Cải lương - Lạc quan về một lớp trẻ kế thừa
Cuộc thi đã trao 4 giải Nhất và 9 giải Nhì; còn Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam trao tặng 10 giải Diễn viên xuất sắc.
Sức sống của cải lương xã hội hóa
Không chọn lối đi an toàn, các đơn vị nghệ thuật miền Nam đã mạnh dạn đặt niềm tin vào cá tính sáng tạo của người trẻ, trao cho họ những chiếc áo vừa vặn, nhưng đầy tính thử thách.
Đầu tiên phải nhắc đến Trương Trọng Nhân thuộc Đoàn Cải lương tuồng cổ Huỳnh Long. Bước vào trích đoạn độc diễn Diễn kịch một mình của cố tác giả Lê Duy Hạnh, anh đã xốc dậy cả khán phòng bằng ngọn lửa rừng rực của tuổi thanh xuân và lòng say mê nghề cháy bỏng. Anh liên tục ca, diễn và thực hiện các kỹ thuật vũ đạo phức tạp suốt gần nửa tiếng đồng hồ mà không hề xuống sức.
Giải Nhất Trọng Nhân trong vai lão nghệ sĩ, trích đoạn “Diễn kịch một mình”
Nam diễn viên trẻ cho thấy sự trưởng thành vượt bậc khi biến hóa liên tục từ vai người nghệ sĩ già, vai nhà vua cho đến kẻ nịnh thần, làm chủ không gian sân khấu bằng một nội lực đáng khâm phục và kiểm soát năng lượng tinh tế.
Một đại diện khác cho các đơn vị xã hội hóa là Bích Trâm đến từ Công ty TNHH Vũ Luân Entertainment. Vào vai Thị Bình trong trích đoạn kinh điển Lôi vũ, Bích Trâm không chọn lối phô diễn kỹ thuật cầu kỳ mà chinh phục Ban giám khảo bằng sức mạnh của cảm xúc nội tâm được tiết chế mạch lạc. Nền tảng nghề vững vàng được cô thể hiện qua cách nhả chữ rõ, hơi ca ổn định và biết giữ những khoảng lặng đắt giá để nhân vật hòa cùng nhịp thở của khán giả, tạo nên một Thị Bình đầy chân thực, đau đớn nhưng vô cùng cao thượng.
Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ, đơn vị công lập nhưng đã hoạt động theo định hướng tự chủ, cho thấy tư duy linh hoạt khi trao cơ hội cho diễn viên trẻ Lê Hoàng Nghi. Từng đoạt Chuông vàng vọng cổ 2024, Hoàng Nghi mang đến cuộc thi với vai Herostratus trong trích đoạn gai góc Kẻ đốt đền. Nam diễn viên bộc lộ khả năng xử lý nhịp hơi và nhả chữ đầy mới mẻ, lột tả trọn vẹn những giằng xé nội tâm điên cuồng của một nhân vật đầy tham vọng đen tối. Đặc biệt, khi âm thanh bị trục trặc kỹ thuật giữa đêm diễn, anh vẫn giữ được sự bình tĩnh đáng nể, không hề xao nhãng mạch diễn, mà nương theo đó để đẩy cao trào sân khấu lên mức đỉnh điểm, nhận về những tràng pháo tay tán thưởng chân thành từ những khán giả khó tính nhất.
Giải Nhất Bích Trâm trong vai Thị Bình, trích đoạn “Lôi vũ”
Bên cạnh ba vị trí dẫn đầu, các đơn vị phương Nam cũng cho thấy diện mạo nghệ thuật đặc trưng của mình qua các giải Nhì và giải Diễn viên xuất sắc. Đại diện kỳ cựu của phía Nam - Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang - khoe tài sắc của lực lượng trẻ với Kim Tiến trong vai Trường Lạc hoàng thái hậu (trích đoạn Bi kịch). Diễn viên Kim Tiến sở hữu thần thái uy nghi, sang trọng, lối ca mùi đĩnh đạc, thiên về chiều sâu cơ mặt và ánh mắt chuẩn mực truyền thống. Trần Hữu Trang còn có Diễm Kiều với vai Nguyễn Thị Thập trong Bão dậy trời Hưng Long, chị khắc phục được những hạn chế hình thể để lột tả khí phách anh hùng cách mạng.
Từ vùng đất Tây Đô hào sảng, Trung tâm Văn hóa nghệ thuật thành phố Cần Thơ mang đến cuộc thi một làn gió chân phương, đầy xúc động, thông qua Nguyễn Thị Kim Ngân với vai Tống Thị Quyên trong trích đoạn Vương quyền. Giọng ca của Kim Ngân giữ được độ sáng đặc trưng, mộc mạc và mềm mại, giúp nhân vật không bị rơi vào một màu. Đơn vị Cần Thơ cũng tự hào với Võ Vũ Linh chững chạc trong Chất ngọc Cầm Thi Giang và Võ Thị Bé chân phương, lấy nước mắt khán giả qua vai Diệu của Thời con gái đã xa.
Nhà hát Cao Văn Lầu (tỉnh Bạc Liêu cũ) tự hào có Trần Thị Mỹ Lệ xử lý nội tâm vô cùng thông minh trong vai cô gái nghiện ma túy ở trích đoạn Một phút một thời. Sự dấn thân của Trần Hồng Thêm và kép đẹp Lâm Minh Nghiêm hát rất hay cũng tạo được ấn tượng khó quên với khán giả. Đặc biệt, Đoàn Hát bội tuồng cổ Ngọc Khanh ghi dấu ấn với Khánh Tâm trong vai Đông Nhật của Người cáo, một lối diễn đầy nội lực, kỹ thuật vũ đạo chuẩn mực hát bội lẫn tuồng cổ kết hợp hơi ca khỏe khoắn đã khiến khán giả vô cùng thích thú.
Giải Nhất Lê Hoàng Nghi trong vai Herostratus, trích đoạn “Kẻ đốt đền”
Cải lương miền Bắc sang trọng đến bất ngờ
Nếu cải lương phía Nam là ngọn lửa cháy bỏng của tinh thần năng động, thì phía Bắc lại đem đến hội diễn một làn gió chuẩn mực, sang trọng và kỹ lưỡng. Họ ca diễn "mượt" và "ngọt" hơn rất nhiều so với mươi năm trước khiến người xem ngồi dưới khán đài cứ xuýt xoa.
Đại diện giành giải Nhất của miền Bắc thuộc về nghệ sĩ Ngân Hà đến từ Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam. Vào vai vợ Macbeth trong trích đoạn Tùy hứng phu nhân Macbeth, Ngân Hà đã mang đến một hơi thở rất đời cho nhân vật sử thi phương Tây. Cô chủ động từ bỏ lối diễn cường điệu hóa bi kịch thường thấy để tạo sự đồng cảm bằng những chi tiết nhỏ trong biểu cảm, nhả chữ và nghệ thuật ca diễn tinh tế, khẳng định bản lĩnh của một nghệ sĩ miền Bắc đã làm chủ ngôn ngữ cải lương phương Nam một cách thuyết phục.
Giải Nhất Ngân Hà trong vai vợ Macbeth, trích đoạn “Tùy hứng phu nhân Macbeth”
Bản sắc sân khấu phía Bắc còn được khẳng định mạnh mẽ với Ngọc Linh vai Ngọc Trần trong trích đoạn Sỏi nhỏ và non cao. Cô mang đến một cảm xúc giàu nữ tính nhưng không yếu mềm, dùng khả năng xử lý khoảng lặng sân khấu tuyệt vời để tạo độ ngân vang cho cảm xúc người xem. Đơn vị này cũng ghi nhận sự đa dạng của Nguyễn Văn Hiệp (trích đoạn Người cai ngục) và Phan Thu Phương (trích đoạn Tửu phần bốc cháy).
Nhà hát Cải lương Hà Nội đem đến sắc thái lịch sử đa chiều của đất Thăng Long qua Đỗ Thị Hiền (vai Lý Chiêu Hoàng trong Đêm cuối Lý Chiêu Hoàng). Cô chọn lối diễn đi sâu vào nội tâm, ngắt nhịp và xử lý khoảng lặng hiệu quả để thể hiện một vị nữ hoàng đầy day dứt riêng tư, thay vì bi kịch hóa nhân vật. Cùng đơn vị Hà Nội, Đinh Xuân Hùng gây ấn tượng với vai Lê Chiêu Thống đầy nỗi niềm trong trích đoạn Trời Nam, còn Lê Xuân Vương vững vàng với vai Trần Thặng trong Kẻ sĩ Thăng Long.
Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng có diễn viên Lê Trung Tuấn sáng sủa và ấm áp trong vai Lý Thường Kiệt của Trọn đời trung hiếu với Thăng Long, lột tả những góc khuất cô đơn thầm lặng của một vị tướng tài ba. Trung tâm Văn hóa nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa ghi dấu ấn đậm nét với Trương Văn Phong cùng Cao Văn Duy đầy nội lực. Trần Ngọc Tuấn từ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình cũng để lại những dư âm đẹp về lối diễn đào sâu tâm lý nhân vật.
Thông điệp từ Ban giám khảo
Bên cạnh những giải thưởng, cuộc thi cũng là một tấm gương phản chiếu thẳng thắn những mặt còn hạn chế của sân khấu cải lương hiện đại. NSND Trần Ngọc Giàu, Trưởng ban Giám khảo cuộc thi, đã có những lời tổng kết đầy tâm huyết: "Đoạt giải tài năng năm 2026 nghĩa là năm này các bạn được tỏa sáng, được ghi nhận, được đánh giá, trao giải. Nhưng đó cũng chỉ là một vai diễn trong 25 phút trên sàn diễn. Phía trước các bạn còn nhiều đòi hỏi hơn, vì ở mỗi bạn vẫn còn đó ít nhiều những điều chưa thật trọn vẹn. Thời gian và những trải nghiệm trong nghề sẽ giúp các bạn trở thành những ngôi sao trên bầu trời nghệ thuật".
Hội đồng nghệ thuật cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm yếu cốt lõi cần khắc phục như nguồn kịch bản khan hiếm dẫn đến việc trùng lặp trích đoạn khá nhiều, như hiện tượng trùng trích đoạn về Lý Chiêu Hoàng, Người cai ngục, Diễn kịch một mình…
Bên cạnh đó, một số đạo diễn còn lạm dụng vũ đạo, kỹ xảo, đưa quá đông vai quần chúng lên sân khấu làm lu mờ đi vai diễn chính của thí sinh dự thi. Điều này đòi hỏi các đơn vị cần có chiến lược bài bản hơn trong khâu nuôi dưỡng, đo ni đóng giày kịch bản cho nghệ sĩ sau ánh hào quang của cuộc thi.
Khép lại một tuần tranh tài sôi nổi, Cuộc thi Tài năng diễn viên cải lương toàn quốc 2026 đã mang lại những tín hiệu khá lạc quan. Sự xuất hiện của lực lượng diễn viên trẻ đầy nội lực và khát vọng sáng tạo là minh chứng cho thấy cải lương vẫn có sức sống bền bỉ. Những viên ngọc thô này chắc chắn sẽ cần được mài giũa để tỏa sáng, để tiếp tục giữ lửa nghề và phát huy được nghệ thuật truyền thống.
23 giải thưởng được trao
Giải Nhất
1. Trọng Nhân (vai lão nghệ sĩ, trích đoạn Diễn kịch một mình, Đoàn Cải lương tuồng cổ Huỳnh Long)
2. Bích Trâm (vai Thị Bình, trích đoạn Lôi vũ, Công ty TNHH Vũ Luân Entertainment)
3. Lê Hoàng Nghi (vai Herostratus, trích đoạn Kẻ đốt đền, Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ)
4. Ngân Hà (vai vợ Macbeth, trích đoạn Tùy hứng phu nhân Macbeth, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam)
Giải Nhì
1. Ngọc Linh (vai Ngọc Trần, trích đoạn Sỏi nhỏ và non cao, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam)
2. Kim Ngân (vai Tống Thị Quyên, trích đoạn Vương quyền, Trung tâm Văn hóa nghệ thuật thành phố Cần Thơ)
3. Đỗ Thị Hiền (vai Lý Chiêu Hoàng, trích đoạn Đêm cuối Lý Chiêu Hoàng, Nhà hát Cải lương Hà Nội)
4. Kim Tiến (vai Trường Lạc hoàng thái hậu, trích đoạn Bi kịch, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang)
5. Lê Trung Tuấn (vai Ngô Tuấn/Lý Thường Kiệt, trích đoạn Trọn đời trung hiếu với Thăng Long, Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng)
6. Diễm Kiều (vai Nguyễn Thị Thập, trích đoạn Bão dậy trời Hưng Long, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang)
7. Trương Văn Phong (vai cai ngục, trích đoạn Cha con người cai ngục - Tiểu Quân hiến tay, Trung tâm Văn hóa nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa)
8. Mỹ Lệ (vai Hiếu, trích đoạn Một phút một thời, Nhà hát Cao Văn Lầu)
9. Đinh Xuân Hùng (vai Lê Chiêu Thống, trích đoạn Trời Nam, Nhà hát Cải lương Hà Nội)
Giải Diễn viên xuất sắc (do Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trao tặng)
1. Khánh Tâm (Đoàn Hát bội tuồng cổ Ngọc Khanh)
2. Trần Ngọc Tuấn (Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình)
3. Cao Văn Duy (Trung tâm Văn hóa nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa)
4. Trương Huỳnh Anh Nhi (Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ)
5. Võ Vũ Linh (Trung tâm Văn hóa nghệ thuật thành phố Cần Thơ)
6. Mỹ Linh (Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang)
7. Trần Hồng Thêm (Nhà hát Cao Văn Lầu)
8. Phan Thu Phương (Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam)
9. Ngân Huyền (Trung tâm Văn hóa nghệ thuật thành phố Cần Thơ)
10. Lê Xuân Vương (Nhà hát Cải lương Hà Nội)
Tạ Anh Vũ
Nguồn Báo Thể Thao & Văn Hóa : https://thethaovanhoa.vn/cai-luong-lac-quan-ve-mot-lop-tre-ke-thua-20260525055516673.htm
Tin khác
Cà Mau đoạt 2 giải tại Cuộc thi Tài năng diễn viên Cải lương toàn quốc năm 2026
8 giờ trước
Chi hội Nhà văn Việt Nam tại TP Đà Nẵng Đại hội nhiệm kỳ 2026-2030
3 giờ trước
Bảo tồn di sản hò khoan trong đời sống đương đại
4 giờ trước
Hồ Xuân Hương – 'Bà chúa thơ Nôm' của văn học Việt Nam
4 giờ trước
Robot nhảy múa, đấu võ tại công viên chủ đề mới ở Seoul
3 giờ trước
Góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Thái Lan
5 giờ trước