Chướng bụng, đầy hơi là hiện tượng tích tụ khí trong dạ dày và ruột. Khi lượng khí tăng cao, người bệnh thường cảm thấy khó chịu với các triệu chứng như ợ hơi nhiều lần, ợ chua gây nóng rát cổ họng, đau bụng âm ỉ, buồn nôn hoặc nôn, bụng căng chướng, táo bón.
Để những triệu chứng này không làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, đặc biệt trong dịp Tết, cần lưu ý một số biện pháp sau:
Tăng cường rau xanh, trái cây vì rau xanh và trái cây cung cấp lượng lớn chất xơ, giúp thức ăn di chuyển nhanh qua đường tiêu hóa, hỗ trợ đào thải độc tố ra khỏi cơ thể. Nên bổ sung các loại rau như rau cải, xà lách, rau dền; các thực phẩm giàu tinh bột tốt như khoai tây, khoai lang, ngũ cốc. Ưu tiên một số loại trái cây như cam, bưởi, táo, dứa, lê… sau những bữa ăn nhiều đạm.
Bổ sung thực phẩm tốt cho tiêu hóa trong ngày Tết
Khoai lang: Giàu chất xơ, giúp đường tiêu hóa hoạt động khỏe mạnh, hạn chế đầy hơi, khó chịu. Ngoài ra, khoai lang còn chứa nhiều vitamin B6, mangan và vitamin C có lợi cho cơ thể.
Đu đủ: Chứa enzyme tiêu hóa giúp phân giải protein, hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, giảm sinh hơi và hạn chế tình trạng đầy bụng.
Chuối: Là loại quả quen thuộc ngày Tết, có tác dụng chống rối loạn tiêu hóa, làm giảm kích thích niêm mạc dạ dày, hạn chế acid và cải thiện tình trạng ợ nóng.
Bơ: Giúp hỗ trợ tiêu hóa, phân giải chất béo, từ đó cải thiện chức năng dạ dày và giảm nguy cơ đau dạ dày.
Cam: Giàu vitamin C và dưỡng chất cần thiết, giúp phòng táo bón, làm sạch đường tiêu hóa và tăng sức đề kháng. Tuy nhiên, không nên lạm dụng vì bổ sung quá nhiều vitamin C có thể gây hại, đặc biệt với người bị trào ngược dạ dày, tiêu chảy hoặc đang đói. Việc sử dụng cần ở mức vừa phải, theo khuyến cáo của bác sĩ nếu có bệnh lý.
Chướng bụng, đầy hơi trong những ngày Tết thường xuất phát từ việc ăn uống quá độ.
Uống đủ nước
Mỗi ngày nên uống khoảng 1,5 - 2 lít nước để hỗ trợ đào thải độc tố, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
Ăn chậm, nhai kỹ
Hạn chế nói chuyện khi ăn, ăn chậm và nhai kỹ để tránh nuốt nhiều không khí vào dạ dày - nguyên nhân gây co thắt dạ dày và khó tiêu. Với người bị ợ nóng hoặc trào ngược acid, nên chia bữa ăn thành 4 - 5 bữa nhỏ mỗi ngày để giảm áp lực cho dạ dày.
Tránh các chất kích thích
Rượu bia, thuốc lá làm tăng nồng độ acid trong dạ dày, dễ gây buồn nôn, trào ngược và ợ nóng. Đồng thời, cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, chiên rán như gà rán, khoai tây chiên vì dễ làm tăng sinh khí trong ruột, gây đầy bụng.
NỘI DUNG:
Một số thực phẩm tốt cho tiêu hóa trong ngày Tết
Uống đủ nước
Ăn chậm, nhai kỹ
Tránh các chất kích thích
Thư giãn và rèn luyện sức khỏe hợp lý
Các loại nước ngọt có ga, bia cũng đưa thêm khí từ bên ngoài vào hệ tiêu hóa, làm tăng tình trạng ợ hơi, chướng bụng. Thay vào đó, nên sử dụng nước trái cây tươi để bảo vệ sức khỏe.
Thư giãn và rèn luyện sức khỏe hợp lý
Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, chơi cầu lông, tập hít thở giúp tăng nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm stress. Ngoài ra, có thể xoa bóp, mát-xa vùng bụng để kích thích hoạt động của dạ dày và ruột, hạn chế ứ đọng thức ăn.
Tuy nhiên, nếu tình trạng đầy hơi, chướng bụng kéo dài và tái phát thường xuyên, người bệnh cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, không nên tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Một số nguyên nhân thường gặp gây chướng bụng, đầy hơi
Do chế độ ăn uống
Ăn nhiều tinh bột, chất béo, gia vị, chất kích thích (rượu, bia, cà phê, thuốc lá…) trong khi cơ thể không đủ men tiêu hóa để chuyển hóa.
Một số thực phẩm, gia vị như hành, tỏi có thể gây phản xạ co thắt lỗ thực quản dưới, dẫn đến ợ hơi.
Ăn quá nhanh, nhai không kỹ, nuốt vội; uống nước nuốt kèm không khí; ăn xong nằm nghỉ ngay… đều dễ gây chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu.
Do các vấn đề tiêu hóa
Trào ngược dạ dày - thực quản:
Ngoài đầy hơi, chướng bụng còn gây nóng rát sau xương ức, ợ nóng, ợ hơi, ợ ra nước chua.
Rối loạn nhu động tiêu hóa: Khiến thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày, xuống ruột chậm, gây khó tiêu.
Loạn khuẩn đường ruột: Thiếu men tiêu hóa, thức ăn bị ứ đọng, lên men và sinh hơi.
Rối loạn bài tiết mật: Do viêm hoặc tắc đường mật.
Do yếu tố thần kinh
Người thường xuyên lo âu, căng thẳng, stress kéo dài cũng dễ bị chướng bụng, đầy hơi. Do tác dụng phụ của thuốc.
Một số thuốc điều trị suy giáp, tăng huyết áp hoặc thuốc chống trầm cảm có thể gây đầy hơi, chướng bụng.
BS. Nguyễn Minh Ngọc