Thực phẩm đóng hộp ngày càng phổ biến nhờ tính tiện lợi và thời gian bảo quản dài. Tuy nhiên, nếu sản phẩm không đảm bảo an toàn hoặc được sử dụng sai cách, nguy cơ ngộ độc có thể xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.
Công an TP Hải Phòng vừa khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can liên quan đến vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Theo đó, tháng 9/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hải Phòng phát hiện 2 ô tô chở 1,2 tấn thịt lợn không rõ nguồn gốc, dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi. Mở rộng vụ án, lực lượng chức năng phát hiện khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh nhiễm bệnh được lưu trữ tại kho của công ty CP Đồ hộp Hạ Long.
Từ số thịt này, doanh nghiệp đã chế biến hơn 1,7 tấn pate thành phẩm, tương đương khoảng 14.000 hộp. Ngoài ra, một số sản phẩm khác của công ty cũng dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi. Nhà chức trách xác định số thịt nhiễm bệnh được thu gom từ các đầu mối tại tỉnh Hưng Yên, không có giấy tờ hợp pháp.
Vụ việc trên khiến không ít người tiêu dùng lo lắng bởi thực tế cho thấy việc phân biệt đâu là thực phẩm đóng hộp đảm bảo an toàn, đâu là sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn không hề đơn giản. Trong bối cảnh đồ hộp, đặc biệt là các sản phẩm chế biến từ thịt được sử dụng phổ biến và thường có hạn bảo quản dài, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để nhận diện các sản phẩm không an toàn ngay từ khâu lựa chọn ban đầu.
Ảnh minh họa
Cách dùng thực phẩm đóng hộp an toàn
Trên thực tế, thịt hộp là sản phẩm đã được nấu chín và tiệt trùng ở nhiệt độ cao nhằm tiêu diệt vi sinh vật giúp kéo dài thời gian bảo quản. Tuy nhiên, chính quy trình chế biến này cũng khiến người tiêu dùng khó phát hiện nguyên liệu đầu vào kém chất lượng, thậm chí đã nhiễm bệnh. Các sản phẩm thịt hộp nhiễm khuẩn thường không có dấu hiệu bất thường về mùi, màu sắc hay hương vị khiến việc nhận biết bằng cảm quan gần như không thể.
Thịt từ lợn chết hoặc lợn mắc bệnh sau khi phân hủy sẽ phát sinh nhiều loại vi khuẩn và độc tố nguy hiểm như Salmonella, E. coli, tụ cầu vàng, Clostridium perfringens, chứ không chỉ riêng virus gây tả lợn châu Phi. Dù được đưa vào chế biến và đóng hộp, mùi hôi ban đầu có thể bị che lấp nhưng các độc tố do vi sinh vật sinh ra vẫn có thể tồn tại, tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc cho người sử dụng.
Tùy mức độ nhiễm khuẩn, việc tiêu thụ các sản phẩm thịt không đảm bảo an toàn có thể gây rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy; nghiêm trọng hơn là ngộ độc thực phẩm nặng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng.
Vì vậy, khi lựa chọn và sử dụng thực phẩm đóng hộp, người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý một số khuyến cáo sau:
Tránh sử dụng sản phẩm có dấu hiệu bất thường: Những biểu hiện thường gặp của đồ hộp nhiễm vi khuẩn sinh khí gồm hộp bị phồng, rỉ sét, móp méo, rò rỉ; nắp hoặc đáy lồi bất thường. Khi mở hộp, nếu xuất hiện mùi lạ, mùi hôi hoặc chua, nước bên trong bị đục, có bọt khí, thực phẩm đổi màu hay nổi váng, cần ngừng sử dụng ngay.
Tuyệt đối không nếm thử khi nghi ngờ nhiễm khuẩn: Nếu thực phẩm có vị lạ như chua, đắng hoặc khác biệt rõ rệt so với bình thường, người sử dụng không nên tiếp tục ăn để tránh nguy cơ ngộ độc.
Không lạm dụng đồ hộp trong bữa ăn hằng ngày: Ngay cả chuyên gia cũng khó nhận biết nguyên liệu đầu vào của thịt hộp có đảm bảo an toàn hay không. Do đó, chỉ nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, bao bì nguyên vẹn; không tích trữ số lượng lớn và không coi đồ hộp, pate là thực phẩm dùng thường xuyên.
Bảo quản và sử dụng đúng cách: Thực phẩm đóng hộp không nên để ở môi trường quá nóng hoặc quá lạnh vì dễ làm tăng nguy cơ hư hỏng, phồng hoặc bung hộp. Sau khi mở nắp, thực phẩm không nên tiếp tục để trong hộp gốc. Lớp kim loại bên trong có thể bị oxy hóa khi tiếp xúc với không khí, làm biến đổi chất lượng thực phẩm. Thay vào đó, cần chuyển sang hộp sạch, ưu tiên hộp thủy tinh hoặc hộp nhựa đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, có nắp kín.
Với các sản phẩm có nguy cơ nhiễm khuẩn cao như pate, thịt hộp, cá hộp hoặc thực phẩm tự làm, cần hâm nóng kỹ trước khi ăn lại, tốt nhất là đun sôi từ 10–15 phút để tiêu diệt vi khuẩn.
Ảnh minh họa
Nên sử dụng thực phẩm đóng hộp trong bao lâu?
Với thực phẩm đóng hộp chưa mở nắp, người sử dụng cần bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ lý tưởng từ 15–25°C, tránh ánh nắng trực tiếp, khu vực có nhiệt độ hoặc độ ẩm cao. Không để hộp bị va đập mạnh, móp méo hoặc xếp chồng quá nặng vì có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm bên trong.
Trường hợp bảo quản trong tủ lạnh, nhiệt độ nên duy trì dưới 4°C để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn. Thời gian sử dụng sau khi mở hộp cũng cần được kiểm soát chặt chẽ: thịt hộp, cá hộp, pate nên dùng trong vòng 1–3 ngày; rau củ đóng hộp tối đa 3–5 ngày; trái cây đóng hộp khoảng 5–7 ngày. Thực phẩm đã mở không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ.
Riêng các loại thực phẩm handmade như đồ ngâm, pate tự làm, thực phẩm hút chân không, nếu chưa sử dụng ngay nên bảo quản trong ngăn đá để kéo dài thời gian dùng. Khi lấy ra, cần rã đông đúng cách trong ngăn mát tủ lạnh, tránh để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
Phương Anh