Từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng xanh - sinh thái - tuần hoàn, đến xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu; phát triển hạ tầng, liên kết sản xuất đến nâng cao vai trò chủ thể của người nông dân…, tất cả đang tạo nên diện mạo mới cho nông thôn Thủ đô, hiện thực hóa các định hướng lớn của Đảng trong giai đoạn phát triển mới.
Mùa bưởi ở xã Liên Minh (Hà Nội). Ảnh: Nguyễn Mai
Nông nghiệp sinh thái - động lực tăng trưởng bền vững
Đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn theo hướng bền vững; phát triển các hình thức tổ chức sản xuất hiện đại; gắn kết chặt chẽ giữa công nghiệp, dịch vụ với nông nghiệp; xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu… là những định hướng lớn được nêu rõ trong dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây không chỉ là mục tiêu mang tính chiến lược, mà còn là kim chỉ nam cho quá trình phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt thách thức chưa từng có tiền lệ, từ hậu quả kéo dài của đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng đến tác động ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu, nông nghiệp Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế. Không chỉ bảo đảm an ninh lương thực, ổn định xã hội, nông nghiệp còn là bệ đỡ sinh kế cho hàng chục triệu nông dân. Thực tiễn ấy càng cho thấy các định hướng mà Đảng đề ra là đúng đắn, kịp thời và có tầm nhìn dài hạn.
Theo dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với chuyển đổi xanh và chuyển đổi số được xác định là hai trụ cột then chốt nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền nông nghiệp. Nông nghiệp không chỉ dừng lại ở sản xuất lương thực, thực phẩm mà còn phải gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững toàn cầu.
Những kết quả đạt được trong năm 2025 minh chứng sinh động cho hướng đi này. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của cả nước đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024. Nông nghiệp Việt Nam không chỉ trụ vững, mà còn vươn lên mạnh mẽ trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động.
Tuy nhiên, dự báo năm 2026 còn nhiều thách thức hơn khi các thị trường lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát thải carbon. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Vườn bưởi ở xã Liên Minh (Hà Nội). Ảnh: Nguyễn Mai
Tại Hà Nội, những chuyển động tích cực trong phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao đã và đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, tốc độ tăng trưởng GRDP nông, lâm nghiệp và thủy sản năm 2025 ước đạt 3,55%; tổng giá trị sản xuất ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản (theo giá so sánh) đạt khoảng 44.235 tỷ đồng. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm sản của Thủ đô ước đạt hơn 2 tỷ USD, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, khẳng định vị thế của Hà Nội trong chuỗi cung ứng nông sản quốc gia.
Về xã Liên Minh những ngày này, dễ dàng cảm nhận được sức sống mới đang lan tỏa từ các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung. Ông Lê Phú Xuyên, thôn 5 - Thọ Xuân, không giấu nổi niềm vui khi hơn 9 sào bưởi của gia đình bước vào vụ thu hoạch, quả vàng óng, trĩu cành. “Tôi gắn bó với cây bưởi gần 30 năm rồi. Vụ này, dự tính lãi khoảng 500 triệu đồng. Làm bưởi giờ không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là niềm vui tuổi già”, ông Xuyên chia sẻ.
Cùng thôn, ông Lê Văn Tiu được xem là một trong những “lão nông” dày dạn kinh nghiệm nhất trong trồng bưởi tại địa phương. Gia đình ông hiện có 1ha bưởi, với nhiều cây từ 30 đến 35 năm tuổi. “Trước đây khu này là đồng cao, thiếu nước, không thể cấy lúa. Chúng tôi mạnh dạn chuyển sang trồng bưởi, mua giống bưởi Diễn, bưởi tôm vàng về trồng. Thấy cây hợp đất, quả ngon, gia đình tự ghép, nhân giống để mở rộng diện tích”, ông Tiu phấn khởi nói. Với mật độ trung bình 20 gốc/sào, mỗi gốc cho 200-300 quả, năm nay gia đình ông ước thu khoảng 8 vạn quả, doanh thu sau chi phí đạt khoảng 700-800 triệu đồng/ha.
Những mô hình như vậy cho thấy, khi nông dân được tiếp cận khoa học, kỹ thuật, giống cây trồng phù hợp và thị trường tiêu thụ ổn định, nông nghiệp không còn là “bệ đỡ” đơn thuần, mà trở thành ngành kinh tế mang lại giá trị gia tăng cao.
Góc làng quê khang trang, rực rỡ cờ hoa chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV tại xã Liên Minh. Ảnh: Thắng Văn
Nông thôn Hà Nội khởi sắc trong khí thế Đại hội XIV
Những ngày này, không khí thi đua chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV lan tỏa khắp các vùng quê Hà Nội. Tại xã Liên Minh, các tuyến đường trục chính, khu trung tâm xã và trụ sở cơ quan được trang hoàng rực rỡ cờ Đảng, cờ Tổ quốc, pa nô, khẩu hiệu, tạo nên sắc đỏ tươi thắm, thể hiện niềm tin và kỳ vọng của cán bộ, đảng viên, nhân dân.
Bí thư Chi bộ thôn 4 – Trung Châu (xã Liên Minh) Trần Viết Dậu cho biết, chào mừng Đại hội Đảng và các ngày lễ lớn, thôn đã vận động nhân dân lắp đặt hệ thống đèn LED chiếu sáng tuyến đường dài 1,5km, đồng loạt treo cờ Tổ quốc, cờ Đảng. Hoạt động văn nghệ quần chúng, thể thao cũng được tổ chức sôi nổi, góp phần gắn kết cộng đồng. Song song với công tác tuyên truyền, cổ động, UBND xã Liên Minh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp xây dựng nông thôn văn minh.
Phó Chủ tịch UBND xã Liên Minh Đinh Thanh Quang cho biết, địa phương duy trì thường xuyên các đợt ra quân vệ sinh môi trường, xử lý vi phạm trật tự đô thị; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trên các nền tảng số, vận động người dân thực hiện nếp sống văn minh, hưởng ứng các phong trào “Ngày chủ nhật xanh”, “Cuối tuần xanh”.
Nông thôn An Hòa, xã Suối Hai (Hà Nội). Ảnh: Nguyễn Mai
Năm 2025 tiếp tục là dấu mốc quan trọng trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới của Hà Nội. 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; 18/18 huyện, thị xã (trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp) hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, đưa Hà Nội trở thành một trong số ít địa phương dẫn đầu cả nước.
Không dừng lại ở “về đích”, Hà Nội tiếp tục nâng tầm chất lượng nông thôn mới theo chiều sâu. Trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, toàn thành phố có 229 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 109 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; 6 huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Những con số này phản ánh rõ định hướng chuyển từ “đạt chuẩn” sang “phát triển bền vững”, lấy chất lượng sống của người dân làm trung tâm. Đặc biệt, ngày 22/6/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định công nhận Hà Nội hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2024, dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, tạo nền tảng để Thủ đô tiếp tục xây dựng nông thôn văn minh, hiện đại, xanh và sinh thái.
Đại hội XIV với những quyết sách đúng đắn, kịp thời tiếp tục mở ra hướng phát triển nhanh hơn, mạnh hơn cho đất nước. Đặc biệt, những ngày gần đây, trên địa bàn cả nước và Thủ đô Hà Nội đã khởi công và đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện rất nhiều những công trình hạ tầng trọng điểm. Tại thôn Xuân Đoài, xã Phúc Lộc, không khí bàn giao mặt bằng phục vụ xây dựng cầu Vân Phúc diễn ra khẩn trương, trách nhiệm.
Bà Nguyễn Thị Thập, một hộ dân có hơn 230m² đất bị thu hồi chia sẻ: “Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ dự án vì tin tưởng đây là công trình mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng, giúp việc đi lại thuận tiện hơn, mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho con cháu sau này”.
Còn theo Bí thư Chi bộ thôn Xuân Đoài Nguyễn Việt Thanh, dự án cầu Vân Phúc ảnh hưởng đến 113 hộ dân, chủ yếu là đất nông nghiệp, nhân dân đã tự nguyện, đồng thuận bàn giao mặt bằng đúng tiến độ.
Người dân thôn Xuân Đoài, xã Phúc Lộc bàn giao sớm mặt bằng để Nhà nước triển khai xây dựng cầu Vân Phúc. Ảnh: Nguyễn Mai
Đầu tư hạ tầng không chỉ giải bài toán giao thông, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho nông thôn Hà Nội. Khi hạ tầng được hoàn thiện, các vùng sản xuất nông nghiệp được kết nối thuận lợi với thị trường, thu hút đầu tư vào công nghiệp - dịch vụ, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và chất lượng sống cho người dân. Đây chính là minh chứng sinh động cho chủ trương đúng đắn của Đảng về phát triển nông thôn hiện đại, đồng bộ, lấy người dân làm trung tâm, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh trong nhiệm kỳ mới.
Nguyễn Mai