Với bộ binh Ukraine, sống sót qua mùa đông khắc nghiệt đòi hỏi một sự cân bằng hết sức tinh tế.
“Ở Ukraine lạnh kinh khủng. Có lẽ đây là mùa đông lạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây” - ông Nefor, thượng sĩ của một đại đội bộ binh thuộc Quân đoàn số 3 Ukraine, nói với trang Business Insider.
Đợt không khí lạnh tràn qua phần lớn lãnh thổ Ukraine vào đầu tháng này, đẩy nhiệt độ ban đêm ở khu vực đông bắc tỉnh Kharkiv - nơi đơn vị của ông Nefor đang chiến đấu - xuống -21°C.
Business Insider đã trao đổi với ông Nefor và một chỉ huy Ukraine khác, người phụ trách một đại đội máy bay không người lái (UAV) ở tuyến đầu, để tìm hiểu điều kiện cần thiết nhằm giữ vững vị trí chiến hào trong thời tiết như vậy.
Lữ đoàn TDF 104 của Ukraine trên tiền tuyến. Ảnh: X
Giữ ấm mà không để lộ vị trí
Ông Nefor, chỉ đồng ý nêu danh tính bằng biệt danh liên lạc, phụ trách phân công các tổ bộ binh luân phiên ra giữ vị trí tiền tuyến. Theo chia sẻ của vị thượng sĩ, khi trấn giữ trận địa, mỗi binh sĩ cần có túi sưởi hóa học, có thể đặt bên trong quân phục để giữ ấm cơ thể.
“Bạn đặt túi sưởi sát người, máu lưu thông sẽ ấm lên. Tác dụng khá tốt. Khi cần chợp mắt, chỉ cần túi sưởi hóa học và túi ngủ là đủ để giữ ấm nhanh chóng” - ông Nefor nói.
Ở mức nhiệt như hiện nay, nếu không được giữ ấm đầy đủ, chỉ sau khoảng 30 phút ngoài trời là có thể bị bỏng lạnh, vì vậy binh sĩ phải liên tục sử dụng túi sưởi. Mỗi túi thường giữ nhiệt trong 6-8 giờ, vì vậy một người cần ít nhất 3 túi mỗi ngày, ông cho biết thêm.
Đại đội của ông Nefor từng thử dùng thiết bị sưởi chạy bằng điện. Tuy nhiên, cách này tiềm ẩn rủi ro: cơ thể quá ấm sẽ dễ bị phát hiện qua thiết bị quan sát nhiệt, nhất là khi môi trường xung quanh lạnh hơn bình thường.
Ngược lại, túi sưởi hóa học phát ra tín hiệu nhiệt rất nhỏ, đến mức UAV hạng nhẹ khó có thể phát hiện, theo ông Nefor.
“Vẫn có thể nhìn thấy nếu phía Nga gắn ‘teplevizor’ lên vũ khí, nhưng tín hiệu rất nhỏ” - ông nói, nhắc đến thiết bị ảnh nhiệt gắn trên súng bộ binh.
Ông Serhii Andrieiev, trung úy, phó chỉ huy đại đội UAV “Kraken” thuộc Quân đoàn số 3, cho biết các kíp điều khiển của ông ưu tiên ngụy trang vị trí ẩn nấp trong mùa đông. Khi trời lạnh, tán lá rừng thưa hơn nên khả năng che chắn thị giác giảm đáng kể.
Ông Serhii Andrieiev, trung úy, phó chỉ huy đại đội UAV “Kraken” thuộc Quân đoàn số 3. Ảnh: Quân đoàn số 3
Ông cũng cho biết nhiệt lượng tỏa ra từ động cơ UAV dễ bị thiết bị trinh sát phát hiện hơn trong thời tiết giá rét. Chỉ những “kíp UAV thực sự may mắn” mới có thể hoạt động trong một tòa nhà dọc tuyến Kharkiv; còn lại phần lớn phải ẩn mình ngoài trời hoặc trong các công trình hư hại.
“Trong đa số trường hợp, đó là một hố trú ẩn lớn hoặc tầng hầm của một tòa nhà bị phá hủy” - ông cho biết. Các thiết bị như máy sưởi điện còn tiêu tốn nhiều năng lượng và đòi hỏi nguồn điện ngay tại chiến hào.
Ông Nefor nói đại đội của ông triển khai khoảng 20 bộ pin di động EcoFlow, nhưng số lượng này không đủ cho toàn bộ các vị trí tiền tuyến. Pin còn phải dùng để cấp điện cho màn hình và bộ đàm.
Vì vậy, hầu hết binh sĩ mang theo sạc dự phòng cá nhân để duy trì hoạt động của thiết bị. “Đó là loại sạc dự phòng bạn mua ở cửa hàng. Loại có cổng Type-C hoặc USB” - ông Nefor nói.
Hoặc khô ráo, hoặc chết
Nhiệt độ giá lạnh càng nguy hiểm hơn khi liên tục dao động quanh mức đóng băng. Quần áo, đặc biệt ở những khu vực ẩm ướt, có thể thấm nước sau khi băng tan rồi lại đóng băng trở lại, làm tăng nguy cơ hạ thân nhiệt.
“Chúng tôi có một câu như vầy: Nếu không khô ráo, bạn sẽ chết” - ông Nefor nói.
Quần áo bị ướt vào mùa đông sẽ rất lâu khô, vì vậy binh sĩ cần lớp áo khô phải xin cấp mới từ chỉ huy.
Gần đây, phương tiện mặt đất không người lái mang lại lợi ích lớn cho đại đội của ông Nefor trong vấn đề này. Các phương tiện này giúp giảm bớt gánh nặng cho binh sĩ khi vận chuyển lượng đạn dược, quần áo và các nhu yếu phẩm như thực phẩm, nước uống và túi sưởi hóa học đủ dùng trong nhiều tuần ra các chiến hào.
Súng và đạn cũng có thể bị ngấm nước. Lo sợ vũ khí bị đóng băng, binh sĩ của ông Nefor pha một hỗn hợp bôi trơn cho súng trường, chủ yếu gồm dầu xe và đôi khi thêm một ít dung dịch chống đông.
“Bạn cần bắn một, hai phát để làm ấm súng, rồi mới tra hỗn hợp đó vào” - ông Nefor cho biết.
Cả hai chỉ huy đều cho rằng mùa đông khắc nghiệt làm gia tăng áp lực tâm lý lên lực lượng Ukraine vốn đã căng thẳng, trong bối cảnh thiếu quân tiếp viện và cuộc chiến tiêu hao kéo dài.
Đại đội của ông Nefor chỉ cử các nhóm nhỏ 2 hoặc 3 người, tối đa 4 người tới mỗi vị trí để tránh bị UAV Nga phát hiện. Tại trận địa, cứ vài giờ các binh sĩ lại đổi vị trí cho nhau, người ra điểm quan sát lạnh giá, người vào chỗ nghỉ ấm hơn.
Theo ông Andrieiev, nếu đủ người, các phi công UAV có thể được luân phiên rời tuyến đầu sau mỗi 4, 5 ngày. Thực tế, do thiếu nhân lực, mỗi tổ phải ở trong rừng từ 2 đến 3 tuần mới được rút về.
“Ở ngoài trời giá rét lâu như vậy rất mệt mỏi, ngay cả khi bạn có máy sưởi” - ông Andrieiev nói.
Ông cho biết binh sĩ cần nhiều nhiên liệu và nhiều quần áo hơn để hoàn thành nhiệm vụ. Ngay cả việc đơn giản như sử dụng nhà vệ sinh dã chiến trong chiến hào cũng gây áp lực lớn, khi người lính vừa mặc nhiều lớp áo, áo giáp, mang theo đầy đủ trang bị, vừa đối mặt nguy cơ bị UAV Nga tấn công.
Trong khi đó, các đợt tấn công của Nga vẫn diễn ra thường xuyên và dữ dội như những tuần khác, ông Andrieiev nói.
“Thời tiết không quan trọng. Họ vẫn lao vào như những bóng ma, từng nhóm 2 hoặc 3 người giữa cánh đồng băng giá” - theo vị chỉ huy.
THẢO VY