Các nước đẩy mạnh hỗ trợ người dân trong bối cảnh bất ổn gia tăng: Giảm tác động tiêu cực, ổn định dân sinh

6 giờ trướcBài gốc

Xung đột ở Trung Đông ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của người dân nhiều nước trên thế giới. Ảnh: Euronews

Kinh tế toàn cầu tiếp tục chịu sức ép lớn từ xung đột tại Trung Đông, đặc biệt khi nguồn cung năng lượng bị gián đoạn và giá dầu tăng mạnh. Đây là một trong những cú sốc lớn trong nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt, sản xuất và vận tải tại hầu hết các nền kinh tế. Trước tình hình đó, nhiều chính phủ - sau làn sóng nỗ lực bảo đảm nguồn cung nhiên liệu, đã chuyển sang triển khai các giải pháp hỗ trợ nhằm bảo vệ túi tiền của hộ gia đình và người dân, qua đó góp phần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Tại châu Âu, các biện pháp hỗ trợ tập trung vào việc kiềm chế giá năng lượng và chi phí sinh hoạt. Tây Ban Nha đã công bố gói hỗ trợ 5 tỷ euro, bao gồm giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) điện xuống 10% và trợ giá nhiên liệu lên tới 20 cent/lít cho một số lĩnh vực. Trong khi đó, Bồ Đào Nha đề xuất trợ cấp dầu diesel 0,1 euro/lít cho các ngành thiết yếu như: Nông nghiệp, vận tải công cộng, đánh bắt thủy sản..., nhằm giảm áp lực chi phí do giá nhiên liệu tăng cao.

Đáng chú ý, Síp đã triển khai gói hỗ trợ hơn 200 triệu euro, bao gồm giảm thuế nhiên liệu, hạ VAT điện xuống 5% và áp dụng mức thuế 0% đối với nhiều mặt hàng thực phẩm thiết yếu, qua đó trực tiếp giảm gánh nặng chi tiêu cho người dân. Theo giới chuyên gia, xu hướng kiểm soát giá và can thiệp thị trường đang quay trở lại.

Một số quốc gia như: Mexico, Tây Ban Nha đã áp dụng cơ chế trần giá đối với hàng hóa thiết yếu, đồng thời kiểm soát giá thuê nhà và dịch vụ công cộng nhằm hạn chế lạm phát. Trong khi Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis cho biết, nước này sẽ trợ cấp cho nhiên liệu và phân bón, đồng thời giảm giá vé phà trị giá tổng cộng 300 triệu euro trong tháng 4 và tháng 5-2026 để “bảo vệ người tiêu dùng và nông dân”.

Ở châu Phi, Ai Cập đã giới hạn giá bánh mì bán trong các tiệm bánh tư nhân, trong khi Ethiopia tiếp tục tăng trợ cấp nhiên liệu.

Tại châu Á - Thái Bình Dương, các biện pháp được triển khai linh hoạt, kết hợp giữa tài khóa, tiền tệ và quản lý nhu cầu. Hàn Quốc đã tung ra gói mua lại trái phiếu trị giá 5.000 tỷ won và đề xuất ngân sách bổ sung 25.000 tỷ won để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, đồng thời mở rộng cắt giảm thuế nhiên liệu. Nhật Bản chi khoảng 800 tỷ yen (tương đương 5 tỷ USD) để trợ giá xăng nhằm giữ ổn định chi phí đi lại và vận tải. Malaysia chi 2 tỷ ringgit để bảo đảm giá nhiên liệu ổn định. Trong khi đó, Thái Lan chọn phương án “đóng băng” giá một số loại hàng hóa, kết hợp hỗ trợ thêm cho nông dân.

Australia và New Zealand cũng đang triển khai các biện pháp hỗ trợ năng lượng và bảo đảm nguồn cung nhiên liệu. Đáng chú ý, New Zealand lựa chọn cách tiếp cận trực tiếp hơn khi quyết định hỗ trợ tiền mặt cho các hộ gia đình thu nhập thấp, với mức 50 đô la New Zealand mỗi tuần cho khoảng 143.000 gia đình, nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu tăng cao. Đây được xem là một trong những mô hình hỗ trợ trực tiếp hiếm hoi, nhắm đúng vào nhóm chịu tác động mạnh nhất.

Một số nền kinh tế còn lựa chọn kiểm soát nguồn cung và điều chỉnh hành vi tiêu dùng để giảm áp lực thị trường. Ấn Độ áp dụng các biện pháp ưu tiên nhiên liệu cho hộ gia đình và hạn chế sử dụng trong công nghiệp. Trung Quốc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để bảo đảm nguồn cung trong nước. Trong khi nhiều quốc gia khuyến khích làm việc từ xa, rút ngắn tuần làm việc hoặc tiết kiệm năng lượng trong khu vực công...

Mặc dù mang lại hiệu quả trước mắt, giới chuyên gia cảnh báo rằng, các biện pháp hỗ trợ hiện nay sẽ đặt ra nhiều thách thức về tài khóa và hiệu quả dài hạn. Các gói hỗ trợ quy mô lớn có thể gây áp lực lên ngân sách, trong khi việc trợ giá diện rộng có nguy cơ làm méo mó thị trường. Vì vậy, xu hướng hiện nay là chuyển sang các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu, tập trung vào nhóm dễ bị tổn thương thay vì trợ cấp đại trà.

Phản ứng của các quốc gia cho thấy một điểm chung: Sự linh hoạt và đa dạng trong chính sách. Từ trợ giá, hỗ trợ tiền mặt, kiểm soát giá đến điều chỉnh hành vi tiêu dùng, các chính phủ đang sử dụng đồng thời nhiều công cụ để ứng phó với biến động. Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu còn kéo dài, khả năng phối hợp chính sách và cân bằng giữa hỗ trợ ngắn hạn với ổn định dài hạn sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với các nền kinh tế trên thế giới.

Hoàng Linh (Theo IEA, The Guardian, Euronews)

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/cac-nuoc-day-manh-ho-tro-nguoi-dan-trong-boi-canh-bat-on-gia-tang-giam-tac-dong-tieu-cuc-on-dinh-dan-sinh-741868.html