Là người đầu tiên bào chữa, luật sư Bùi Tuấn Anh, bảo vệ cho bị cáo Nguyễn Văn Dân cho biết, thân chủ bị truy tố về 3 tội danh gồm "Đưa hối lộ", "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng". Luật sư không tranh luận về tội danh, đồng thuận với các tình tiết giảm nhẹ VKSND đề nghị, song cho rằng mức án là quá nghiêm khắc, cần xem xét giảm nhẹ thêm khi lượng hình.
Theo luật sư, sai phạm của bị cáo Dân xuất phát từ áp lực duy trì hoạt động doanh nghiệp xây lắp nên buộc phải tìm kiếm dự án để có việc làm. Luật sư cho rằng việc "chung chi" là sai, nhưng mục đích cuối cùng là để doanh nghiệp tồn tại, đảm bảo việc làm và thanh toán khối lượng thi công.
Luật sư cũng nhấn mạnh bị cáo đã chủ động khai báo hành vi đưa hối lộ ngay từ đầu, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng chính sách khoan hồng tại khoản 7, Điều 364, BLHS và Nghị quyết 03/2020 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC để xem xét chính sách khoan hồng ở mức cao nhất có thể.
Toàn cảnh phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng.
Đối với thiệt hại hơn 251,7 tỷ đồng trong hành vi đấu thầu, luật sư của bị cáo Dân bày tỏ băn khoăn cho rằng, các gói thầu đều trúng với giá thấp hơn hoặc bằng dự toán, thậm chí tiết kiệm ngân sách. Theo lập luận bào chữa, không có căn cứ cho thấy các bị cáo cấu kết nâng khống giá để chiếm đoạt tiền Nhà nước.
Theo luật sư, cần xem xét thực tế khi các dự án liên quan đều đã hoàn thành, được nghiệm thu, quyết toán và đưa vào sử dụng đúng mục đích; không xảy ra tình trạng công trình bỏ dở, vật tư lãng phí, chất lượng kém hay phải sửa chữa lớn. Các dự án hiện vẫn phát huy hiệu quả trong tưới tiêu, chống hạn và phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Về khắc phục hậu quả, luật sư cho biết bị cáo và gia đình đã nộp 15 tỷ đồng, cùng 175 cây vàng bị thu giữ, tổng giá trị tạm tính gần 45 tỷ đồng. Ngoài ra, trong quá trình xét xử, gia đình tiếp tục nộp thêm 20 tỷ đồng từ nguồn giao dịch chuyển nhượng một thửa đất không bị kê biên, số tiền này đã được nộp vào tài khoản của cơ quan thi hành án.
Luật sư đề nghị Hội đồng xét xử ghi nhận sự nỗ lực khắc phục hậu quả của bị cáo và gia đình. Từ đó, đề nghị xem xét thêm các yếu tố bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác với cơ quan tố tụng, tự nguyện khắc phục hậu quả. Đồng thời, cân nhắc các tình tiết khác như nhân thân tốt, lần đầu phạm tội, có đóng góp trong sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho nhiều lao động và là trụ cột gia đình. Trên cơ sở đó, luật sư đề nghị áp dụng Điều 51, Điều 54 - BLHS để tuyên mức án dưới khung đề nghị của VKS.
Cùng trong phần tranh luận, luật sư Đỗ Hữu Đĩnh, người bào chữa cho bị cáo Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cũ cho rằng: Động cơ phạm tội của bị cáo Thắng đơn giản là mong muốn dự án chọn được nhà thầu mạnh, phù hợp để triển khai dự án một cách hiệu quả.
Việc bị cáo Thắng nhận tiền của Công ty Hoàng Dân, không phải là để thực hiện một việc trái pháp luật, mà hoàn toàn là để thực hiện một công việc đúng pháp luật.
Điều này thể hiện tính giản đơn và ít nghiêm trọng của tội phạm. Mục đích phạm tội của bị cáo Thắng hoàn toàn không phải vì tiền mà mục đích chính là để chủ đầu tư quan tâm hơn đối với 1 nhà thầu mạnh, nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng công trình.
Các luật sư tham gia bào chữa tại phiên tòa.
Theo luật sư, bị cáo Thắng phạm tội trong bối cảnh chung của xã hội thời điểm đó, khi chưa nhận thức rõ ranh giới giữa "tiền cảm ơn" và "hối lộ". Bị cáo cho rằng số tiền nhận được chủ yếu là sự cảm ơn từ Công ty Hoàng Dân, xuất phát từ suy nghĩ đơn giản về công sức hỗ trợ đối tác.
Từ các phân tích trên, luật sư cho rằng bị cáo Hoàng Văn Thắng có quá trình công tác nghiêm túc, liêm khiết nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét mức án từ 3 năm đến 3 năm 6 tháng tù.
Bào chữa cho bị cáo Trần Tố Nghị, luật sư Nguyễn Đức Thịnh cho rằng mặc dù chưa phải là người cao tuổi theo quy định của pháp luật (tức là từ 70 tuổi trở lên). Tuy nhiên, luật sư cũng mong muốn Hội đồng xét xử xem xét đến việc bị cáo Nghị năm nay đã 68 tuổi, cũng đã già yếu. Ở tuổi này, đáng ra bị cáo được an hưởng tuổi hưu thì nay đã phải ngồi tại đây đối mặt và trả giá cho những sai phạm của mình. "Việc mất đi thanh danh hơn 40 năm công tác thực sự là bài học xương máu cho bị cáo Nghị và có lẽ thân chủ của tôi sẽ ân hận, ăn năn suốt đời", luật sư trình bày.
Từ các phân tích nêu trên, luật sư đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ đối với bị cáo Nghị để bị cáo sớm trở về sửa chữa lỗi lầm, làm người có ích cho xã hội.
Với các luật sư còn lại đều mong muốn HĐXX áp dụng các triệt để các tình tiết giảm nhẹ hình phạt cho thân chủ của mình để các bị cáo sớm có cơ hội được trở về với gia đình, xã hội và sớm có cơ hội được làm lại cuộc đời.
Đình Long