Chuyên gia chỉ cách ăn uống để làm chậm hấp thu rượu
Trên báo Nhân dân, BS Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam) cho biết, yếu tố then chốt quyết định bạn say nhanh hay chậm chính là tốc độ làm rỗng dạ dày. Vì thế việc chuẩn bị cho dạ dày thế nào trước bữa nhậu rất quan trọng để chậm hấp thu rượu.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, trong các chất chúng ta đưa vào người, rượu là một trong những thứ được cơ thể hấp thu nhanh nhất. Ngay từ lúc chạm niêm mạc dạ dày, ethanol đã bắt đầu khuếch tán qua lớp niêm mạc và đi vào máu. Chỉ một thời gian ngắn sau khi uống, phân tử rượu đã có mặt trong máu, lên não, đến gan, cơ bắp và nhiều cơ quan khác. Đó là lý do vì sao nhiều người cảm thấy lâng lâng chỉ sau vài ly nhỏ.
Khi dạ dày trống, rượu gần như đi thẳng xuống ruột non, giống như mở khóa cho dòng cồn đổ ồ ạt vào hệ tuần hoàn. Người uống sẽ thấy mặt đỏ nhanh, đầu bắt đầu choáng, nói nhiều, phản xạ chậm lại. Ngược lại, nếu trong dạ dày có thức ăn, đặc biệt là bữa ăn đủ chất, rượu bị giữ lại lâu hơn, quá trình hấp thu trở nên từ tốn hơn, đỉnh nồng độ cồn trong máu thấp hơn.
Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, người uống rượu khi đang đói thường có nồng độ cồn trong máu cao hơn rõ rệt so với người uống cùng lượng rượu nhưng đã ăn trước đó. Với người đã ăn, không chỉ tốc độ làm rỗng dạ dày chậm lại mà enzyme ở niêm mạc dạ dày còn kịp chuyển hóa một phần rượu ngay tại chỗ, giống như một "bộ lọc bước đầu". Điều này giúp giảm bớt lượng cồn thực sự đi vào máu, dù mức độ không đủ để "vô hiệu hóa" rượu.
Nồng độ cồn trong đồ uống cũng ảnh hưởng mạnh đến tốc độ say. Rượu ở mức khoảng 12–20% thường được hấp thu nhanh hơn so với mức quá thấp hoặc quá cao. Nếu nồng độ quá cao, trên 40%, rượu lại dễ gây kích ứng và co thắt vùng môn vị, khiến dạ dày giữ rượu lâu hơn, nên đôi khi bạn say chậm hơn nhưng tổn thương niêm mạc lại lớn hơn.
Vị chuyên gia khuyến cáo, muốn hạn chế tác hại của rượu, cần can thiệp ngay từ trước khi uống. Mục tiêu là làm chậm quá trình rượu đi vào máu và điều này chủ yếu được quyết định ở dạ dày.
Theo chuyên gia, việc chuẩn bị cho dạ dày thế nào trước bữa nhậu rất quan trọng để chậm hấp thu rượu. Ảnh minh họa: TL
Ăn uống thế nào để hạn chế say rượu ngày Tết?
Trên Báo Đại Đoàn kết, BS Nguyễn Huy Hoàng cho hay nếu dạ dày có thức ăn, đặc biệt là thực phẩm giàu protein và chất béo, quá trình làm rỗng dạ dày sẽ chậm lại, giúp ethanol được hấp thu từ từ hơn.
Những thực phẩm như thịt nạc, cá, trứng, đậu, sữa, cùng với tinh bột phức như cơm, bánh mì nguyên cám, khoai, có thể giúp làm chậm quá trình hấp thu cồn.
BS Nguyễn Huy Hoàng cũng lưu ý, ăn trước khi uống không có nghĩa là "miễn nhiễm" với say rượu. Đây chỉ là biện pháp giảm tốc độ tăng nồng độ cồn trong máu, không làm thay đổi tổng lượng rượu cơ thể phải xử lý.
Uống một ly sữa trước bữa nhậu cũng có thể giúp bảo vệ phần nào niêm mạc dạ dày. Sữa chứa cả protein và chất béo, khi gặp môi trường acid sẽ tạo thành dạng keo sánh, giúp giảm kích ứng.
Những người có dạ dày nhạy cảm thường cảm thấy dễ chịu hơn nếu ăn nhẹ hoặc uống sữa trước khi uống rượu.
Ngoài ra, việc uống chậm, nhấp từng ngụm nhỏ, xen kẽ trò chuyện, ăn uống và nghỉ giữa các lần uống giúp gan có thời gian xử lý, từ đó giảm bớt áp lực chuyển hóa.
Nước lọc cũng đóng vai trò quan trọng. Uống xen kẽ nước giúp làm loãng rượu trong dạ dày, đồng thời bù lại lượng nước cơ thể mất đi do tác dụng lợi tiểu của cồn. Nhờ đó, cảm giác đau đầu, khát và mệt mỏi sau cuộc nhậu có thể giảm phần nào.
Cần tránh pha rượu với nước ngọt có ga hoặc nước tăng lực vì đây là cách tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đồ uống có ga làm rượu được hấp thu nhanh hơn, còn caffeine trong nước tăng lực khiến người uống cảm thấy tỉnh táo giả tạo. Khi đó, não vẫn bị ức chế bởi cồn nhưng người uống lại dễ đánh giá sai khả năng của mình.
Việc thu nạp thức ăn trước khi uống rượu rất quan trọng sẽ làm chậm quá trình hấp thu rượu. Ảnh minh họa: TL
Cách giải say rượu hiệu quả
Dưới đây là cách giải rượu bằng một số loại đồ uống:
- Nước lọc: Khi uống rượu say cần uống thật nhiều nước lọc. Đây là cách giải rượu đơn giản và nhanh chóng nhất. Khi uống nhiều nước, nồng độ cồn trong cơ thể sẽ loãng hơn và giảm thiểu các triệu chứng say, đào thải chất độc qua đường tiết niệu.
- Nước gừng tươi: Nước gừng có tính nóng có thể giảm các triệu chứng đau nhức đầu, buồn nôn, nôn mửa… ở người say rượu.
Cách thực hiện:
+ Rửa sạch gừng tươi, sau đó thái lát mỏng.
+ Dùng gừng đã được thái lát mỏng để đun với nước uống.
+ Gừng có tính nóng nên sẽ giúp tăng cường lưu thông máu, khắc phục những cơn đau đầu, buồn nôn.
+ Có thể cho thêm mật ong vào nước gừng để có thể thúc đẩy quá trình chuyển hóa và nhanh chóng giảm nồng độ cồn trong cơ thể.
+ Tuy nhiên, phương pháp này không nên áp dụng với người mắc bệnh dạ dày vì tính cay nóng của gừng có thể khiến triệu chứng bệnh nghiêm trọng hơn.
- Nước chanh: Đây là cách giải rượu truyền thống được nhiều người áp dụng. Chanh có chứa nhiều axit, khi kết hợp với nước ấm, nó sẽ giúp cho dạ dày hoạt động tốt hơn và giảm các triệu chứng thường gặp khi say. Vitamin C trong chanh còn có tác dụng ngăn ngừa mất nước, cân bằng miễn dịch.
Cách thực hiện:
+ Rửa sạch chanh và thái thành từng lát mỏng hoặc có thể vắt chanh để lấy nước cốt.
+ Pha nước cốt chanh với nước ấm hoặc thả những lát chanh đã được thái mỏng vào một cốc nước ấm.
+ Có thể bổ sung thêm mật ong, đường, muối để giải rượu nhanh chóng và hiệu quả hơn.
- Nước mía: Đây cũng là một cách giải rượu rất hiệu quả. Nước mía rất mát, giúp giải nhiệt và giải độc hiệu quả. Khi say rượu, chỉ với một cốc nước mía tươi cũng có thể giúp bạn giải cơn say hiệu quả.
Lưu ý, phương pháp này không được khuyến khích với những bệnh nhân đang mắc bệnh về huyết áp hay tiểu đường. Vì nước mía có chứa lượng đường cao, có thể khiến các triệu chứng của bệnh thêm trầm trọng.
- Trà xanh: Trong trà xanh có chứa các chất chống oxy hóa, acid tannic taric giúp loại bỏ độc tố, đồng thời giảm lượng cồn trong cơ thể một cách nhanh chóng và hiệu quả. Một cốc trà xanh đặc và ấm cùng với vài lát gừng tươi sẽ giúp người say rượu tỉnh táo và dễ chịu hơn rất nhiều.
- Nước dừa tươi: Nước dừa tươi không chỉ là một loại nước giải khát mà còn có chứa Natri, Kali và một số khoáng chất quan trọng khác có tác dụng như một loại nước điện giải tự nhiên giúp người say rượu bù nước, điện giải và nhanh chóng lấy lại sự tỉnh táo.
- Nước mướp đắng: Loại nước uống này có tác dụng giải độc gan và giải rượu hiệu quả.
Cách thực hiện:
+ Rửa sạch mướp đắng và cắt đôi theo chiều dọc của quả mướp đắng.
+ Bỏ phần hạt.
+ Thực hiện ép lấy nước uống.
+ Có thể cho thêm chút muối để dễ uống hơn.
+ Nên uống khi lạnh để giảm bớt vị đắng của loại thức uống này.