Không ồn ào như tôm hùm, cua biển hay các loại cá đắt tiền quen mặt trên bàn tiệc, cá lá tre từng chỉ là món ăn dân dã, gắn với bữa cơm thường ngày của ngư dân miền Trung. Thế nhưng vài năm trở lại đây, loài cá ít tên tuổi này lại bất ngờ trở thành đặc sản hiếm của Quảng Trị, không phải lúc nào có tiền cũng mua được.
Loài cá nhìn là nhận ra giữa chợ biển
Theo người dân địa phương, cá lá tre có tên gọi xuất phát từ hình dáng thân cá thon dài, mảnh và hơi cong, trông giống một chiếc lá tre non. Cá không lớn, nhưng có dáng rất đặc trưng, chỉ cần liếc qua là người quen nghề biển có thể nhận ra ngay giữa vô số loài cá khác.
Cá lá tre xuất hiện rải rác quanh năm ở vùng biển miền Trung, song số lượng không nhiều. Trong đó, vùng biển Quảng Trị được xem là nơi cá tập trung tương đối nhất nhờ điều kiện tự nhiên và dòng hải lưu phù hợp.
Khi còn tươi, cá có lớp vảy xanh ánh bạc, mắt trong, thân cứng, cầm chắc tay – dấu hiệu cho thấy thịt cá săn chắc, ít bở.
Vài năm trở lại đây, cá lá tre bất ngờ trở thành đặc sản hiếm của Quảng Trị - Ảnh minh họa
Từ bữa cơm ngư dân đến bàn ăn nhà hàng
Trước đây, cá lá tre chủ yếu được ngư dân mang về ăn trong nhà. Cách chế biến cũng rất đơn giản: kho, chiên hoặc nấu canh, không cầu kỳ gia vị.
Tuy nhiên, chính vị ngọt tự nhiên, thịt chắc và không tanh lại khiến nhiều người ăn một lần là nhớ. Khi được giới sành ăn và các nhà hàng chú ý, cá lá tre dần bước ra khỏi “vòng làng chài”, trở thành món đặc sản được săn lùng.
“Ngày trước cá này không ai tranh mua, giờ thì có tiền chưa chắc đã có cá”, một tiểu thương hải sản tại Quảng Trị chia sẻ.
Theo các tiểu thương, cá lá tre không thể nuôi công nghiệp, hoàn toàn phụ thuộc vào khai thác tự nhiên. Sản lượng đánh bắt vốn đã ít, trong khi nhu cầu ngày càng tăng, khiến giá cá leo thang rõ rệt.
Hiện nay, cá lá tre được bán với giá khoảng 140.000 đồng/kg, tùy thời điểm và độ tươi. So với nhiều loại cá biển quen thuộc, mức giá này không hề rẻ, nhưng vẫn được người tiêu dùng chấp nhận nhờ chất lượng thịt và hương vị riêng biệt.
Nướng mọi – món “đỉnh” giữ trọn vị biển
Cá lá tre có thể chế biến thành nhiều món dân dã như kho, chiên, nấu canh chua, nhưng được ưa chuộng nhất vẫn là nướng mọi.
Nhờ lớp da và vảy tương đối dày, khi đặt lên than hồng, cá chín từ từ bên trong, thịt săn chắc, không khô, mùi thơm lan tỏa rất đặc trưng. Chỉ cần chấm cùng mắm tỏi ớt, ăn kèm rau sống là đủ làm xiêu lòng thực khách.
Không ít nhà hàng hải sản tại miền Trung đã đưa cá lá tre vào thực đơn, coi đây là món “đinh” dành cho du khách muốn thử hương vị không đụng hàng. Nhiều người cho biết, chỉ cần nhắc đến ẩm thực Quảng Trị là nhớ ngay đến cá lá tre nướng.
Từ loài cá từng gắn liền với bữa cơm giản dị của ngư dân, cá lá tre nay đã trở thành đặc sản hiếm, phản ánh một quy luật quen thuộc trong ẩm thực Việt: những món ăn mộc mạc, giữ trọn hương vị tự nhiên và ngày càng khan hiếm theo thời gian, có thể “đổi phận” và được săn đón với mức giá cao.
Tiểu Châu (T/h)