Bước ngoặt lớn với UAE trong xung đột Trung Đông và rủi ro từ một liên kết mới

4 giờ trướcBài gốc

Khói bốc lên tại cơ sở dầu mỏ Fujairah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái. Ảnh: Reuters/TTXVN

Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 16/5 cho biết một số quan chức trong vòng tròn thân cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang âm thầm khuyến khích Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đóng vai trò quyết liệt hơn trong cuộc xung đột đang diễn ra với Iran, bao gồm việc chiếm đảo Lavan - một tiền đồn chiến lược của Iran tại vùng Vịnh, nơi được cho là đã bị UAE tấn công trong các chiến dịch quân sự bí mật vào đầu tháng 4 - theo lời

“Cứ tiến lên chiếm lấy chúng đi!”, một cựu quan chức an ninh cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump nói với báo The Telegraph của Anh, đồng thời mô tả đây là cách để “đưa binh sĩ UAE hiện diện trên thực địa thay vì quân đội Mỹ”.

Thông tin này cho thấy sự leo thang đáng kể trong vai trò hậu trường của Washington nhằm định hình chiến lược quân sự vùng Vịnh, trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài 11 tuần tiếp tục làm thay đổi các liên kết chính trị và an ninh trên khắp Trung Đông.

“Một thời khắc 11/9” đối với UAE

UAE là quốc gia vùng Vịnh chịu tổn thất nặng nề nhất kể từ khi Israel và Mỹ bắt đầu tấn công Iran vào cuối tháng 2, phải hứng chịu hơn 2.800 tên lửa và thiết bị bay không người lái trong điều mà các nhà phân tích mô tả là đợt oanh kích chưa từng có của Iran.

Các nhà phân tích cho rằng cuộc tấn công của Iran đã tạo ra một bước ngoặt lớn đối với Abu Dhabi, buộc UAE phải đánh giá lại một cách căn bản hệ thống phòng thủ, các liên minh và vai trò khu vực của mình.

Thay vì kéo các quốc gia vùng Vịnh xích lại gần nhau hơn, cuộc chiến tranh Iran lại làm sâu sắc thêm các rạn nứt vốn có. Tổng thống UAE được cho là đã đề nghị Saudi Arabia và Qatar tham gia các cuộc phản công nhằm vào Iran ngay từ đầu cuộc xung đột, nhưng các yêu cầu đó không nhận được phản hồi.

Kể từ đó, UAE càng tăng cường quan hệ với cả Washington và Jerusalem, trong khi quan hệ với Riyadh và các nước láng giềng vùng Vịnh khác ngày càng căng thẳng hơn. Trong một dấu hiệu khác cho thấy sự rạn nứt này, UAE đầu tháng 5 đã tuyên bố rút khỏi OPEC - Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ mà Saudi Arabia đóng vai trò quan trọng trong đó.

Trong một phát biểu với báo The New York Times, cựu Đại sứ Mỹ tại UAE Barbara Leaf cho biết các đợt oanh kích đã khiến giới lãnh đạo UAE nhìn thế giới theo cách rõ ràng hơn. “Họ đang nhìn mọi thứ theo kiểu rất rạch ròi, trắng đen, hoặc là bạn hoặc là thù”, bà nói.

Quan hệ với Israel ngày càng sâu sắc khi sự đoàn kết vùng Vịnh suy giảm

Quan hệ giữa UAE và Israel, được bình thường hóa theo Hiệp định Abraham năm 2020, đã phát triển mạnh trong thời gian chiến tranh, trong khi các quốc gia vùng Vịnh khác vẫn giữ khoảng cách.

Israel đã cung cấp cho UAE các tổ hợp phòng không Vòm Sắt (Iron Dome) nhằm hỗ trợ đối phó các cuộc tấn công của Iran. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã bí mật tới thăm UAE vào tháng 3 và các cuộc thảo luận đã tạo ra “một bước đột phá quan trọng”, dù Abu Dhabi phủ nhận chuyến thăm này từng diễn ra.

Iran trong tuần này đáp trả các thông tin về quan hệ ngày càng sâu sắc đó bằng cách gọi UAE là “một đối tác tích cực trong hành động gây hấn này”. Abu Dhabi bác bỏ điều mà họ gọi là các nỗ lực biện minh cho “các cuộc tấn công khủng bố của Iran”, đồng thời nhấn mạnh họ bảo lưu “mọi quyền chủ quyền, pháp lý, ngoại giao và quân sự để đối phó với bất kỳ mối đe dọa, cáo buộc hoặc hành động thù địch nào”.

Tiến sĩ Burcu Ozcelik, nhà nghiên cứu tại Viện Dịch vụ Hoàng gia Thống nhất (RUSI), cho biết cuộc xung đột đã “thúc đẩy nhanh sự liên kết Mỹ - Israel - UAE”.

Tiến sĩ Ozcelik lưu ý rằng Anwar Gargash, cố vấn cấp cao của Tổng thống UAE và là một người chỉ trích mạnh mẽ Tehran, từng nói vào tháng 4 rằng các cuộc tấn công của Iran nhiều khả năng sẽ khiến sự hiện diện an ninh của Mỹ tại vùng Vịnh gia tăng thay vì suy giảm, đồng thời ảnh hưởng của Israel sẽ “trở nên nổi bật hơn tại vùng Vịnh, chứ không giảm đi”.

Nhiều cột khói dày đặc bốc lên từ bên trong Nhà máy lọc dầu Lavan trên đảo Lavan ở Vịnh Ba Tư vào ngày 8/4/2026. Ảnh: Telegram

Cái giá của một sự liên kết mới

Các nhà phân tích cảnh báo rằng sự tái liên kết chiến lược đang hình thành này mang theo nhiều rủi ro đáng kể cho tất cả các bên.

Đối với UAE, việc hợp tác quân sự sâu rộng hơn với Israel có nguy cơ khiến các quốc gia Arab khác xem Abu Dhabi là đồng lõa với chiến dịch của Israel tại Gaza.

Đối với Israel, việc gắn bó chặt chẽ hơn với UAE cũng kéo theo sự soi xét đối với vai trò gây tranh cãi của UAE trong khu vực, bao gồm các cáo buộc mà UAE phủ nhận rằng họ hậu thuẫn Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF), một tổ chức bán quân sự ở Sudan.

UAE cũng bày tỏ thất vọng về điều mà họ coi là sự đoàn kết không đầy đủ từ các tổ chức khu vực như Liên đoàn Arab và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), cũng như từ Pakistan - quốc gia đã nhận được hỗ trợ tài chính đáng kể từ UAE nhưng lại có lập trường mà giới chức UAE cho là quá mềm mỏng với Tehran.

Saudi Arabia thực tế đã tiến hành điều mà Reuters mô tả là “nhiều” cuộc không kích nhằm vào Iran vào cuối tháng 3, tuy nhiên Riyadh nhìn chung vẫn từ chối tham gia vào trục UAE - Israel - Mỹ đang dần hình thành quanh cuộc xung đột này.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/buoc-ngoat-lon-voi-uae-trong-xung-dot-trung-dong-va-rui-ro-tu-mot-lien-ket-moi-20260517055432087.htm