Các cuộc khủng hoảng lớn ở Iran trong hơn 40 năm qua

3 giờ trướcBài gốc

Biểu tình ở Iran. Ảnh: EFE/EPA

Theo hãng thông tấn Al Jazeera, các cuộc biểu tình ở Iran đang thu hút sự chú ý của dư luận, trong đó chính phủ nước này và phe đối lập cáo buộc lẫn nhau về việc bạo lực leo thang. Tehran cũng cho rằng biểu tình đang diễn ra có sự can thiệp của nước ngoài.

Dưới đây là các cuộc khủng hoảng Iran đã phải đương đầu trong những năm qua.

2025

Tháng 6: Israel tấn công Iran, bắt đầu cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa hai nước, làm ít nhất 610 người Iran thiệt mạng và 28 người Israel bị thương.

Cũng trong tháng 6, sau các cuộc tấn công của Israel, Mỹ đã không kích 3 cơ sở hạt nhân của Iran.

2024

Tháng 4: Israel đánh bom đại sứ quán Iran ở thủ đô Damascus của Syria làm 7 người tử vong, trong đó có 2 tướng thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Tháng 5: Tổng thống Iran Ebrahim Raisi qua đời trong một vụ tai nạn trực thăng ở tỉnh Đông Azerbaijan của nước này.

Tháng 7: Thủ lĩnh Hamas Ismael Haniyeh bị ám sát ở thủ đô Tehran của Iran và Israel bị cáo buộc là chủ mưu.

2020

Tháng 1: Qassem Soleimani, lãnh đạo Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), bị ám sát trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ tại Baghdad, Iraq.

2018

Tháng 5: Tổng thống Mỹ Donald Trump rút nước này khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran sau khi cáo buộc thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) quá khoan dung với quốc gia Hồi giáo và cần được thay thế bằng một “thỏa thuận tốt hơn”.

2015

Tháng 7: Iran đạt thỏa thuận với Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) về việc hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) được gọi rộng rãi là thỏa thuận hạt nhân và thỏa thuận này dẫn đến những lễ kỷ niệm của người dân Iran với hy vọng chấm dứt sự cô lập của đất nước.

2012

Tháng 1: EU bắt đầu tẩy chay xuất khẩu dầu mỏ của Iran.

Tháng 9: Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) tuyên bố bị cản trở trong việc thanh tra địa điểm quân sự Parchin của Iran. Trong khi đó, Iran tăng số lượng máy ly tâm hạt nhân để làm giàu uranium, làm dấy lên lo ngại rằng nước này đang tiến gần hơn đến việc sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tháng 10: Đồng Rial của Iran giảm xuống mức thấp kỷ lục so với đồng USD của Mỹ, mất 80% giá trị kể từ năm 2011, chủ yếu do các lệnh trừng phạt quốc tế.

2010

Tháng 6: Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc áp đặt vòng trừng phạt thứ 4 đối với Iran do chương trình hạt nhân của nước này. Các biện pháp trừng phạt bao gồm mở rộng lệnh cấm vận vũ khí và các quy định tài chính nghiêm ngặt hơn.

Tháng 9: Tehran cáo buộc Israel và Mỹ dùng phần mềm độc hại tác động tới hệ thống nhà máy điện hạt nhân của Iran. Chính quyền Tehran tuyên bố như vậy sau khi phát hiện phần mềm độc hại trên các hệ thống do nhân viên trong lĩnh vực hạt nhân sử dụng.

2003

Tháng 3: Mỹ tấn công Iraq. Iran bắt đầu tài trợ và trợ giúp các lực lượng dân quân cũng như các nhóm chính trị người Shi'ite trên thực địa. Ảnh hưởng của nước này đối với các nhóm trên vẫn còn phổ biến cho đến ngày nay.

Tháng 11: Iran tuyên bố sẽ ngừng chương trình làm giàu uranium và cho phép Liên Hợp Quốc thanh tra kỹ lưỡng hơn các địa điểm hạt nhân. IAEA thông báo không có bằng chứng cho thấy Iran đang theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân. Sự cởi mở này là một thay đổi lớn sau khi các quan chức Iran đã ngăn chặn hoặc cản trở các cuộc thanh tra trước.

Tháng 12: Trận động đất Bam ở miền nam Iran đã khiến tới 40.000 người thiệt mạng

2002

Tháng 1: Tổng thống Mỹ thời điểm đó George W. Bush gọi Iran là một phần của “trục ma quỷ” cùng với Triều Tiên và Iraq, cáo buộc các nước này ủng hộ “chủ nghĩa khủng bố”.

Hoài Linh

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/cac-cuoc-khung-hoang-lon-o-iran-trong-hon-40-nam-qua-2481750.html