Tọa đàm thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và nông dân, tập trung trao đổi các vấn đề trọng tâm của khu vực nông thôn hiện nay như chuyển đổi tư duy kinh tế nông nghiệp, phát huy tài nguyên bản địa, bảo vệ môi trường, xây dựng "nông thôn học tập" và vai trò kiến tạo của chính quyền.
Tọa đàm "Phát triển nông thôn bền vững, nông thôn đáng sống" với sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và nông dân.
Diện mạo giao thông nông thôn khởi sắc
Phát biểu tại tọa đàm, ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết, sau nhiều năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, địa phương đã đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, toàn tỉnh có 43/55 xã đạt chuẩn nông thôn mới, diện mạo vùng quê chuyển biến rõ nét với hệ thống giao thông nông thôn được đầu tư khang trang, sạch đẹp.
Tuy nhiên, theo ông Sử, xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành các tiêu chí hay đạt danh hiệu mà cần hướng đến phát triển chiều sâu, lấy con người, văn hóa và cộng đồng làm trung tâm.
"Phát triển nông thôn bền vững, nông thôn đáng sống là sự tổng hòa của không gian sống an toàn, không gian văn hóa bản địa và các mối quan hệ cộng đồng gắn kết", ông Sử nhấn mạnh.
Lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau cho rằng, địa phương sở hữu nhiều tiềm năng đặc thù như hệ sinh thái sông, rừng, biển, đảo; đặc biệt là không gian rừng tràm U Minh Hạ. Việc bảo vệ rừng không chỉ nhằm giữ gìn tài nguyên mà còn bảo tồn "hồn đất, hồn nước" cùng các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất phương Nam.
Ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau phát biểu tại tọa đàm.
Nhiều đại biểu cũng cho rằng, sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết, giá trị nông sản chưa ổn định; hạ tầng tại một số khu vực chưa đồng bộ khiến một bộ phận lao động nông thôn phải rời quê tìm việc nơi khác.
TS Trương Thu Trang, Trường Đại học Bạc Liêu nhận định, việc nâng cấp hệ thống giao thông nông thôn không chỉ phục vụ sản xuất và sinh hoạt mà còn tạo động lực thúc đẩy giao thương, kết nối vùng và phát triển du lịch. Đồng thời, hạ tầng số từng bước được cải thiện cũng đang mở ra cơ hội chuyển đổi số cho khu vực nông thôn.
Tuy vậy, TS Trương Thu Trang cho rằng, hệ thống hạ tầng còn thiếu đồng bộ, nhất là các vùng sâu, vùng ven biển; nhiều khu vực vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu về giao thông, y tế, giáo dục và dịch vụ công.
Du khách tham quan các gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP bên lề tọa đàm.
Phát triển hạ tầng đồng bộ thúc đẩy phát triển nông thôn, du lịch
Nông dân Hồ Quốc Trạng (ngụ phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau) cho rằng, để nông thôn thực sự trở thành nơi đáng sống, trước hết người dân phải có điều kiện phát triển kinh tế ổn định ngay trên quê hương mình.
"Theo tôi, nông thôn đáng sống phải bảo đảm đầy đủ điện, đường, trường, trạm; đồng thời người dân có thu nhập ổn định thì đời sống văn hóa, tinh thần mới phát triển bền vững", ông Trạng chia sẻ.
Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Hôn, chủ cơ sở du lịch Hoàng Hôn (xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau) cho rằng, nếu khai thác hiệu quả các lợi thế đặc trưng của vùng đất Cà Mau, người dân không chỉ tăng thêm thu nhập mà còn góp phần gìn giữ cảnh quan, môi trường, phát triển du lịch bền vững.
Theo ông Hôn, để làm được điều này, hạ tầng giao thông cần được đầu tư đồng bộ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và du khách trong quá trình di chuyển, trải nghiệm.
Để đồng hành cùng người dân, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau cho biết, sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, hỗ trợ tổ chức sản xuất, phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, xây dựng thương hiệu sản phẩm, mở rộng thị trường, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp.
Theo UBND tỉnh Cà Mau, sau khi hợp nhất, tỉnh Cà Mau (mới) đã tập trung rà soát, đánh giá hiện trạng theo Bộ tiêu chí giai đoạn 2021 - 2025; kết quả toàn tỉnh hiện có 43/55 xã đạt chuẩn nông thôn mới, ba xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và một xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.
Đặc biệt tiêu chí Giao thông chỉ đạt 30,9%; Hạ tầng giao thông nông thôn còn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng yêu cầu đi lại, sản xuất, vận chuyển hàng hóa và kết nối vùng.
Nguyên nhân là do tỉnh có địa bàn rộng, nhiều sông ngòi, dân cư phân tán; chi phí đầu tư hạ tầng lớn, nhất là giao thông nông thôn. Biến đổi khí hậu, sạt lở, sụt lún, triều cường ảnh hưởng lớn đến kết cấu hạ tầng.
Xuất phát điểm kinh tế còn thấp; nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Một số nơi còn tư duy thực hiện theo hướng "đạt tiêu chí", "đạt chuẩn", chưa thật sự lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Thời gian tới, tỉnh Cà Mau xác định nhiệm vụ phát triển nông thôn bền vững, nông thôn đáng sống là ưu tiên: Rà soát, nâng cao chất lượng thực chất các tiêu chí; phát triển hạ tầng nông thôn đồng bộ, thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế nông thôn đa giá trị; xây dựng môi trường sống và đời sống văn hóa nông thôn; xây dựng "nông thôn học tập", nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát huy vai trò chủ thể của người dân.
Tỉnh Cà Mau đề xuất, có cơ chế đặc thù hỗ trợ các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn, hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu.
Gia Minh