hơn, dòng tiền đầu cơ thuần túy không còn chiếm ưu thế như giai đoạn trước. Trong bối cảnh biến động gia tăng, vai trò của thị trường giao dịch hàng hóa như một công cụ phòng vệ ngày càng được khẳng định. Thông qua các hợp đồng kỳ hạn, nhiều doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất nhập khẩu đã chủ động “khóa” chi phí đầu vào, đầu ra trong trung và dài hạn, qua đó giảm thiểu tác động của biến động giá, ổn định biên lợi nhuận.

Hệ sinh thái thanh khoản dần hình thành

Một điểm nhấn đáng chú ý của năm 2025 là cấu trúc tài khoản. Toàn thị trường ghi nhận gần 50.000 tài khoản giao dịch, tăng khoảng 15% so với năm trước. Trong đó, nhà đầu tư cá nhân chiếm tới 99,5%, còn tài khoản tổ chức và doanh nghiệp chiếm khoảng 0,5% – tỷ lệ được đánh giá phù hợp với thông lệ quốc tế. Nhà đầu tư cá nhân đóng vai trò tạo lập thanh khoản liên tục, giúp thị trường vận hành thông suốt. Chính dòng vốn này tạo ra bên đối ứng cần thiết để các tổ chức và doanh nghiệp có thể thực hiện giao dịch hedging với khối lượng lớn mà không gây biến động mạnh về giá.

Sự cộng hưởng giữa dòng tiền cá nhân linh hoạt và nhu cầu quản trị rủi ro của doanh nghiệp đang dần hình thành một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh. Ở đó, nhà đầu tư cá nhân tìm kiếm cơ hội sinh lời gắn với biến động toàn cầu, trong khi doanh nghiệp sử dụng thị trường như một công cụ ổn định chi phí và kế hoạch sản xuất. Cùng với đó, sự phát triển của các hợp đồng Micro tiếp tục mở rộng cánh cửa tiếp cận thị trường. Với quy mô chỉ bằng 1/10 hợp đồng tiêu chuẩn, các sản phẩm như Bạc Micro và Đồng Micro giúp giảm đáng kể rào cản vốn. Trong bối cảnh giá bạc liên tục lập đỉnh, Bạc Micro vươn lên vị trí thứ 6 về khối lượng giao dịch với khoảng 6,7% thị phần, trong khi Đồng Micro đứng thứ 7 với 6,1%. Điều này cho thấy nhu cầu giao dịch linh hoạt, kiểm soát rủi ro tốt hơn đang ngày càng rõ nét.

Sự mở rộng nhanh của thị trường cũng kéo theo cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các công ty môi giới. Nhóm dẫn đầu nhìn chung giữ vị thế ổn định, song ở nửa sau bảng xếp hạng, thứ hạng đã có nhiều xáo trộn. Tính đến cuối năm 2025, Công ty cổ phần Giao dịch hàng hóa Gia Cát Lợi tiếp tục đứng đầu với 32,66% thị phần, theo sau là Saigon Futures (13,07%) và Công ty cổ phần Giao dịch hàng hóa TP Hồ Chí Minh – HCT (12,98%). Đáng chú ý, Hitech Finance vươn lên vị trí thứ tư với 8,55%, còn Công ty TNHH Đầu tư Quốc tế Hữu Nghị đứng thứ năm với 7,07%.

Bước sang năm 2026, thị trường hàng hóa thế giới được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều biến số từ địa chính trị, chính sách thương mại đến tác động của biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, dữ liệu giao dịch tập trung, tính minh bạch và khả năng liên thông quốc tế sẽ là những trụ cột quan trọng giúp thị trường vận hành ổn định. Theo ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Tổng Giám đốc MXV, việc duy trì vai trò hạ tầng kết nối giữa thị trường trong nước và các sở giao dịch quốc tế không chỉ giúp nhà đầu tư Việt Nam tiếp cận chuẩn mực toàn cầu, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong ổn định chi phí sản xuất và tối ưu hóa dòng vốn.

Từ một kênh giao dịch còn tương đối mới, thị trường hàng hóa Việt Nam đang dần định hình như một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính – thương mại. Những con số tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025, cùng sự thay đổi về chất trong cấu trúc dòng tiền và hành vi tham gia thị trường, cho thấy đây không còn là “sân chơi thử nghiệm”, mà đang bước vào giai đoạn trưởng thành.

Nguyễn Đăng

Nguồn PL&XH : https://phapluatxahoi.kinhtedothi.vn/buoc-chuyen-minh-cua-giao-dich-hang-hoa-viet-nam-441673.html