Ngày 25/4, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức công bố thành lập Bảo tàng Lúa nước và Phương án kiến trúc Biểu tượng tôn vinh Lúa nước tỉnh Cà Mau.
Đây là những công trình có ý nghĩa sâu sắc cả về chính trị, văn hóa, lịch sử và kinh tế - xã hội; là điểm nhấn quan trọng trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5/1886 - 1/5/2026) và Tuần lễ Khoa học, công nghệ - Văn hóa, du lịch và cuộc thi "Gạo ngon Đồng bằng Sông Cửu Long" lần thứ I năm 2026.
Các đại biểu tại Bảo tàng Lúa nước.
Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, việc hình thành các công trình Bảo tàng Lúa nước và Biểu tượng tôn vinh lúa nước không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh của địa phương, thông qua giáo dục lịch sử – văn hóa cho thế hệ trẻ và tạo ra sản phẩm du lịch đặc thù.
Biểu tượng ba hạt lúa không chỉ để tôn vinh nghề trồng lúa nước của Việt Nam nói chung, vùng đất Chín Rồng và Cà Mau, Bạc Liêu nói riêng, tôn vinh người nông dân, người đã chịu bao khó nhọc để làm ra hạt lúa, mà còn để tôn vinh đạo đức nền tảng cội nguồn của đời sống con người. Ảnh: Nguyên Du.
“Lúa nước từ lâu không chỉ là cây lương thực mà còn là cội nguồn hình thành bản sắc văn hóa, đời sống xã hội và hệ giá trị tinh thần của người Việt. Đối với vùng đất Cà Mau – nơi cuối cùng của Tổ quốc, cây lúa còn là biểu tượng của ý chí khai hoang, tinh thần thích ứng và nghị lực vượt khó của bao thế hệ cư dân”, ông Thanh nhấn mạnh.
Việc thành lập Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau là một dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm của tỉnh Cà Mau trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa nông nghiệp – một di sản nền tảng của dân tộc. Ảnh: Nguyên Du.
Điểm nhấn của Bảo tàng là định hướng xây dựng theo mô hình “bảo tàng sống”, kết hợp trưng bày với trải nghiệm thực tế, tái hiện không gian văn hóa – nông nghiệp đặc trưng vùng đất ven biển với các mô hình canh tác như lúa – tôm, lúa – cá. Qua đó phản ánh rõ nét khả năng thích ứng linh hoạt của cư dân trước điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Bảo tàng lúa nước Cà Mau sẽ tập trung phản ánh về ý chí, nghị lực và sự thích ứng của người nông dân trên vùng đất lợ và đất mặn, gắn việc trưng bày hiện vật công cụ sản xuất với triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh về đề tài cây lúa, nghề nông, quá trình chinh phục thiên nhiên, văn hóa sông nước. Ảnh: Nguyên Du.
Cùng với đó, Biểu tượng tôn vinh lúa nước – hình tượng ba hạt lúa – mang ý nghĩa sâu sắc, tượng trưng cho chu kỳ sinh trưởng, cho thành quả lao động và cho sức sống bền bỉ, tái sinh của nền văn minh lúa nước. Công trình không chỉ có giá trị mỹ thuật mà còn trở thành điểm nhấn văn hóa, du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng cho biết, việc thành lập Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau và Biểu tượng Tôn vinh Lúa nước không chỉ đơn thuần là xây dựng một thiết chế văn hóa, mà còn là sự khẳng định trách nhiệm của chúng ta trong việc gìn giữ ký ức, bảo tồn giá trị và truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai.
Bảo tàng tập trung trưng bày, giới thiệu các chuyên đề về quá trình khẩn hoang mở đất, vòng đời cây lúa, các nông cụ từ truyền thống đến hiện đại, không gian làng quê Nam Bộ và quê hương Cà Mau – Bạc Liêu. Ảnh: Nguyên Du.
"Đây sẽ là nơi lưu giữ những hiện vật, tư liệu quý giá; là không gian tái hiện sinh động lịch sử lao động, sáng tạo của cha ông; là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống. Đồng thời, là cầu nối giữa quá khứ - hiện tại và tương lai", ông Thăng nhấn mạnh.
Đặc biệt, Bảo tàng Lúa nước và Biểu tượng tôn vinh Lúa nước tỉnh Cà Mau còn mở ra hướng đi mới trong việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa với phát triển du lịch, kết nối chuỗi giá trị các giá trị văn hóa, giá trị di tích để hình thành "con đường di sản" mở ra tour/tuyến du lịch đặc sắc, góp phần xây dựng Cà Mau trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Nguyên Du