Cái chết đau lòng của cô bé 12 tuổi và sự ra đời của luật cấm mạng xã hội ở Australia

5 giờ trướcBài gốc

Charlotte O'Brien, bé gái 12 tuổi đã tự sát sau khi liên tục bị bắt nạt và quấy rối trên mạng ở trường là tác nhân trực tiếp khiến Australia cấm người vị thành niên sử dụng mạng xã hội. Ảnh: Guancha.

Theo Luật sửa đổi an toàn mạng của Australia, kể từ 10/12/2025, các nền tảng công nghệ phải đảm bảo người dưới 16 tuổi không được sử dụng các mạng xã hội như TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, Snapchat, X, Reddit, Threads, Kick và Twitch.

Truyền thông quốc tế gọi đây là “lệnh cấm mạng xã hội với vị thành niên nghiêm ngặt nhất thế giới”. Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm trẻ vị thành niên dùng mạng xã hội. Ít người biết được bối cảnh ra đời của đạo luật đang gây tranh cãi này…

Vị Thủ hiến bang dấn thân và cái chết của một nữ sinh bị bạo lực mạng

Một ngày mùa Xuân năm 2025, bà Annabel West, phu nhân ông Peter Malinauskas, Thủ hiến bang South Australia, đang đọc cuốn sách “The Anxious Generation” (Thế hệ lo âu). Ông Malinauskas không bao giờ quên khoảnh khắc bà đặt cuốn sách lên đùi, quay sang ông, nói: “Anh phải làm gì đó để khắc phục điều này”.

Trong cuốn sách này, nhà tâm lý học xã hội người Mỹ Jonathan Haidt lập luận rằng thế hệ Z, sinh sau năm 1995, đang trải qua một tuổi thơ được tái cấu trúc, với "tuổi thơ xoay quanh điện thoại thông minh" thay thế cho "tuổi thơ xoay quanh trò chơi" như truyền thống, dẫn đến những tác hại như thiếu thốn về mặt xã hội, nghiện ngập, khả năng tập trung bị phân tán và thiếu ngủ.

Sách "Thế hệ lo âu" có nội dung phản đối cho trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Ảnh: Guancha.

Ông Haidt khuyến cáo trẻ em không nên tạo tài khoản mạng xã hội trước 16 tuổi. Lý do của ông là trẻ em ở giai đoạn này có bộ não đang phát triển, khiến chúng rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Chúng không nên vội vàng bước vào đại dương mạng xã hội, bị ảnh hưởng bởi hết đợt so sánh và công kích khắc nghiệt này đến đợt khác, và bởi những làn sóng "người có ảnh hưởng" được thuật toán đề xuất liên tiếp.

Ông Malinauskas bị thuyết phục bởi những lập luận trong cuốn sách. Là cha của bốn đứa con, tất cả đều dưới 10 tuổi, theo ông, chính phủ có trách nhiệm giúp các bậc phụ huynh điều chỉnh và hạn chế việc sử dụng mạng xã hội của con cái họ.

Trước đây, ông Malinauskas đã đi tiên phong trong việc cấm điện thoại di động trên toàn quốc tại các trường công lập. Giờ đây, trọng tâm của ông đã chuyển sang việc hạn chế sử dụng mạng xã hội của trẻ vị thành niên, và ông đã đi đầu việc soạn thảo luật liên quan.

Cũng trong năm 2025, cái chết của một bé gái đã thúc đẩy thêm quá trình lập pháp. Tên cô bé là Charlotte O'Brien, 12 tuổi. Cô bé đã tự kết liễu đời mình sau khi liên tục bị bắt nạt và quấy rối trên mạng ở trường. Chỉ sau khi Charlotte qua đời, cha mẹ cô mới phát hiện ra rằng trên các ứng dụng mạng xã hội như Snapchat tràn lan những lời công kích và nội dung xúc phạm Charlotte.

"Tôi cảm thấy việc đưa những thiết bị này cho con cái chúng ta giống như đưa cho chúng những vũ khí nguy hiểm", mẹ của Charlotte, bà Kelly, suy ngẫm. "Nó giống như trao cả thế giới, cùng với tất cả những nguy hiểm, vào tay chúng mà không hề được kiểm soát".

Cha mẹ của Charlotte đã viết một bức thư cá nhân gửi Thủ tướng Australia Anthony Albanese, kể lại bi kịch của con gái họ và đề xuất luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.

Loạt nỗ lực này đã đạt đến cấp cao nhất của chính phủ. Vào ngày 7/11/2025, ông Albanese đã công khai tuyên bố tại một cuộc họp báo rằng ông sẽ ban hành luật cấm trẻ vị thành niên dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và yêu cầu các nền tảng đảm bảo tuân thủ luật này, nói rằng: "Mạng xã hội đang gây hại cho con cái chúng ta, và tôi muốn ngăn chặn điều đó".

Thủ tướng Australia Anthony Albanese thuyết trình về quyết định cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 16 tuổi. Ảnh: Guancha.

Hai mươi ngày sau, dự luật đã nhanh chóng được Quốc hội Liên bang thông qua và được Toàn quyền phê chuẩn vào tháng 12, trở thành luật. Tốc độ lập pháp nhanh chóng xuất phát từ những lo ngại lâu nay của xã hội Australia về ảnh hưởng của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên.

Ngay trước khi luật mới có hiệu lực vào ngày 4/12/2025, Meta, công ty sở hữu Facebook, Instagram và Threads, đã thông báo rằng họ sẽ dần dần loại bỏ người dùng dưới 16 tuổi khỏi các nền tảng của mình, thông báo cho họ thông qua nhiều phương tiện khác nhau như gửi email, SMS và tin nhắn trong ứng dụng, đồng thời cấm người dùng dưới 16 tuổi tạo tài khoản mới. Các nền tảng khác nhìn chung cũng tuyên bố sẽ tuân thủ dự luật.

Nạn bắt nạt trực tuyến phổ biến ở thanh thiếu niên

Tuy nhiên, cái chết của Charlotte O'Brien chỉ là "giọt nước làm tràn ly". Một báo cáo từ eSafety, cơ quan quản lý an toàn trực tuyến của chính phủ Australia, đã tổng hợp phản hồi từ 2.629 trẻ em từ 10 đến 15 tuổi trong khoảng thời gian từ tháng 12/2024 đến tháng 2/2025.

Báo cáo cho thấy 96% trẻ em Australia từ 10 đến 15 tuổi đã sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội, và khoảng 70% trong số đó cho biết đã tiếp xúc với nội dung trực tuyến độc hại, bao gồm lời lẽ kỳ thị phụ nữ hoặc thù hận, các thử thách trực tuyến nguy hiểm, video về các cuộc đánh nhau bạo lực và nội dung cổ vũ rối loạn ăn uống và tự tử.

Ba phần tư số người vị thành niên được hỏi cho biết lần tiếp xúc gần đây nhất của họ với nội dung độc hại nêu trên là trên mạng xã hội. Báo cáo cũng lưu ý rằng tỷ lệ bắt nạt trực tuyến trên mạng xã hội tăng theo độ tuổi. Trong số trẻ em từ 13 đến 15 tuổi từng bị bắt nạt trực tuyến, khoảng 50% cho biết trải nghiệm gần đây nhất của họ là trên mạng xã hội.

Theo trang web eSafety, "Những phát hiện này cuối cùng đã được đệ trình lên Bộ trưởng Truyền thông Australia Anika Wells như một phần của khuyến nghị độc lập nhằm giúp xác định độ tuổi tối thiểu để sử dụng mạng xã hội".

Mạng xã hội cũng trở thành trung tâm bắt nạt học đường: ở nhóm 13–15 tuổi, 50% vụ bắt nạt diễn ra trên mạng xã hội.

Eva, một nữ giáo viên kể lại trường hợp học sinh bị bạn lừa ăn bánh quá hạn 1 tháng vì “thử thách 100 AUD” trên TikTok. Là một giáo viên tại một trường công lập, cô có kinh nghiệm trực tiếp về nạn bắt nạt bắt nguồn từ mạng xã hội.

Một trong những học sinh của Eva, Joe, học sinh lớp 9, có khuyết tật về trí tuệ được ghi trong hồ sơ học sinh; em có khả năng trí tuệ của một đứa trẻ 10 tuổi. Eva nhận thấy rằng Joe không thể phân biệt đúng sai, cũng như không thể nhận biết sự thù địch từ người khác. "Em ấy sẽ làm bất cứ điều gì người ta yêu cầu vì thấy điều đó đặc biệt thú vị miễn là có sự chú ý hướng về mình".

Ban đầu, Eva chỉ cảm nhận được một số bình luận tiêu cực về Joe từ những người xung quanh, cho đến gần đây sự ác ý đã bùng phát. Nó bắt đầu với "Thử thách 100 AUD" được một số học sinh tìm thấy trên mạng xã hội TikTok, trong đó yêu cầu ai đó đưa 100 AUD để ăn thức ăn hết hạn trong tủ. Hai cậu bé trong lớp của Eva, bị ảnh hưởng bởi "thử thách phổ biến" này, đã đưa cho cậu bé thiểu năng trí tuệ thức ăn đã để cả tháng, thối rữa và bốc mùi, hứa sẽ cho cậu 100 AUD nếu cậu ăn.

Không hề hay biết nguy hiểm, Joe đã ăn chiếc bánh và nhanh chóng bị đau bụng, cuối cùng được giáo viên đưa đến bệnh viện cấp cứu.

Đây không phải là lần đầu tiên Eva chứng kiến tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với học sinh trung học. Cô đã quan sát các video lan truyền giữa các trường khác nhau. Học sinh của cô cũng đã xem và thảo luận về các video bắt nạt từ các trường khác trên mạng xã hội, "giống như xem vở kịch diễn ra".

Nhưng lần này, những học sinh ban đầu thích thú với cảnh tượng đó không còn chỉ là người xem nữa; họ đã trở thành thủ phạm và người tạo ra các video bắt nạt.

Theo Guancha

Thu Thủy

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/cai-chet-dau-long-cua-co-be-12-tuoi-va-su-ra-doi-cua-luat-cam-mang-xa-hoi-o-australia-post193619.html