Thời gian qua, nguồn cung xăng dầu trên địa bàn tỉnh cơ bản được đảm bảo, hệ thống phân phối tương đối hoàn chỉnh với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, do Cà Mau còn phụ thuộc vào nguồn hàng từ các tỉnh khác và hệ thống vận chuyển, nên vẫn tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt cục bộ.
Cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu thụ
Toàn tỉnh hiện có 613 cửa hàng bán lẻ xăng dầu đang hoạt động. Hệ thống phân phối được kết nối với 31 thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối.
Về hệ thống kho dự trữ, trên địa bàn tỉnh hiện có 8 kho xăng dầu với tổng sức chứa khoảng 9.720 m³. Ngoài ra, một số thương nhân phân phối có thuê thêm kho dự trữ ngoài tỉnh với tổng dung tích khoảng 4.000 m³.
Ngành khai thác thủy sản chịu tác động mạnh khi giá nhiêu liệu tăng.
Về nhu cầu, lượng tiêu thụ xăng dầu trên địa bàn tỉnh Cà Mau hiện khoảng 1.000-1.200 m³/ngày, tương đương khoảng 365.000-400.000 m³/năm. Nguồn cung xăng dầu chủ yếu được lấy từ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Nghi Sơn và nguồn nhập khẩu qua cảng khu vực phía Nam. Tổng sản lượng cung ứng từ các đơn vị trên địa bàn khoảng 450.000-480.000 m3/năm.
Qua đánh giá tổng thể, năng lực nguồn cung và hệ thống hạ tầng hiện có cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trên địa bàn tỉnh trong điều kiện bình thường. Nếu các kho được dự trữ đủ công suất, ước tính sẽ đáp ứng hơn 30 ngày tiêu dùng xăng dầu của tỉnh khi đứt đoạn nguồn cung.
Tác động từ tăng giá nhiên liệu
“Biến động giá xăng dầu trong thời gian qua đã làm gia tăng chi phí đầu vào, thu hẹp biên lợi nhuận và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như thu nhập của người dân. Đồng thời, tạo áp lực lan tỏa đến toàn bộ chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế của tỉnh, đặc biệt đối với các ngành vận tải, logistics, nông nghiệp và công nghiệp chế biến. Từ đó, tác động đến tăng trưởng kinh tế, kìm hãm tăng trưởng GDP trên địa bàn tỉnh. Nếu tình trạng tăng giá nhiên liệu kéo dài, nguy cơ suy giảm sản lượng thủy sản, gián đoạn sản xuất và ảnh hưởng đến tăng trưởng GRDP của tỉnh là hiện hữu. Trên thực tế, tác động này càng rõ nét do đặc thù kinh tế của tỉnh phụ thuộc vào thủy sản và vận tải", Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Văn Bi nhận định.
Lĩnh vực xây dựng đang chịu tác động không nhỏ, khả năng ảnh hưởng đến tiến độ các dự án, tỷ lệ giải ngân đầu tư công.
Đánh giá bước đầu cho thấy, giá xăng dầu tăng đã tác động trực tiếp đến chuỗi sản xuất nông nghiệp và thủy sản trên địa bàn tỉnh, trong đó nuôi trồng và khai thác thủy sản chịu ảnh hưởng nặng nhất. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ làm giảm diện tích thả nuôi, sản lượng khai thác, ảnh hưởng thu nhập người dân và tác động đến mục tiêu tăng trưởng Khu vực I của tỉnh trong năm 2026.
Theo phân tích từ ngành chuyên môn, trên lĩnh vực khai thác, chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 40-60% tổng chi phí chuyến biển. Hiện toàn tỉnh có 274 tàu cắt giảm chuyến biển và 84 tàu tạm ngưng hoạt động, chiếm khoảng 6,9% tổng số tàu. Ngoài ra, một số tàu có xu hướng giảm tần suất khai thác hoặc tạm thời neo đậu để theo dõi diễn biến giá nhiên liệu. Hệ quả là nguy cơ giảm sản lượng khai thác, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chế biến, xuất khẩu; đồng thời làm giảm thu nhập của hơn 25.000 lao động biển.
Bên canh đó, biến động giá xăng dầu cũng đã và đang tác động trực tiếp đến hoạt động nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh. Trong đó, đối tượng nuôi chủ lực là tôm nước lợ (tôm sú, tôm thẻ chân trắng) chịu ảnh hưởng rõ nhất khi chi phí sản xuất của người dân tăng từ 7%-15% so với thời điểm trước khi giá xăng dầu tăng.
Người dân nuôi trồng thủy sản tốn thêm chi phí sản xuất khi giá xăng dầu tăng.
Đối với lĩnh vực vận tải, chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng khoảng 35%-45% trong cơ cấu giá thành vận tải; do đó, khi diễn biến giá xăng tăng như hiện nay đã làm chi phí vận tải tăng tương ứng khoảng 8,8%-32,1%, qua đó tạo áp lực lớn đến chi phí hoạt động đối với các đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn tỉnh.
Trên lĩnh vực xây dựng, hiện nay trên địa bàn tỉnh Cà Mau đang triển khai 344 công trình, dự án xây dựng, với dự báo nhu cầu nhiên liệu (xăng 9.372 lít/ngày; dầu 234.000 lít/ngày), giá xăng, dầu tăng sẽ làm chậm tiến độ thực hiện các gói thầu thi công, dự án đầu tư.
Chủ động dự báo, giải pháp ứng phó
Trước những diễn biến phức tạp và khó lường do nhiên liệu tăng giá, tỉnh Cà Mau đưa ra các tình huống dự báo, ứng phó.
Cụ thể, trong điều kiện cung ứng bình thường, toàn hệ thống phải duy trì mức tồn kho tối thiểu tương đương 7-10 ngày tiêu thụ, tương ứng khoảng 7.000-10.000 m³, trong đó khu vực nội tỉnh phải bảo đảm tối thiểu 5 ngày tiêu thụ để tránh bị động khi phát sinh sự cố vận chuyển. Hoạt động vận chuyển phải được tổ chức ổn định, bảo đảm dòng chảy xăng dầu liên tục và phân phối đến 613 cửa hàng bán lẻ trên toàn tỉnh.
"Trên cơ sở đó, tỉnh Cà Mau đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo thương nhân đầu mối điều chuyển nguồn về Cà Mau để bổ sung kịp thời, tránh phụ thuộc vào một nguồn duy nhất”, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Văn Bi cho biết.
Trong tình huống gián đoạn nguồn cung cục bộ, khi tồn kho khu vực Cà Mau giảm xuống dưới 3 ngày tiêu thụ, tương đương khoảng 3.000-3.600 m³, Sở Công Thương có văn bản yêu cầu các thương nhân phân phối, san sẻ nguồn nhằm đảm bảo nhu cầu tiêu thụ; tổ chức thống kê tồn kho của toàn bộ 31 thương nhân phân phối trong thời gian tối đa 12 giờ để xác định khu vực còn khả năng cung ứng và khu vực có nguy cơ thiếu hụt.
Với tình huống biến động mạnh về giá và chi phí nhập khẩu, khi có trên 10% số cửa hàng bán lẻ có dấu hiệu giảm bán hoặc ngừng bán, Sở Công Thương chủ động phối hợp với các thương nhân phân phối có phương án ứng phó kịp thời. Các thương nhân phân phối phải duy trì nguồn cung tối thiểu khoảng 900 m³/ngày, không được cắt giảm sản lượng giao hàng cho hệ thống bán lẻ. Mức tồn kho toàn hệ thống phải được duy trì tối thiểu từ 5-7 ngày tiêu thụ, tương đương khoảng 5.000-7.000 m³, đồng thời ưu tiên sử dụng nguồn trong nước để giảm áp lực chi phí.
Các cửa hàng bán lẻ phải duy trì hoạt động liên tục, không được tự ý đóng cửa hoặc hạn chế bán hàng trái quy định; các doanh nghiệp đầu mối, đặc biệt là các doanh nghiệp có thị phần lớn, phải bảo đảm duy trì dòng cung ứng ổn định cho hệ thống phân phối. Mục tiêu là giữ vững hoạt động của toàn bộ 613 cửa hàng bán lẻ, bảo đảm xăng dầu đến được người tiêu dùng trong mọi điều kiện.
Tỉnh chỉ đạo ngành nông nghiệp hướng dẫn người dân áp dụng giải pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Cà Mau cũng đặt ra tình huống huống khẩn cấp hoặc bất khả kháng khi xảy ra gián đoạn nguồn nhập khẩu, suy giảm mạnh sản lượng từ các nhà máy lọc dầu hoặc nhà nhập khẩu, dẫn đến tổng nguồn cung cho địa bàn tỉnh giảm trên 30% nhu cầu. Khi đó, nguồn xăng dầu được phân bổ theo thứ tự ưu tiên theo từng lĩnh vực, trong đó vận chuyển được ưu tiên tuyệt đối, huy động toàn bộ phương tiện nhằm bảo đảm cung ứng cho các lĩnh vực thiết yếu. Hệ thống 613 cửa hàng bán lẻ được đặt dưới chế độ kiểm soát chặt chẽ, áp dụng phương thức bán theo hạn mức khi cần thiết để tránh đầu cơ và tích trữ.
Với tình hình hiện tại, UBND tỉnh Cà Mau chủ động phối hợp với Bộ Công Thương và các thương nhân đầu mối trong khu vực để điều tiết, phân bổ nguồn hàng hợp lý, ưu tiên cho địa bàn tỉnh. Đồng thời, yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu duy trì dự trữ thương mại ở mức cao hơn bình quân, đặc biệt trong các thời điểm nhu cầu tăng cao.
Đồng chí Lâm Văn Bi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Cà Mau, cho biết.
UBND tỉnh yêu cầu Sở Công Thương tăng cường quản lý thị trường, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, bán nhỏ giọt, ngừng bán trái quy định; đảm bảo hệ thống bán lẻ hoạt động liên tục. Sở Tài chính theo dõi sát diễn biến giá cả hàng hóa thiết yếu, kịp thời tham mưu biện pháp bình ổn; phối hợp ngành ngân hàng tháo gỡ khó khăn tín dụng, ưu tiên vốn cho nông nghiệp, thủy sản và logistics.
Đối với ngành xây dựng và vận tải, tỉnh chỉ đạo cập nhật kịp thời giá nhiên liệu, điều chỉnh giá hợp đồng, rà soát kế hoạch vốn đầu tư công, tránh đình trệ dự án; kiểm soát giá cước vận tải, xử lý tình trạng tăng giá bất hợp lý, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tiết kiệm nhiên liệu, tối ưu vận hành.
Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát các đối tượng bị ảnh hưởng, đảm bảo nguồn nhiên liệu phục vụ sản xuất, nhất là tại vùng nuôi trồng và khai thác thủy sản, đồng thời hướng dẫn người dân áp dụng giải pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất./.
Trần Nguyên