Bước chuyển mới trong lộ trình giảm phát thải bằng việc sử dụng xăng sinh học

2 giờ trướcBài gốc

Người dân đến đổ xăng tại một cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên đường Phạm Văn Thuận (phường Tam Hiệp, thành phố Đồng Nai). (Ảnh: HẢI QUÂN)

Điều 4 Thông tư 50/2025/TT-BTC ngày 7/11/2025 của Bộ Công thương quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học và nhiên liệu truyền thống, nêu rõ: Từ ngày 1/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Kể từ thời điểm này, toàn bộ các cơ sở sản xuất, đại lý phân phối, cửa hàng bán lẻ đều phải bán xăng E10 để thay thế cho các loại xăng RON95 truyền thống. Cũng theo Thông tư này, các cửa hàng vẫn được phối trộn và bán xăng E5RON92 cho đến hết năm 2030.

Sau thời điểm 1/6, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) sẽ cùng các cơ quan chức năng tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động của các cơ sở phân phối, bán lẻ. Các địa phương được yêu cầu quán triệt và thực hiện nghiêm Thông tư 50/2025/TT-BCT để bảo đảm việc triển khai toàn quốc sử dụng xăng E10 thay thế RON95 từ khi thông tư có hiệu lực.

Xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Với tỷ lệ phối trộn ethanol ở mức 10% là mức khá thấp nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội)

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), người có nhiều năm nghiên cứu về xăng E10, xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Với tỷ lệ phối trộn ethanol ở mức 10% là mức khá thấp nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu.

Cụ thể, ethanol có chứa oxy, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra hoàn thiện hơn, sạch hơn. Nhờ đó, hiệu suất đốt cháy được cải thiện, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của động cơ. Một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, cho nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao.

Trên thực tế, mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn, chỉ khoảng vài phần trăm và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ. Các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy, khi sử dụng xăng E10, công suất động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu về cơ bản tương đương với xăng khoáng. Thậm chí, trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn có thể được cải thiện nhờ quá trình cháy tối ưu hơn.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hữu Tuyến cũng cho biết, lợi ích rõ rệt của xăng E10 là giảm phát thải, bởi các chất độc hại như khí CO (carbon monoxide) và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tốt hơn cho sức khỏe cộng đồng.

Đến nay, đã có nhiều cửa hàng bán lẻ bỏ bảng xăng RON95 để thay thế bằng xăng E10. Tuy nhiên, một số người dân vẫn còn e ngại, thăm dò, một số chủ các phương tiện cũ mang xe tới các cửa hàng sửa xe tìm cách thay thế các chi tiết cũ, dễ hỏng hóc và các bộ phận tương thích với xăng E10. Thậm chí, nhiều người tìm hiểu xem có phụ gia nào hỗ trợ để xe “bốc” được như xăng khoáng.

Theo một nhà khoa học, về nguyên lý trên thế giới và ở Việt Nam đều có loại phụ gia hỗ trợ quá trình cháy ở trong động cơ, làm cho nó cháy sạch hơn, bốc hơn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm khí thải.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, xăng E10 cũng có một số hạn chế như: Dễ hút nước, có thể ăn mòn kim loại và làm hỏng gioăng cao su do đặc tính hóa học của ethanol. Tính chất đó khiến cho một số loại xe đời cũ bị ảnh hưởng khả năng vận hành và có thể gây hỏng hóc đối với hệ thống dẫn liệu, bình chứa. Khả năng hút ẩm cao cũng có thể khiến cho lượng nước trong xăng vượt quy chuẩn nếu van khóa, ống dẫn hoặc nắp bình xăng không kín sẽ làm động cơ khó khởi động và hoạt động không đều.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Lương (Đại học Bách khoa Hà Nội), đối với xe đời mới, được nhà sản xuất khẳng định tương thích với xăng pha cồn thì người dùng hoàn toàn yên tâm về mặt động cơ. Tuy nhiên, một trong những đặc tính của cồn là hút ẩm, nếu xe không chạy thì cồn có thể hút nước ngoài môi trường và xuất hiện hiện tượng tách pha, tức là hỗn hợp nhiên liệu bị phân thành hai lớp, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động của xe khi hoạt động trở lại.

Về vấn đề này, đại diện Hiệp hội các nhà sản xuất ô-tô Việt Nam cho biết, cho dù xe đời mới, hệ thống cung cấp nhiên liệu có khả năng kháng cồn, nhưng khi xe ít sử dụng, thì ít nhất trong 1 tháng cần cho xe hoạt động 1 lần. Nếu để lâu, nhất là trong điều kiện lượng nhiên liệu trong bình còn ít thì trước khi sử dụng nên đưa xe đến hệ thống đại lý, nhà phân phối của các hãng xe kiểm tra để bảo đảm xe vận hành tốt. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Lương cũng cho biết, hiện đã có 50 nước áp dụng xăng E10 và từ các kinh nghiệm, thử nghiệm của các nước đi trước, chúng ta có thể áp dụng đại trà xăng E10 ngay được.

Xăng E10 được xác định là hỗn hợp của xăng không chì và ethanol nhiên liệu có hàm lượng ethanol từ 8,0 đến 10,0% theo thể tích thay vì hàm lượng ethanol từ 9 đến 10% theo thể tích như quy định trước đây. Xăng E5 được xác định là hỗn hợp xăng không chì và ethanol nhiên liệu có hàm lượng từ 4,0 đến nhỏ hơn 7,5% thể tích, thay cho quy định cũ là từ 4 đến 5%.

Để rõ hơn yêu cầu kỹ thuật đối với xăng sinh học và tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai xăng E10, vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 19/2026/ TT-BKHCN ban hành sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2022/ BKHCN nhằm sửa đổi, bổ sung một số nội dung về xăng, nhiên liệu diezen và nhiên liệu sinh học, được áp dụng từ ngày 1/6/2026.

Theo đó, xăng E10 được xác định là hỗn hợp của xăng không chì và ethanol nhiên liệu có hàm lượng ethanol từ 8,0 đến 10,0% theo thể tích thay vì hàm lượng ethanol từ 9 đến 10% theo thể tích như quy định trước đây. Xăng E5 được xác định là hỗn hợp xăng không chì và ethanol nhiên liệu có hàm lượng từ 4,0 đến nhỏ hơn 7,5% thể tích, thay cho quy định cũ là từ 4 đến 5%.

Đồng thời, Quy chuẩn sửa đổi cũng làm rõ nguồn gốc ethanol nhiên liệu biến tính và không biến tính phải là ethanol được sản xuất từ nguyên liệu sinh học. Một nội dung được nhiều người quan tâm là Quy chuẩn sửa đổi điều chỉnh mức giới hạn tổng hàm lượng oxy trong xăng E10 tối đa là 4% khối lượng. Tuy nhiên, chỉ tiêu về hàm lượng này đến ngày 1/1/2027 mới áp dụng.

HÀ LINH và NAM PHONG

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/buoc-chuyen-moi-trong-lo-trinh-giam-phat-thai-bang-viec-su-dung-xang-sinh-hoc-post965786.html