Biến đổi khí hậu đang được cảnh báo là mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Ảnh: GETTY
Theo các chuyên gia, biến đổi khí hậu không còn chỉ là vấn đề môi trường mà đã trở thành mối đe dọa trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Nếu không có các hành động mạnh mẽ và phối hợp ở quy mô quốc tế, hàng triệu người nữa có thể tử vong hoặc phải đối mặt với các bệnh lý nghiêm trọng trong tương lai.
Khuyến nghị được đưa ra trong báo cáo của Ủy ban độc lập châu Âu về khí hậu và sức khỏe. Báo cáo sẽ được trình lên các bộ trưởng châu Âu trước thềm Đại hội đồng Y tế Thế giới khai mạc tuần sau.
Ủy ban nhận định, những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu như nắng nóng cực đoan, lũ lụt, ô nhiễm không khí, mất an ninh lương thực và sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm do côn trùng mang mầm bệnh đang tạo ra cuộc khủng hoảng y tế trên phạm vi toàn cầu.
Trong đó, các bệnh như sốt xuất huyết hay chikungunya đang lan rộng sang nhiều khu vực mới do khí hậu ấm lên. Đồng thời, cháy rừng, ô nhiễm không khí và các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng làm gia tăng các ca tử vong sớm, bệnh hô hấp và các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Theo báo cáo, việc WHO ban bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu sẽ không trực tiếp đảo ngược biến đổi khí hậu, nhưng có thể kích hoạt cơ chế phản ứng quốc tế phối hợp tương tự như trong đại dịch Covid-19 trước đây.
Ủy ban gồm 11 thành viên, trong đó có nhiều cựu bộ trưởng y tế và khí hậu châu Âu, cho rằng biến đổi khí hậu hiện là mối đe dọa đối với sức khỏe, an ninh lương thực, nguồn nước, kinh tế và an ninh cộng đồng trên toàn thế giới.
Một nội dung đáng chú ý khác trong báo cáo là lời kêu gọi các chính phủ chấm dứt trợ cấp nhiên liệu hóa thạch. Theo ủy ban, chỉ riêng tại châu Âu, nhiên liệu hóa thạch đang liên quan trực tiếp tới khoảng 600.000 ca tử vong sớm mỗi năm.
Báo cáo cho biết khu vực này hiện chi khoảng 444 tỉ euro mỗi năm để trợ cấp sản xuất dầu khí. Tại một số quốc gia châu Âu, khoản trợ cấp cho nhiên liệu hóa thạch thậm chí còn vượt tổng ngân sách y tế quốc gia.
Ủy ban cũng nhấn mạnh biến đổi khí hậu không chỉ tác động tới thể chất mà còn là cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần. Lo âu, căng thẳng và bất an đang gia tăng tại nhiều quốc gia khi người dân phải đối mặt với thiên tai, nhiệt độ cực đoan và môi trường sống thay đổi nhanh chóng.
Báo cáo đồng thời kêu gọi các quốc gia tăng cường khả năng thích ứng của hệ thống y tế trước tác động của khí hậu.
Ủy ban lưu ý lĩnh vực chăm sóc sức khỏe hiện chiếm khoảng 5% tổng lượng phát thải toàn cầu, do đó chính hệ thống y tế cũng cần chuyển đổi theo hướng bền vững và tiết kiệm năng lượng hơn.
Hoan nghênh báo cáo này, ông Johan Rockström, Gíam đốc Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam, cho rằng những tác động hiện nay đã đủ cơ sở khoa học để xem biến đổi khí hậu là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng toàn cầu.
Theo ông, thế giới đang vượt qua nhiều giới hạn sinh thái quan trọng và điều này ngày càng biểu hiện rõ qua các mối đe dọa sức khỏe ảnh hưởng tới hàng triệu người trên toàn cầu.
N.THANH