Chỉ một sơ suất nhỏ khi ăn cá cũng có thể khiến xương mắc lại trong cổ họng, gây đau nhói và khó chịu. Thay vì cuống cuồng tự xử lý theo mẹo dân gian, bạn cần biết những bước đúng cách để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Mắc xương cá trong cổ họng là tình huống không hiếm gặp, đặc biệt trong các bữa ăn gia đình có món cá. Cảm giác đau rát, vướng víu khiến nhiều người hoảng hốt, lo lắng xương cá sẽ đâm sâu hơn hoặc gây biến chứng nguy hiểm. Trong lúc cuống cuồng, không ít người áp dụng các mẹo dân gian như uống giấm, nuốt cơm hay uống nhiều nước với hy vọng đẩy xương xuống.
Dưới đây là những hướng dẫn đúng cách, dễ thực hiện và được khuyến nghị trong thực tế.
Khắc phục khi mắc xương cá trong cổ họng cần biết cách (Ảnh minh họa)
Vì sao dễ bị mắc xương cá trong cổ họng?
Cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng nhưng lại chứa nhiều xương nhỏ, sắc nhọn. Khi ăn vội vàng, nói chuyện trong lúc ăn hoặc không nhai kỹ, xương cá có thể mắc lại ở amidan, gốc lưỡi hoặc thành họng.
Khi xương cá kẹt trong cổ họng, người bệnh thường có các biểu hiện như đau nhói khi nuốt, cảm giác vướng dị vật, ho nhẹ hoặc thậm chí đau lan lên tai. Cảm giác khó chịu này khiến nhiều người hoảng sợ và tìm mọi cách để lấy xương ra ngay lập tức. Tuy nhiên, càng lo lắng và xử lý sai cách, nguy cơ làm xương cá đâm sâu hơn càng cao.
Ho nhẹ nhàng là cách đơn giản nhưng hiệu quả trong nhiều trường hợp
Khi bị mắc xương cá, phản ứng đầu tiên của nhiều người là cố gắng nuốt thật mạnh hoặc dùng tay móc họng. Đây là những hành động tiềm ẩn rủi ro. Thay vào đó, bạn nên bình tĩnh và thử phương pháp đơn giản nhất là ho nhẹ nhàng.
Khi ho, áp lực trong ổ bụng và lồng ngực tăng đột ngột. Lực này giúp các cơ vùng họng co lại, tạo phản xạ đẩy dị vật ra ngoài. Với những xương cá nhỏ, nằm nông ở cổ họng, việc ho nhẹ nhiều lần có thể giúp xương bật ra mà không cần can thiệp phức tạp.
Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phù hợp khi xương cá nhỏ và chưa cắm sâu vào niêm mạc họng. Nếu ho vài lần không hiệu quả hoặc cảm giác đau tăng lên, bạn không nên tiếp tục cố gắng mà cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Loại bỏ bằng dụng cụ chuyên nghiệp tại cơ sở y tế
Trong nhiều trường hợp, xương cá sắc nhọn có thể cắm sâu vào thành họng hoặc amidan. Khi đó, các biện pháp thông thường gần như không có tác dụng. Việc cố nuốt thêm thức ăn hoặc tự ý dùng vật cứng để lấy xương có thể khiến niêm mạc họng bị trầy xước, chảy máu hoặc nhiễm trùng.
Giải pháp an toàn nhất là đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và xử lý bằng dụng cụ chuyên dụng. Thông thường, bác sĩ sẽ sử dụng đèn soi và ống soi thanh quản để xác định vị trí xương cá, sau đó dùng kẹp y tế gắp ra một cách nhẹ nhàng và chính xác.
Phần lớn các trường hợp lấy xương cá bằng dụng cụ chuyên nghiệp đều diễn ra nhanh chóng và an toàn. Tuy nhiên, nếu sau khi mắc xương cá bạn cảm thấy đau nhói dữ dội, khó nuốt nhiều hoặc có dấu hiệu sưng, hãy đi khám ngay để tránh biến chứng.
Vì sao sau khi lấy xương cá vẫn còn cảm giác vướng?
Nhiều người lo lắng khi xương cá đã được lấy ra nhưng vẫn cảm thấy như còn dị vật trong cổ họng. Thực tế, hiện tượng này thường do niêm mạc họng bị trầy xước trong quá trình xương cá cắm vào hoặc khi được gắp ra.
Vết trầy xước nhỏ này có thể gây cảm giác rát hoặc vướng nhẹ trong vài ngày. Thông thường, không cần điều trị đặc biệt. Người bệnh chỉ cần tránh thức ăn cay nóng, nhiều gia vị hoặc gây kích ứng mạnh. Sau một thời gian ngắn, cảm giác khó chịu sẽ tự biến mất khi niêm mạc họng hồi phục.
Nếu cảm giác đau kéo dài nhiều ngày, tăng dần hoặc xuất hiện sốt, bạn nên tái khám để được kiểm tra kỹ hơn.
Uống nước hoặc giấm có giúp đẩy xương cá xuống không?
Trong dân gian, nhiều người truyền tai nhau mẹo uống nhiều nước, nuốt cơm lớn hoặc uống giấm để làm mềm và đẩy xương cá xuống thực quản. Tuy nhiên, trên thực tế, những phương pháp này hầu như không có cơ sở khoa học rõ ràng.
Nước hay giấm không thể làm mềm xương cá trong thời gian ngắn. Nếu có trường hợp “khỏi” sau khi uống nước, rất có thể xương cá quá nhỏ và tự trôi xuống thực quản mà không cần can thiệp đặc biệt.
Ngược lại, việc cố nuốt thức ăn lớn có thể khiến xương cá cắm sâu hơn, làm tổn thương nặng thêm niêm mạc họng, thậm chí gây chảy máu hoặc nhiễm trùng. Vì vậy, bạn không nên áp dụng các mẹo dân gian khi chưa xác định rõ tình trạng.
Cách phòng tránh mắc xương cá hiệu quả
Để giảm nguy cơ mắc xương cá trong cổ họng nên tập thói quen ăn chậm, nhai kỹ và tập trung khi ăn. Tránh vừa ăn vừa nói chuyện hoặc cười đùa.
Đối với trẻ nhỏ và người cao tuổi những đối tượng dễ bị hóc xương nên lựa chọn cá đã được lọc xương kỹ trước khi chế biến. Khi ăn, cần kiểm tra kỹ từng miếng để hạn chế tối đa nguy cơ.
Khi nào cần đến bệnh viện?
Nên đến cơ sở y tế ngay nếu gặp các dấu hiệu như đau nhói dữ dội ở cổ họng, khó nuốt nhiều, nuốt đau tăng dần, chảy máu hoặc nghi ngờ xương cá cắm sâu. Việc thăm khám sớm giúp xử lý nhanh chóng, tránh biến chứng nguy hiểm.
Tuyệt đối không cố gắng tự lấy xương cá bằng tay hoặc vật cứng vì có thể làm tổn thương thêm vùng họng. Điều này không chỉ khiến việc lấy xương khó khăn hơn mà còn làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Mắc xương cá trong cổ họng là tình huống thường gặp nhưng không nên xem nhẹ. Trong trường hợp xương nhỏ và nằm nông, bạn có thể thử ho nhẹ để đẩy dị vật ra ngoài. Tuy nhiên, nếu không hiệu quả hoặc xuất hiện đau nhiều, hãy đến bệnh viện để được xử lý bằng dụng cụ chuyên nghiệp.
Hoàng Ly