Mô hình trồng tiêu hữu cơ tại xã Nghĩa Trung cho hiệu quả kinh tế cao. Ảnh: Bình Nguyên
NNHC ở Đồng Nai đang từng bước khẳng định hướng đi đúng đắn và bền vững. Khi đất được hồi sinh, môi trường được bảo vệ và nông sản làm ra an toàn, nông dân không chỉ nâng cao thu nhập mà còn bảo vệ sức khỏe của mình và cộng đồng.
Nhân rộng các mô hình hay
Thời gian qua, cả hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai đã vào cuộc cùng DN nên các mô hình sản xuất NNHC không ngừng được nhân rộng với nhiều sản phẩm chủ lực như: lúa, rau, hồ tiêu, các loại cây ăn trái, heo, gà…
Trên cây lúa, nông dân xã Sông Ray đã đi tiên phong trồng lúa hữu cơ. Đến nay, mô hình trồng lúa hữu cơ đã hình thành được quy mô sản xuất lớn với khoảng 20ha, xây dựng được thương hiệu gạo đặc sản hữu cơ tại địa phương. Lúa được trồng theo tiêu chuẩn “5 không” gồm: không thuốc diệt cỏ, không chất bảo quản, không thuốc trừ sâu hóa học, không dư lượng hóa chất độc hại, không chất kích thích tăng trưởng.
Ông Vi Văn Nhất, nông dân trồng lúa tại xã Sông Ray cho biết: Đến nay, trồng lúa hữu cơ đã chứng minh được hiệu quả. Nhận thức của nông dân về sản xuất hữu cơ được nâng cao. Chúng tôi đã tuân thủ nhiều quy định nghiêm ngặt, không sử dụng phân, thuốc hóa học, giúp môi trường an toàn, tạo ra sản phẩm sạch. Sản phẩm được nông dân tự tổ chức tiêu thụ với giá bán cao hơn nhiều so với mặt bằng chung ngoài thị trường.
Hướng tới nền NNHC, hạn chế sử dụng các loại phân bón, thuốc hóa học, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và người sản xuất, tỉnh Đồng Nai đã triển khai nhiều mô hình ứng dụng sản phẩm sinh học như: Nông dân tự sản xuất, ứng dụng lợi khuẩn probiotic (IMO) và nấm men rượu MEVI để tạo ra phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật, xử lý rác thải sinh hoạt tại nguồn thành phân bón hữu cơ... Đến nay, nông dân đã ứng dụng, nhân rộng sản xuất hữu cơ với hơn 1 ngàn hécta cây ăn trái, rau màu.
Tuy đi sau nhưng vùng trồng lúa hữu cơ của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bầu Kiên (ở xã Thanh Sơn) lại nhanh chóng được nhân rộng. Từ mô hình thử nghiệm với diện tích 1,5ha đến nay, hợp tác xã đã thu hút được nhiều xã viên tham gia với quy mô sản xuất hơn 30ha. Ông Nguyễn Thanh Hùng, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bầu Kiên cho hay: Tham gia mô hình sản xuất lúa hữu cơ trong chuỗi liên kết với Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm (Thành phố Hồ Chí Minh), xã viên có nhiều lợi ích khi được mua vật tư gồm: phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học tận gốc với chất lượng đảm bảo và giá tốt. Nông dân được hỗ trợ một phần vật tư nông nghiệp, được mua vật tư theo hình thức gối đầu, đến khi thu hoạch, bán lúa mới trả. Xã viên được cán bộ kỹ thuật của DN về tận cánh đồng hướng dẫn quy trình sản xuất sạch nên năng suất, chất lượng lúa luôn đạt cao.
Ngoài ra, mô hình NNHC cũng không ngừng được nhân rộng trên các loại cây công nghiệp, cây ăn trái. Ông Nguyễn Phạm Xuân Vũ (ở xã Dầu Giây) chia sẻ: Chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ đơn giản là nông dân có ý thức ưu tiên sử dụng phân hữu cơ. Trong đó, nông dân có thể tận dụng các nguồn phế, phụ phẩm hiện có tại địa phương làm phân bón cho cây trồng để giảm dần các loại phân bón hóa học. Trong xử lý sâu bệnh, nông dân ưu tiên sử dụng các loại thuốc, chế phẩm sinh học hoặc dùng các phương pháp thủ công trong phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng.
Doanh nghiệp là đầu tàu xây dựng chuỗi liên kết
Đến nay, toàn tỉnh hiện đã hình thành được 11 vùng NNHC với diện tích gần 19,4 ngàn hécta. Trong đó, lãnh đạo tỉnh và các địa phương đều quan tâm tạo cơ chế thuận lợi về môi trường, chính sách để thu hút DN đầu tư, hỗ trợ nông dân xây dựng các chuỗi sản xuất hữu cơ bền vững.
Sau hơn 3 năm kể từ khi UBND tỉnh và Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm ký kết hợp tác phát triển NNHC, chương trình đã gặt hái được nhiều kết quả ấn tượng. Đến nay, các mô hình sản xuất NNHC theo chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ đã được triển khai hiệu quả trên nhiều sản phẩm chủ lực của tỉnh như: lúa, cây ăn trái, heo, gà…
Ông Nguyễn Hồng Lam, Chủ tịch Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm khẳng định: Với mục tiêu “xanh hóa” nền nông nghiệp, khởi điểm của công ty là ứng dụng công nghệ sinh học để sản xuất phân bón hữu cơ sinh học. Hiện công ty đã sản xuất và cung cấp hàng trăm ngàn tấn phân bón hữu cơ vi sinh và có nguồn gốc từ hữu cơ cho thị trường, khối lượng hàng hóa tăng theo từng năm, mức tăng trưởng bình quân từ 25-30%/năm. DN cũng chú trọng phát triển công nghệ sinh học cũng như các công nghệ mới thân thiện và bảo vệ môi trường.
Cũng theo ông Lam, Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm đã hoàn thiện được một hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn tiên tiến nhất, gắn kết giữa trồng trọt, chăn nuôi khép kín đầu vào và đầu ra. Khi tham gia quy trình sản xuất này, nông dân sẽ làm chủ được công nghệ và quy trình sản xuất. Qua những mô hình đã triển khai, công ty từng bước chuyển giao quy trình kỹ thuật ứng dụng công nghệ hữu cơ, hữu cơ vi sinh cho sản xuất nông nghiệp ở Đồng Nai. Khi có sản phẩm, DN sẽ hỗ trợ trong công tác quảng bá, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường, kênh phân phối các sản phẩm hữu cơ của tỉnh.
Từ năm 2013, Công ty TNHH Nedspice Processing Việt Nam (xã Đồng Tâm) hợp tác với tỉnh Bình Phước (trước đây) triển khai Chương trình Phát triển chuỗi giá trị hồ tiêu bền vững. Kết quả đến nay, chương trình thành lập được hơn 50 câu lạc bộ, hợp tác xã với 2,5 ngàn hộ thành viên tham gia chuỗi liên kết tại các địa phương có diện tích hồ tiêu lớn của Đồng Nai như các xã: Sông Ray, Xuân Lộc, Lộc Ninh, Nghĩa Trung… Trong đó, hơn 1 ngàn hộ dân đã đạt các chứng nhận quốc tế quan trọng và chứng nhận hữu cơ.
Bình Nguyên