Giải “cơn khát” mặt bằng
Tại cuộc làm việc ngày 5-5 vừa qua của Ban Chỉ đạo GPMB các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố Hà Nội, các sở, ngành, xã, phường liên quan được yêu cầu hoàn thành các mốc đã cam kết trong tháng 5-2026; nội dung vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo thành phố, không để kéo dài làm ảnh hưởng tiến độ chung.
Chậm bàn giao mặt bằng khoảng 4,5 - 5 tháng vừa qua đã có ảnh hưởng nhất định đến dự án cầu Trần Hưng Đạo. Ảnh: Ngọc Hải
Với các dự án cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, mỗi ngày chậm mặt bằng đều kéo theo nguy cơ chậm thi công, chậm giải ngân, chậm khai thác hiệu quả đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người dân vào những công trình được kỳ vọng mở thêm không gian phát triển mới cho Thủ đô.
Ông Chu Văn Huy, Chỉ huy phó công trường dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên chia sẻ: “Việc bàn giao mặt bằng chưa thật sự đồng bộ có thể ảnh hưởng đến tiến độ, song nhà thầu vẫn cam kết bảo đảm kế hoạch theo hợp đồng đã ký với chủ đầu tư và nhiệm vụ thành phố giao. Điều kiện then chốt là phải sớm có mặt bằng sạch, nhất là khu vực đường công vụ từ ngõ 310 Nghi Tàm vào dự án”.
Tương tự với cầu Trần Hưng Đạo, áp lực cũng không nhỏ. Ông Lê Khánh Hưng, Chỉ huy phó công trường dự án phía Hoàn Kiếm cho biết, phần mặt bằng được bàn giao ở một số khu vực vẫn còn hạn chế; việc chậm bàn giao mặt bằng khoảng 4,5 - 5 tháng vừa qua đã có ảnh hưởng nhất định đến dự án.
Liên quan đến vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Đảng ủy phường Hồng Hà Trịnh Chí Thanh cho biết, đến nay, khối lượng GPMB của hai dự án cầu Tứ Liên và Trần Hưng Đạo đều đã đạt 95%. Dự kiến đến ngày 15-5 sẽ hoàn thành toàn bộ và từng bước bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư cũng như các nhà thầu thi công dự án. “Điều đáng mừng nhất là cho đến nay chưa phải cưỡng chế trường hợp nào để GPMB. Người dân còn một số kiến nghị, nguyện vọng và đã được thành phố chấp thuận, đang tiếp tục giải quyết nốt”, ông Trịnh Chí Thanh cho hay.
Con số đó được củng cố từ thực tế ghi nhận tại tổ dân phố. Ông Nguyễn Văn Diễm, Tổ trưởng tổ dân phố 19, phường Hồng Hà cho biết, trong 57 hộ thuộc diện vận động bàn giao mặt bằng xây dựng cầu Tứ Liên, đến nay chỉ còn 1 hộ đang chờ giải quyết nốt thủ tục. “Nhiều trường hợp ban đầu có tâm tư nhưng sau tuyên truyền, đối thoại đã đồng thuận, ủng hộ chủ trương, chính sách lớn của Đảng và nhà nước”, ông Nguyễn Văn Diễm nói.
Ở phường Bồ Đề, yêu cầu tiến độ đã được cụ thể hóa theo từng nhóm việc. Đối với dự án cầu Trần Hưng Đạo, kế hoạch từ ngày 8-5 đến 30-5 xác định rõ mốc bàn giao mặt bằng đối với 2 đơn vị hàng không, 2 đơn vị quốc phòng, khu đất hoán đổi đất quốc phòng và 33 phương án liên quan; mục tiêu hoàn thành toàn bộ công tác GPMB vào ngày 30-5-2026. Đây là cách làm đúng tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả”, không nói chung chung về quyết tâm, mà chia nhỏ từng đầu việc để kiểm đếm.
Tinh thần trách nhiệm cao
Điểm tích cực là tại nhiều địa bàn, công tác vận động, bồi thường, tái định cư đã có chuyển động rõ. Phường Hồng Hà là một ví dụ khi chính quyền, Mặt trận, tổ dân phố cùng vào cuộc, đối thoại từng hộ, hỗ trợ người dân di chuyển tài sản, tháo dỡ công trình. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội khi kiểm tra hiện trường hai dự án cầu Tứ Liên và Trần Hưng Đạo đã yêu cầu địa phương “bàn giao đến đâu phải sạch đến đó”, đồng thời bảo đảm tối đa quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân, không để phát sinh điểm nóng.
Việc có mặt bằng sẽ là yếu tố then chốt để xây dựng cầu qua sông Hồng trước mùa mưa lũ 2026. Ảnh: Ngọc Hải
Với dự án cầu Thượng Cát, công tác GPMB tại xã Thiên Lộc đã có chuyển biến tích cực. Ông Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc cho hay, công tác GPMB dự án cầu Thượng Cát và đường hai đầu cầu đã bàn giao trên 98% diện tích. Hiện chỉ còn hơn 5.000m2 đất ở của 40 hộ dân chờ sắp xếp chỗ ở ổn định và sẽ bàn giao ngay trong tháng này cho chủ đầu tư.
Theo ông Nguyễn Lưu Khoa, Phòng Thực hiện dự án 3, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hà Nội, dự án cầu Thượng Cát còn khoảng 8% mặt bằng chưa bàn giao. Tại phường Thượng Cát còn khoảng 0,9ha đất ở và một số diện tích ruộng bàn giao “xôi đỗ". Đáng chú ý, theo tiến độ cũ, phần mặt bằng này phải hoàn thành từ ngày 30-4 nhưng đến nay chưa bàn giao xong. Trong khi đó, đoạn hai đầu đường đi qua vùng đất yếu cần khoảng 9 tháng gia tải; chậm mặt bằng ở khu vực này sẽ tác động trực tiếp đến tiến độ tổng thể. Thành phố cũng yêu cầu phần GPMB tại phường Thượng Cát cần hoàn thành trước ngày 15-5.
Đối với những phần việc đã có mặt bằng được bàn giao kịp tiến độ, chủ đầu tư và các nhà thầu đã bảo đảm tiến độ theo yêu cầu. Điều đó cho thấy khi địa phương bàn giao đúng, công trường có thể triển khai ngay. Ngược lại, nếu mặt bằng chậm hoặc bàn giao không sạch, nhà thầu khó tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời, dù đã sẵn sàng nhân lực, thiết bị và phương án tăng ca.
Từ thực tế ba dự án có thể rút ra một yêu cầu quản trị rất cụ thể: không để vướng mắc bị “đẩy vòng quanh”. Việc hộ dân chưa đồng thuận thuộc trách nhiệm vận động, đối thoại, giải quyết chính sách của chính quyền cơ sở. Việc định mức công nghệ mới thuộc trách nhiệm sở chuyên ngành.
Áp lực tiến độ là cần thiết, nhưng không đồng nghĩa với làm nóng vội. GPMB muốn hiệu quả phải đi đôi với công khai chính sách, bảo đảm tái định cư, lắng nghe kiến nghị chính đáng của người dân.
Sự đồng thuận của người dân phường Hồng Hà hay xã Thiên Lộc cho thấy, khi quyền lợi được giải thích rõ, phương án được công khai và cán bộ cơ sở bám sát từng hộ, người dân sẵn sàng chia sẻ lợi ích riêng vì lợi ích chung của thành phố.
Thành phố đã đặt ra mốc tháng 5 phải hoàn thành GPMB cho các dự án cầu qua sông Hồng, chính quyền địa phương, sở ngành và nhà thầu cũng đã có cam kết. Vấn đề còn lại là biến cam kết thành kết quả đo đếm được trên công trường: thêm mét vuông mặt bằng sạch, thêm mũi thi công, thêm hạng mục hoàn thành, bớt một điểm nghẽn trong phối hợp.
Khi từng địa chỉ trách nhiệm được công khai và từng mốc tiến độ được kiểm đếm nghiêm túc, các công trình hạ tầng chiến lược không chỉ về đích đúng hẹn, mà còn củng cố niềm tin của người dân vào quyết tâm đổi mới năng lực điều hành đô thị của Hà Nội.
Ngọc Hải