Đồ họa: Núi Thành
Tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh dài khoảng 3 km, nhưng được xem là một trong những trục có mật độ chung cư cao nhất TP HCM. Dọc tuyến này, hàng loạt dự án quy mô lớn hình thành như The Manor, SunWah Pearl, Saigon Pearl, Centennial Bason, Grand Marina Saigon...
Các dự án này cung cấp hàng nghìn căn hộ, kéo theo mật độ cư dân cực lớn. Riêng khu đô thị của VIN tại đây đã thu húthàng chục nghìn người về sinh sống.
Tuy nhiên, tuyến đường này gần như không được mở rộng trong 20 năm qua, khiến áp lực giao thông gia tăng nhanh chóng. Việc “nén” dân số theo chiều cao nhưng không mở rộng hạ tầng theo chiều ngang đã biến đường Nguyễn Hữu Cảnh thành điểm nghẽn điển hình.
Chưa kể khách sạn, trường học, trung tâm thương mại, biệt thự, bệnh viện... phục vụ cho những dự án này, kéo theo áp lực cho hạ tầng.
Nếu đường Nguyễn Hữu Cảnh là đại diện khu trung tâm, thì đường Nguyễn Hữu Thọ là ví dụ điển hình cho trục phát triển về phía Nam.
Tuyến Nguyễn Hữu Thọ dài khoảng 13 km, bắt đầu từ cầu Kênh Tẻ (quận 7 cũ) đến Khu công nghiệp Hiệp Phước (huyện Nhà Bè cũ) có hàng chục dự án căn hộ quy mô lớn đã và đang hình thành như: Phú Hoàng Anh (hơn 1.400 căn hộ), Dragon Hill Residence (hơn 800 căn hộ), Park Vista (1.300 căn hộ), Celesta Rise, Celesta Heights (khoảng 2.000 căn hộ). Ngoài ra, còn nhiều dự án khác như Saigon South Residences, Essensia Sky…
Điểm chung là các dự án này đều có quy mô lớn, mật độ dân cư cao và tập trung dọc theo một trục đường chưa được mở rộng tương xứng. Điều này khiến tuyến Nguyễn Hữu Thọ thường xuyên quá tải, đặc biệt vào giờ cao điểm khi cư dân di chuyển về khu trung tâm.
Tiếp đó là tuyến Quốc lộ 13 không chỉ là trục giao thông mà còn là “hành lang bất động sản” kéo dài từ TP HCM sang Bình Dương cũ. Đây là tuyến giao thông huyết mạch ở cửa ngõ Đông Bắc TP HCM, kết nối vùng lõi trung tâm TP HCM với Bình Dương (cũ), Bình Phước (cũ) và khu vực Tây Nguyên.
Khu vực Quốc lộ 13 đoạn qua TP Thuận An, Bình Dương cũ (nay thuộc TP HCM) vài năm gần đây ghi nhận sự gia tăng nhanh của các dự án chung cư cao tầng.
Quốc lộ 13 đoạn thuộc Bình Dương cũ có rất nhiều dự án chung cư đã xây dựng hoặc đang chuẩn bị thi công. Có thể kể đến như: The Roxana, Eco Xuân, Opal Skyline, Habitat, Emerald Golf View, La Pura, The Emerald 68, Lavita Thuận An, Hồ Gươm Xanh, The Felix, The Rivana, Stown Gateway, Lavita Thuận An, Happy One, Symphony Of Life…
Sự phát triển này khiến Quốc lộ 13 phải “gánh” đồng thời lưu lượng xe container, dòng người đi làm liên tỉnh, cư dân từ các khu chung cư. Hệ quả là tình trạng ùn tắc kéo dài, đặc biệt tại đoạn qua TP HCM, nơi hạ tầng chưa được mở rộng tương xứng với phía Bình Dương. Ảnh: Hải Quân
Cùng với đó, các tuyến Quốc lộ 1K và Xa lộ Hà Nội đang trở thành nơi “hội tụ” của nhiều dự án chung cư. (Trong ảnh là điểm cầu vượt Linh Xuân, mở đầu cho tuyến Quốc lộ 1K)
Điều này tạo ra dòng phương tiện khổng lồ đổ dồn vào TP HCM mỗi ngày, tuy nhiên tuyến đường chưa được mở rộng.
Cùng với đó là khu vực gần sân bay, các tuyến như Phổ Quang và Cộng Hòa lại chịu áp lực theo cách khác, không phải do liên vùng, mà do mật độ xây dựng quá dày trong lõi đô thị.
Nhiều dự án căn hộ, cao ốc văn phòng được phát triển trên quỹ đất hạn chế, trong khi hạ tầng gần như không thể mở rộng thêm.
Từ các dẫn chứng trên có thể thấy, mô hình phát triển “chung cư bám đường” đang tạo ra áp lực dân số cục bộ rất lớn lên từng trục giao thông. Trong khi đó, hệ thống giao thông công cộng chưa hoàn thiện khiến cư dân phụ thuộc chủ yếu vào phương tiện cá nhân.
Trong bối cảnh TP HCM đang hình thành mô hình “siêu đô thị vùng”, bài toán không còn nằm ở từng tuyến đường riêng lẻ, mà là ở cách tổ chức không gian đô thị và phân bổ dân cư. Nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, từ kiểm soát mật độ xây dựng, phát triển giao thông công cộng đến quy hoạch liên vùng, tình trạng chung cư bám đường, đường quá tải sẽ tiếp tục lặp lại, với quy mô ngày càng lớn hơn.
Núi Thành