Cách Pakistan hóa giải mâu thuẫn xung đột Mỹ - Iran

3 giờ trướcBài gốc

Sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết ông đồng ý tạm hoãn cuộc tấn công dự kiến vào cơ sở hạ tầng của Iran trong hai tuần, vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran về thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột tại Trung Đông cũng được xác nhận dự kiến diễn ra vào ngày 10/4 tại Islamabad, Pakistan.

Theo NDTV, Pakistan được xem là nước trung gian hòa giải khi đứng ra kêu gọi ông Trump gia hạn thời hạn chót cho Iran thêm hai tuần, tránh cuộc xung đột "chết chóc" trong một đêm.

Pakistan thúc đẩy hòa giải giữa Iran và Mỹ giữa căng thẳng khu vực.

Nỗ lực hòa giải từ quốc gia trung lập

Hơn 3 giờ sáng tại Islamabad, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar vẫn thức trắng đêm để liên tục gọi điện cho các bên liên quan trong khu vực, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố “cả một nền văn minh sẽ chết trong đêm nay”. Đồng thời, ông Ishaq Dar đề xuất Iran mở lại eo biển Hormuz trong khoảng thời gian này để tránh những cuộc tấn công lớn và hạn chế ảnh hưởng lên nền kinh tế toàn cầu.

Tương tự, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - người đang đóng vai trò trung gian hòa giải quan trọng trong cuộc xung đột ở Trung Đông cũng lên tiếng kêu gọi ông Trump gia hạn thời hạn hai tuần cho các cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran.

"Những nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết hòa bình đối với cuộc xung đột diễn ra ở Trung Đông đang tiến triển đều đặn, mạnh mẽ và đầy triển vọng, có tiềm năng dẫn đến những kết quả thực chất trong tương lai gần. Để cho quá trình ngoại giao diễn ra suôn sẻ, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần", ông Sharif nói.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Thủ tướng Sharif không quên kêu gọi Iran mở eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch cung cấp dầu khí cho thế giới "trong khoảng thời gian tương ứng là hai tuần như một cử chỉ thiện chí". Lãnh đạo Pakistan cũng kêu gọi "tất cả các bên tham chiến tuân thủ lệnh ngừng bắn ở khắp mọi nơi trong hai tuần để tạo điều kiện cho ngoại giao đạt được mục tiêu chấm dứt xung đột dứt điểm, vì lợi ích hòa bình và ổn định lâu dài trong khu vực".

“Với sự khiêm nhường cao nhất, tôi vui mừng thông báo Iran và Mỹ cùng các đồng minh của họ đã nhất trí về một lệnh ngừng bắn ngay lập tức trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon và các khu vực khác, CÓ HIỆU LỰC NGAY LẬP TỨC”, Thủ tướng Sharif tuyên bố.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif. (Ảnh: Reuters)

Hiện tại, truyền thông Pakistan cũng đang tràn ngập các bài báo về việc ông Munir thức trắng đêm thực hiện cuộc điện đàm với Phó tổng thống JD Vance để xây dựng khuôn khổ chấm dứt xung đột, vốn được xem là sự can thiệp mạnh mẽ nhất của Islamabad cho đến nay.

Ông Elizabeth Threlkeld, Giám đốc chương trình Nam Á tại Trung tâm Stimson ở Washington cho biết: “Trong suốt quá trình này, Pakistan đã cố gắng chuyển đổi những điểm yếu của mình thành đòn bẩy để tập hợp các bên khác nhau mà họ có quan hệ. Nếu quả thực đề xuất có nguồn gốc từ Pakistan đó đang được lan truyền, thì đó là cách họ đóng dấu lên một hướng đi mới".

Theo các thông báo chính thức, trong tháng 3, Thủ tướng Sharif và Ngoại trưởng Ishaq Dar tiến hành hơn 30 cuộc tiếp xúc ngoại giao với đối tác Trung Đông, trong đó có khoảng 6 cuộc làm việc trực tiếp với giới chức Iran.

Riêng trong ngày 23/3, hai cuộc trao đổi diễn ra trùng thời điểm Mỹ công bố thúc đẩy nỗ lực hòa giải, đồng thời trùng với cuộc điện đàm giữa Tướng Asim Munir và Tổng thống Trump được Nhà Trắng xác nhận.

Cuộc lột xác ngoạn mục

Từ vị thế bị cô lập trên trường ngoại giao cách đây một năm, Pakistan nay nổi lên như đối tác khu vực đáng tin cậy và đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran trong nỗ lực chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Sự thay đổi đáng kể này của quốc gia Nam Á được cho là gắn liền với vai trò của người đứng đầu quân đội quyền lực, Thống soái Asim Munir.

Ông Munir tiến hành nhiều cuộc tiếp xúc với Tổng thống Trump, trong đó có cả một bữa trưa riêng hiếm thấy tại Nhà Trắng. Song song, chính phủ Pakistan cũng bắt giữ một nghi phạm đánh bom thuộc IS, bị cáo buộc sát hại binh sĩ Mỹ và bàn giao đối tượng này cho Washington.

Cùng lúc đó, đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff đóng vai trò trung gian trong việc dàn xếp kế hoạch tái phát triển khách sạn Roosevelt tại New York, tài sản thuộc sở hữu của hãng hàng không quốc gia Pakistan.

Người dân Iran đổ ra đường mừng lệnh ngừng bắn hai tuần. (Ảnh: Reuters)

Reuters dẫn lời nguồn tin cho biết nước này cũng tích cực tham gia nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng với Iran ngay từ khi xung đột bùng phát, trong đó có việc chuyển giao ít nhất 6 thông điệp qua lại giữa Mỹ và Iran.

Theo một quan chức cấp cao của Mỹ, ông Vance cũng thiết lập được mối quan hệ tốt với Thống chế Munir, người mà Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Araghchi cảm ơn vì những nỗ lực trong thỏa thuận ngừng bắn.

“Việc Pakistan đăng cai tổ chức cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran cho thấy bước chuyển đáng kể về vị thế chiến lược của Islamabad. Sau nhiều thập kỷ đối mặt với bất ổn, Pakistan hiện đang dần nổi lên như một đối tác quan trọng của Mỹ tại khu vực Tây Á", ông Kamran Bokhari, chuyên gia tại Hội đồng Chính sách Trung Đông nhận định.

Về phía Iran, ông Bokhari cho biết Pakistan được xem là quốc gia láng giềng ít đối đầu nhất với Iran, trong khi vẫn duy trì quan hệ gần gũi với đối thủ truyền thống của Tehran là Ả Rập Xê-út và giữ được sự tin cậy từ Mỹ.

Pakistan và Iran có đường biên giới chung tại tỉnh Balochistan phía tây nam, khu vực từng là điểm nóng của phong trào nổi dậy kéo dài nhiều thập kỷ. Dù hai bên từng xảy ra đụng độ dọc biên giới vào tháng 1/2024, nhưng quan hệ song phương dần được cải thiện kể từ đó.

Trong bối cảnh hiện nay, Iran có thể coi Pakistan là một kênh trung gian mang tính trung lập hơn so với nhiều lựa chọn khác. Khác với các quốc gia vùng Vịnh như Qatar, Pakistan không đặt căn cứ quân sự của Mỹ trên lãnh thổ và vẫn duy trì vị thế là một cường quốc quân sự độc lập.

Ngoài ra, Islamabad còn có thể tận dụng vai trò trung gian truyền thống của mình. Kể từ khi quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Iran bị gián đoạn vào năm 1979, các lợi ích ngoại giao của Tehran tại Washington trên thực tế được đại diện thông qua đại sứ quán Pakistan.

Kông Anh (Nguồn: Tổng hợp)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/cach-pakistan-hoa-giai-mau-thuan-xung-dot-my-iran-ar1011905.html