Container bưởi tươi đầu tiên của Việt Nam đã đến tay người tiêu dùng Australia - Ảnh: Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
Ngày 22/4, lô bưởi tươi đầu tiên của Việt Nam, trọng lượng 940,5 kg, đã chính thức được thông quan vào thị trường Australia. Đây là dấu mốc quan trọng sau khi hai nước hoàn tất thỏa thuận cho phép nhập khẩu bưởi tươi vào ngày 9/10/2025, kết thúc quá trình đàm phán kéo dài với nhiều yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt từ phía đối tác.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), quá trình đưa bưởi Việt vào Australia không chỉ là kết quả của đàm phán mở cửa thị trường, mà còn là quá trình hoàn thiện hàng loạt yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt. Các tiêu chuẩn về vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm soát sinh vật gây hại, truy xuất nguồn gốc và xử lý chiếu xạ đều phải đáp ứng đầy đủ theo quy định của phía Australia.
Trong quá trình này, cơ quan quản lý Việt Nam đóng vai trò đầu mối kỹ thuật, trực tiếp xây dựng hồ sơ, hướng dẫn quy trình và phối hợp với địa phương, doanh nghiệp để kiểm soát toàn bộ chuỗi từ sản xuất đến xuất khẩu. Việc tổ chức đồng bộ từ thu hoạch, xử lý sau thu hoạch, chiếu xạ đến logistics được xem là yếu tố then chốt giúp lô hàng đầu tiên đáp ứng yêu cầu nhập khẩu.
Lô bưởi đầu tiên được triển khai tại Đồng Tháp với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp và đơn vị liên quan. Hoạt động này diễn ra dưới sự chỉ đạo của UBND tỉnh và Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, với sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương.
Bên cạnh đó, các tổ chức khoa học và quốc tế như Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) cũng tham gia hỗ trợ kỹ thuật thông qua các chương trình hợp tác, góp phần hoàn thiện quy trình kiểm soát chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm.
Theo quy định của Australia, trái cây nhập khẩu phải trải qua quy trình kiểm tra nghiêm ngặt về kiểm dịch thực vật và an toàn sinh học tại cửa khẩu. Cơ quan chức năng nước này kiểm tra hồ sơ, bao bì, nhãn mác, điều kiện bảo quản, đồng thời lấy mẫu ngẫu nhiên để đánh giá rủi ro, với quy mô có thể lên tới 600 quả đối với lô hàng lớn. Nếu phát hiện vi phạm, lô hàng có thể bị tái xuất hoặc tiêu hủy.
Sau khi thông quan, lô bưởi đầu tiên được giới thiệu tại Sydney Market, một trong những đầu mối phân phối nông sản lớn của Australia, nhằm quảng bá sản phẩm và tiếp cận hệ thống phân phối, người tiêu dùng Australia.
Song song với lô hàng đầu tiên, một lô hàng thương mại tiếp theo với khối lượng khoảng 5 tấn đang được chuẩn bị, tiếp tục sử dụng nguồn nguyên liệu từ Đồng Tháp. Việc triển khai các lô hàng tiếp theo được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì ổn định chuỗi cung ứng và từng bước mở rộng thị phần tại Australia.
Các chuyên gia cho rằng, việc bưởi Việt Nam chính thức vào được thị trường Australia không chỉ mang lại cơ hội thương mại, mà còn có ý nghĩa thúc đẩy quá trình chuẩn hóa sản xuất trong nước. Khi tham gia vào các thị trường có tiêu chuẩn cao, doanh nghiệp buộc phải nâng cao năng lực quản trị chất lượng, đầu tư vào công nghệ và xây dựng chuỗi liên kết bền vững hơn.
Về dài hạn, đây được xem là nền tảng quan trọng để các loại trái cây khác của Việt Nam tiếp cận những thị trường khó tính, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản. Việc mở cửa thành công một thị trường như Australia cũng tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần nâng cao hình ảnh và uy tín của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Hà Lan