Giám đốc điều hành Intel là ông Lip-Bu Tan đặt cược vào điện toán lượng tử.
Vào ngày 30/4, Giám đốc điều hành Intel là ông Lip-Bu Tan đã chính thức trở thành nhân vật quyền lực tiếp theo gia nhập đường đua điện toán lượng tử khi công ty tư nhân PsiQuantum thông báo ông sẽ tham gia vào hội đồng quản trị của họ.
Bước đi chiến lược này đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố niềm tin của giới đầu tư vào một tương lai nơi khả năng tính toán vượt xa những giới hạn vật lý hiện tại.
Động thái trên cũng gợi mở nhiều toan tính sâu xa của các tập đoàn sản xuất chip truyền thống trên hành trình duy trì vị thế thống trị giữa một kỷ nguyên công nghệ đang thay đổi từng ngày.
Tầm nhìn dài hạn và mối duyên nợ với công nghệ điện toán lượng tử
Việc gia nhập hội đồng quản trị của PsiQuantum đánh dấu một bước tiến lớn đối với một người từng nhiều lần công khai coi điện toán lượng tử là ưu tiên chiến lược cốt lõi. Trở lại thời điểm tháng 2/2026, ông Tan đã mô tả lĩnh vực này là "một lĩnh vực lớn khác đang đến rất gần", đặc biệt là khi liên hệ đến cách thức các hệ thống hiện đại xử lý những khối lượng dữ liệu khổng lồ.
Tuy nhiên, sự quan tâm của vị giám đốc điều hành này không hề xuất hiện một cách tình cờ hay chớp nhoáng. Từ nhiều năm trước đó, ông đã thiết lập những mối liên hệ sâu sắc với PsiQuantum cũng như nhiều nhân tố chủ chốt khác trong ngành công nghiệp đầy hứa hẹn này.
Trong một thông cáo báo chí được phát đi vào ngày thứ năm, ông Tan chia sẻ rằng bản thân đã theo dõi sát sao từng bước phát triển của PsiQuantum trong nhiều năm dưới tư cách là một nhà đầu tư độc lập và nhạy bén.
Công ty khởi nghiệp PsiQuantum mang trong mình một tham vọng to lớn là chế tạo thành công "máy tính lượng tử hữu ích đầu tiên trên thế giới". Để hiện thực hóa mục tiêu đó, họ theo đuổi một cách tiếp cận đột phá dựa trên công nghệ quang tử học, sử dụng trực tiếp các hạt ánh sáng để mang theo và xử lý thông tin thay vì dùng tín hiệu điện tử thông thường.
Dấu ấn của ông Tan trong lĩnh vực này được thể hiện rõ nét qua vai trò chủ tịch của công ty đầu tư A&E Investment. Dưới sự dẫn dắt của ông, tổ chức tài chính này đã tham gia vào vòng gọi vốn Series C của PsiQuantum vào năm 2019. Cùng năm đó, vào tháng 10, A&E tiếp tục được xướng tên với tư cách là một nhà đầu tư chiến lược tham gia vào vòng gọi vốn trị giá 55 triệu USD cho IonQ.
Chỉ hai năm sau vòng gọi vốn bản lề đó, IonQ đã chính thức chào sàn chứng khoán và nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những cái tên được theo dõi sát sao nhất trên bản đồ công nghệ lượng tử toàn cầu. Những quyết định rót vốn này chứng minh tầm nhìn vượt thời đại của vị lãnh đạo Intel trước những xu hướng công nghệ có khả năng định hình lại toàn bộ nền văn minh nhân loại.
Sức ép cạnh tranh và tương lai của hệ sinh thái điện toán lai
Ông Lip-Bu Tan chỉ là một trong số hàng loạt các giám đốc điều hành nổi tiếng đang lên tiếng ủng hộ một cách công khai sự phát triển của công nghệ mới mẻ này. Ông trùm của tập đoàn Nvidia là Jensen Huang từng thu hút sự chú ý lớn của giới truyền thông vào năm ngoái khi tuyên bố rằng "những cỗ máy tính lượng tử rất hữu ích" sẽ ra đời trong khoảng 15 đến 30 năm nữa.
Mặc dù vậy, ông đã nhanh chóng phải đính chính lại phát ngôn có phần thận trọng này ngay khi những tham vọng thực sự của Nvidia trong không gian lượng tử dần được đưa ra ánh sáng. Trong những tháng gần đây, thay vì chờ đợi một sự thay thế hoàn toàn, ông Huang đã tích cực thúc đẩy một mô hình lai tinh vi, kết hợp sức mạnh của cả máy tính cổ điển và máy tính lượng tử, đồng thời gọi đây là "tương lai của điện toán lượng tử".
Vai trò của Nvidia trong hệ sinh thái mới này đang ngày càng trở nên rõ ràng và mang tính chi phối mạnh mẽ. Tập đoàn này đã thành lập một trung tâm nghiên cứu lượng tử quy mô lớn tại Boston vào năm ngoái, và ngay trong tháng này, họ tiếp tục tung ra một loạt các mô hình trí tuệ nhân tạo chuyên biệt nhằm hỗ trợ các nhà phát triển thiết kế bộ vi xử lý lượng tử hiệu quả hơn. Những bước tiến thần tốc của đối thủ cạnh tranh trực tiếp đang tạo ra một sức ép vô hình nhưng vô cùng khốc liệt lên ban lãnh đạo Intel.
Dù hiện tại vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn việc ông Tan được bổ nhiệm vào hội đồng quản trị của PsiQuantum mang ý nghĩa cụ thể gì đối với các chính sách nội bộ của Intel, giới phân tích đánh giá khả năng rất cao là tập đoàn này sẽ nối gót Nvidia. Họ hoàn toàn có thể trở thành nhà sản xuất chip tiếp theo vén màn những tham vọng to lớn của riêng mình trong ngành công nghiệp điện toán lượng tử, nhằm đảm bảo không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua giành quyền kiểm soát phần cứng thế hệ mới.
Vào thời điểm hiện tại, các nhà đầu tư trên thị trường hoàn toàn có thể coi sự ủng hộ công khai từ những nhà lãnh đạo công nghệ hàng đầu như một lá phiếu tín nhiệm đầy sức nặng. Khi sự kỳ vọng và mức độ phủ sóng của máy tính lượng tử không ngừng gia tăng, ngay cả những tập đoàn công nghệ khổng lồ nhất thế giới cũng đang bắt đầu mạnh tay rót hàng chục tỉ USD để mua lấy tấm vé bước vào sân chơi của tương lai.
Bùi Tú