Trong những đợt nắng nóng cao điểm, quạt điều hòa hay quạt hơi nước trở thành thiết bị làm mát là mẹo chống nóng hay ưa chuộng nhờ tính cơ động và chi phí vận hành thấp hơn máy lạnh. Để gia tăng hiệu quả hạ nhiệt, các nhà sản xuất thường tặng kèm những hộp đá khô.
Tuy nhiên, nếu không hiểu rõ bản chất vật liệu và áp dụng sai quy trình, người dùng sẽ không thể khai thác tối đa công năng của phụ kiện này, thậm chí gây hỏng hóc thiết bị.
Đá khô trong quạt hơi nước thực chất là gì?
Bước đầu tiên để sử dụng đúng là phải hiểu đúng về vật liệu. Đứng ở góc độ hóa học, khái niệm "đá khô" thông thường dùng để chỉ dạng rắn của Carbon dioxide (CO_2) đóng băng ở -78.5 độ C. Loại đá khô CO_2 này rất nguy hiểm, có thể gây bỏng lạnh, làm nứt vỡ bình chứa nhựa và sinh ra khí ngạt trong phòng kín. Tuyệt đối không sử dụng đá khô CO_2 này cho quạt hơi nước.
Loại đá khô đi kèm với quạt hơi nước thực chất là đá gel sinh học. Nó có cấu tạo gồm một hộp nhựa cứng thường là nhựa HDPE chịu lạnh tốt, bên trong chứa một hỗn hợp dung dịch gel làm lạnh thường là hợp chất polyme siêu thấm Super Absorbent Polymer - SAP pha với nước. Đặc tính vật lý của loại gel này là khả năng giữ nhiệt độ lạnh lâu hơn nước đá thông thường từ 2 đến 3 lần. Nhờ đó, nó giúp duy trì độ lạnh của nguồn nước trong quạt lâu hơn hẳn.
Đá khô đi kèm với quạt hơi nước thực chất là đá gel sinh học, tránh nhầm lẫn với dạng rắn của Carbon dioxide. (Ảnh: HCT)
Quạt hơi nước hoạt động dựa trên nguyên lý bay hơi nước tự nhiên. Nước từ bình chứa được máy bơm đẩy lên làm ướt tấm làm mát. Quạt hút không khí nóng từ bên ngoài đi qua tấm làm mát này. Nước bay hơi sẽ hấp thụ nhiệt năng, làm luồng khí thổi ra mát mẻ hơn.
Khi bạn thả hộp đá khô đã được cấp đông vào bình chứa, áp dụng nguyên lý truyền nhiệt, đá gel sẽ thu nhiệt lượng từ nước, khiến nhiệt độ của nước trong bình giảm xuống sâu, thường dao động ở mức 15-20 độ C. Khi dòng nước lạnh này chảy qua tấm làm mát, quá trình trao đổi nhiệt với không khí sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn rất nhiều. Kết quả là, luồng gió phả ra từ quạt sẽ mang theo hơi lạnh rõ rệt, giúp giảm nhiệt độ phòng từ 2 đến 5 độ C so với việc chỉ dùng nước máy thông thường.
4 bước sử dụng đá khô cho quạt hơi nước
Để tối ưu hóa quá trình làm lạnh và bảo vệ tuổi thọ của hộp đá gel, người dùng cần tuân thủ quy trình vận hành mang tính hệ thống sau:
Bước 1: Chuẩn bị và châm nước (Đối với hộp đá khô dạng bột): Trên thị trường hiện nay có hai loại hộp đá khô: loại đã được niêm phong kín chứa sẵn gel lỏng và loại có nắp đậy chỉ chứa một ít bột gel bên trong. Đối với loại thứ hai, khi mới mua về, bạn cần mở nắp và châm nước sạch vào.
Lưu ý chỉ châm nước đến vạch MAX (tối đa) được in trên vỏ hộp, hoặc cách miệng hộp khoảng 2cm. Tuyệt đối không đổ đầy tràn. Khi nước đóng băng, sự kết tinh của phân tử nước sẽ làm thể tích giãn nở. Nếu đổ quá đầy, hộp nhựa sẽ bị nứt vỡ khi cấp đông. Sau khi đổ nước, vặn chặt nắp và lắc đều để bột gel hòa tan hoàn toàn.
Bước 2:Cấp đông, đặt các hộp đá gel vào ngăn đá của tủ lạnh. Thời gian lý tưởng để hỗn hợp gel đóng băng hoàn toàn và tích trữ đủ độ lạnh là từ 2 đến 4 tiếng (khuyến khích để qua đêm).
Bước 3: Kiểm tra thiết kế của quạt hơi nước. Một số dòng quạt đời mới có thiết kế khay chứa đá khô riêng biệt ở phía trên nóc quạt. Bạn chỉ cần mở nắp và đặt đá vào khay này, nước được bơm lên sẽ chảy qua đá lạnh trước khi thấm vào tấm làm mát. Đối với các dòng quạt thiết kế kiểu cũ, bạn hãy thả trực tiếp hộp đá gel đã đông cứng vào bình chứa nước phía dưới thân quạt. Lưu ý: Luôn đảm bảo mực nước trong bình nằm trên vạch MIN và dưới vạch MAX trước khi cho đá vào để tránh tràn nước.
Bước 4: Chiến lược luân phiên, một hộp đá khô thường duy trì độ lạnh trong bình nước từ 1.5 đến 3 tiếng tùy thuộc vào nhiệt độ môi trường. Để duy trì luồng khí mát liên tục, bạn nên sở hữu ít nhất 2 hộp đá khô. Khi hộp đang dùng tan hết lạnh, hãy lấy nó ra, rửa sạch vỏ ngoài, lau khô và cho lại vào ngăn đá tủ lạnh, đồng thời lấy hộp thứ hai ra để thay thế.
Sử dụng đá khô cho quạt hơi nước phải đúng kỹ thuật. Ảnh: CTN
Lưu ý khi sử dụng đá khô cho quạt hơi nước
Dù được thiết kế an toàn cho sinh hoạt, hộp đá gel vẫn chứa các thành phần hóa học bên trong. Để bảo vệ thiết bị và sức khỏe gia đình, bạn cần ghi nhớ:
- Không bao giờ được mở nắp đậy (sau khi đã cấp đông) hoặc cố ý cạy phá vỏ hộp. Hóa chất bên trong không được phép tiếp xúc với da, mắt hoặc ăn/uống. Tránh xa tầm tay trẻ em.
- Tránh làm rơi rớt hộp đá khi chúng đang ở trạng thái đông cứng, vì lúc này nhựa trở nên giòn và rất dễ nứt. Nếu phát hiện vỏ hộp bị nứt, rò rỉ dung dịch gel ra ngoài, bạn bắt buộc phải vứt bỏ hộp đá đó ngay lập tức để dung dịch không hòa vào nguồn nước của quạt, gây tắc nghẽn máy bơm nước.
- Khi không sử dụng quạt hơi nước trong thời gian dài như mùa đông, hãy rửa sạch lớp vỏ nhựa của hộp đá khô, lau thật khô và bảo quản ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp làm thoái hóa kết cấu nhựa và dung môi bên trong.
Tùy Ý (Tổng hợp)