Bước đệm trong lộ trình đô thị xanh

2 giờ trướcBài gốc

Áp lực lớn từ giao thông

Đây cũng là một trong những nội dung trọng tâm được đưa ra thảo luận tại kỳ họp thứ II của HĐND thành phố Hà Nội. Song song với đó, UBND thành phố cũng đang hoàn thiện lấy ý kiến dự thảo quy định về sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn. Những động thái này cho thấy quyết tâm của thành phố Hà Nội nhằm từng bước hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh, bền vững, cải thiện chất lượng môi trường sống cho người dân.
Theo số liệu thống kê, Hà Nội hiện quản lý khoảng 6,9 triệu xe mô tô, xe gắn máy cùng hàng chục nghìn xe điện các loại, chưa kể lượng lớn phương tiện từ các địa phương lân cận thường xuyên lưu thông vào nội đô. Với tốc độ gia tăng phương tiện cá nhân khoảng từ 4-5%/năm, tình hình ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố diễn biến hết sức phức tạp, mật độ giao thông trên nhiều tuyến đường, nút giao thông rất lớn đặc biệt vào khung giờ cao điểm.

Cùng với câu chuyện quá tải phương tiện, sự phát triển nhanh chóng và khó kiểm soát của loại hình xe mô tô, xe gắn máy, đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử đã kéo theo số lượng lớn shipper, xe ôm công nghệ hoạt động liên tục trên đường phố.

Cùng với sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và kinh tế nền tảng, số lượng xe ôm công nghệ, shipper hoạt động trên địa bàn Hà Nội cũng gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây (ảnh: Duy Anh).

Báo cáo của các đơn vị cung cấp phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cho thấy, hiện nay số lượng xe mô tô, xe gắn máy tham gia kinh doanh vận tải tại thành phố Hà Nội gồm: Be Group: 47.881 xe; Grab: 65.593 xe; GSM: 13.052 xe; Tổng cộng: 126.526 xe hoạt động kinh doanh vận tải và còn rất nhiều tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh tự phát chưa thống kê chính xác được.

Ghi nhận tại nhiều tuyến phố trung tâm như xung quanh hồ Hoàn Kiếm, phố Trần Hưng Đạo, phố Hai Bà Trưng, hình ảnh các shipper dừng đỗ dày đặc trước trung tâm thương mại, khu dân cư hay trên vỉa hè đã trở nên quen thuộc. Điều này không chỉ tạo áp lực lên hạ tầng giao thông, mà số lượng lớn xe sử dụng động cơ đốt trong hoạt động liên tục còn là nguồn phát thải đáng kể ra môi trường.

Hướng tới kiểm soát có lộ trình

Trước thực trạng này, Hà Nội đang từng bước xây dựng cơ chế kiểm soát phương tiện phát thải cao, đặc biệt tại khu vực nội đô. Tại kỳ họp thứ II của HĐND thành phố Hà Nội, nội dung triển khai vùng phát thải thấp (LEZ) sẽ tiếp tục được đưa ra thảo luận.

Bên cạnh đó, UBND thành phố Hà Nội cũng đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định quy định về sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn thành phố, với trọng tâm là kiểm soát các phương tiện hoạt động trong vùng phát thải thấp. Đây được xem là bước đi mới của Hà Nội trong lộ trình xây dựng đô thị xanh, giảm phát thải và từng bước nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân.

Theo nội dung dự thảo, xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch tham gia kinh doanh vận tải thông qua các nền tảng công nghệ sẽ bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp (ảnh: Duy Anh).

Nội dung dự thảo nêu rõ các phương tiện gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch tham gia kinh doanh vận tải thông qua nền tảng công nghệ sẽ bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp. Đối với xe ôm truyền thống hoặc các phương tiện không sử dụng ứng dụng kết nối vận tải, Thành phố sẽ áp dụng phương án hạn chế theo khung giờ, thời điểm cụ thể. Ngoài thời gian hạn chế, các phương tiện chỉ được hoạt động nếu đáp ứng quy chuẩn khí thải theo lộ trình do Chính phủ và thành phố ban hành.

Không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát phương tiện, dự thảo còn đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động vận tải. Người điều khiển phương tiện phải tích hợp giấy phép lái xe và đăng ký xe vào tài khoản định danh điện tử; doanh nghiệp cung cấp ứng dụng vận tải phải công khai thông tin chuyến đi, giá cước và không điều phối xe chạy xăng vào vùng phát thải thấp.

Đáng chú ý, Thành phố cũng định hướng quy hoạch các vị trí chờ, đón khách và xếp dỡ hàng hóa dành riêng cho xe ôm, shipper nhằm hạn chế tình trạng dừng đỗ tùy tiện, lấn chiếm vỉa hè và gây ùn tắc giao thông.

Theo PGS.TS Bùi Thị An, thành phố Hà Nội cần xây dựng các cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với nhóm lao động chịu tác động trực tiếp như xe ôm, shipper hay hộ kinh doanh nhỏ (ảnh: Duy Anh).

Theo PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện tài nguyên, môi trường và Phát triển cộng đồng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII, để chính sách khả thi, thành phố Hà Nội cần đầu tư mạnh hơn cho giao thông công cộng, xe điện, hạ tầng xanh, trạm sạc và các điểm trung chuyển. Đồng thời cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với nhóm lao động chịu tác động trực tiếp như xe ôm, shipper hay hộ kinh doanh nhỏ.

PGS. TS Bùi Thị An, cho rằng, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải kiểm soát các nguồn phát thải, trong đó giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một trong những nguồn gây ô nhiễm lớn. Việc xây dựng vùng phát thải thấp là xu hướng tất yếu của các đô thị hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển xanh và mục tiêu giảm phát thải trong tương lai.

“Tôi cho rằng đây là bước đi cần thiết và không thể chậm trễ hơn. Chất lượng môi trường sống của người dân phải được đặt lên hàng đầu. Nếu không kiểm soát tốt nguồn phát thải, đặc biệt là phát thải từ giao thông, Hà Nội sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực rất lớn về ô nhiễm không khí”, PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh.

Theo đó, để chính sách khả thi, Hà Nội cần đầu tư mạnh hơn cho giao thông công cộng, xe điện, hạ tầng xanh, trạm sạc và các điểm trung chuyển. Đồng thời cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với nhóm lao động chịu tác động trực tiếp như xe ôm, shipper hay hộ kinh doanh nhỏ.

Dự thảo Quy định về sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội nêu rõ:

1. Đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa sử dụng nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố.

Việc quy định này nhằm dảm bảo tính phù hợp với yêu cầu đáp ứng mức khí thải theo lộ trình tại Quyết định số số 13/2026/QĐ-TTg ngày 02/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

2. Đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa không sử dụng nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp theo khung giờ/thời điểm quy định; Ngoài các khung giờ/thời điểm bị cấm, được lưu thông khi đáp ứng quy chuẩn khí thải theo lộ trình do Chính phủ quy định áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ.

Quy định này đảm bảo phù hợp với Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 của HĐND thành phố về việc quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố Hà Nội (thực hiện điểm a khoản 2 điều 8 Luật Thủ đô số 39/2024/QH15).

Tuấn Dũng - Duy Anh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/buoc-dem-trong-lo-trinh-do-thi-xanh-748992.html