Sáng 20-3, Bộ Tài chính phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức “Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026”.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương nhận định năm 2026 là điểm khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới của thị trường chứng khoán Việt Nam, với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả, chiều sâu và tính bền vững.
Trong giai đoạn 2026-2030, khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm, yêu cầu nâng cao hiệu quả cung ứng vốn trung và dài hạn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thị trường vốn, trong đó có thị trường chứng khoán, được xác định phải phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng cho nền kinh tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, UBCKNN đã xây dựng các nhóm giải pháp, trong đó tập trung vào hai giải pháp trọng tâm chính là phát triển nguồn cung và phát triển cầu đầu tư.
Đẩy mạnh cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước
Ở phía nguồn cung, các giải pháp được triển khai trên ba cấu phần, gồm thị trường cổ phiếu, trái phiếu và chứng khoán phái sinh.
Với thị trường cổ phiếu, cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế IPO gắn với niêm yết, rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu lên sàn xuống dưới 30 ngày. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp FDI chào bán chứng khoán ra công chúng và niêm yết.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với thị trường chứng khoán, đặc biệt tại các doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nhà nước còn cao. Một định hướng đáng chú ý là hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thông qua việc xây dựng các bảng giao dịch riêng với tiêu chuẩn phù hợp.
Với thị trường trái phiếu, trọng tâm là củng cố niềm tin, hoàn thiện khung pháp lý và đa dạng hóa sản phẩm. Đồng thời, triển khai các giải pháp nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia, phát triển dịch vụ định giá và chuẩn hóa cơ chế quản lý tài sản đảm bảo.
Ở thị trường phái sinh, cơ quan quản lý tiếp tục phát triển các sản phẩm mới như hợp đồng tương lai trên chỉ số và trái phiếu Chính phủ; đa dạng hóa các công cụ tài chính như chứng quyền, chứng chỉ quỹ và các sản phẩm tài chính xanh.
Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương nêu các giải pháp phát triển thị trường chứng khoán. Ảnh: M.T
Vận hành mô hình đối tác bù trừ trung tâm từ năm 2027
Về phía cầu đầu tư, Chủ tịch UBCKNN cho biết các giải pháp tập trung vào ba trụ cột, gồm: phát triển nhà đầu tư tổ chức, thu hút nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân.
Trong đó, nhà đầu tư tổ chức được xác định là yếu tố then chốt. Các giải pháp bao gồm đa dạng hóa các loại hình quỹ đầu tư, hoàn thiện hệ thống chỉ số và thúc đẩy sự tham gia của các quỹ hưu trí, bảo hiểm.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, UBCKNN cho biết sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ chế giao dịch, từng bước mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các lĩnh vực không nhạy cảm. Mục tiêu là nâng cao khả năng thu hút dòng vốn quốc tế, đồng thời hỗ trợ tiến trình nâng hạng thị trường.
Một trong những giải pháp trọng tâm là nâng cao khả năng tiếp cận thông tin thông qua việc công bố thông tin song ngữ bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh. Theo bà Phương, hiện nay, khoảng 100 doanh nghiệp trong rổ VN100 đã công bố đầy đủ thông tin bằng tiếng Anh. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thông tin và ra quyết định đầu tư.
Song song với đó, cơ quan quản lý sẽ triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), dự kiến đưa vào vận hành từ đầu năm 2027. Bên cạnh hai nhóm giải pháp chính, UBCKNN cũng đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ như tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra; hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực hệ thống giám sát.
Các “ông lớn” toàn cầu đang tìm cơ hội tại thị trường chứng khoán Việt
Cũng tại hội nghị, chia sẻ về xu hướng dòng vốn quốc tế, ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường nước ngoài của SSI, cho biết nhà đầu tư nước ngoài hiện gặp không ít khó khăn trong việc theo kịp tốc độ phát triển của nền kinh tế và thị trường vốn Việt Nam.
Theo ông Thomas Nguyen, chỉ trong vài tháng gần đây, SSI đã liên tục làm việc với nhà đầu tư và các công ty môi giới tại các trung tâm tài chính lớn như New York, London, Singapore và Hong Kong.
Đáng chú ý, các định chế tài chính hàng đầu như Morgan Stanley, UBS và Barclays đang gia tăng mức độ tập trung vào Việt Nam, đồng thời chuẩn bị tham gia sâu hơn theo khung môi giới toàn cầu.
Đại diện SSI chia sẻ về xu hướng dòng vốn quốc tế. Ảnh: M.T
Ông Thomas Nguyen kỳ vọng cùng với tiến trình nâng hạng, thị trường có thể đón nhận khoảng 1,5 tỉ USD dòng vốn thụ động, đồng thời thu hút thêm 2–5 tỉ USD từ các quỹ chủ động trên toàn thế giới.
Theo ông Thomas Nguyen, tại SSI, số lượng tài khoản tổ chức mở mới tăng tới 52%, phần lớn đến từ các định chế nước ngoài, đặc biệt là các tổ chức có trụ sở tại Mỹ. Xu hướng này không chỉ phản ánh kỳ vọng nâng hạng thị trường mới nổi, mà còn đến từ các cải cách quan trọng như áp dụng mã giao dịch điện tử và đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài.
Song, theo chuyên gia SSI, thị trường Việt Nam cần tiếp tục mở rộng nguồn cung hàng hóa. Trong đó, ba nhóm trọng tâm được nhấn mạnh gồm: Doanh nghiệp FDI; doanh nghiệp công nghệ và đẩy nhanh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, đưa các doanh nghiệp này ra thị trường vốn.
"Sự thiếu vắng các doanh nghiệp công nghệ niêm yết quy mô lớn đang là điểm nghẽn, trong khi đây lại là nhóm dẫn dắt thị trường tại các quốc gia phát triển, với các ví dụ như NVIDIA, Meta Platforms hay Apple", ông Thomas nói.
Cuối cùng, đại diện SSI kỳ vọng việc nâng giới hạn sở hữu nước ngoài với các ngành không liên quan đến an ninh, quốc phòng sẽ tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và khuyến khích sự tham gia từ các nhà đầu tư tổ chức dài hạn.
MINH TRÚC