Giáo viên, học sinh trường Tiểu học Ngôi sao Hoàng Mai trong tiết Văn hóa đọc. Ảnh minh họa: Trần Hiền.
Đây là điểm mới trong thông tư về quy tắc ứng xử của nhà giáo, được Bộ GD&ĐT công bố ngày 4/2. Trong đó, bộ đưa ra 5 nhóm quy tắc ứng xử giữa giáo viên với người học, đồng nghiệp, cán bộ quản lý, phụ huynh và cộng đồng.
Không phân biệt đối xử học sinh
Cụ thể, với người học, Thông tư yêu cầu nhà giáo có thái độ mẫu mực, tinh thần bao dung, trách nhiệm, yêu thương; phản hồi, nhận xét, khen hoặc phê bình phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh; động viên, khích lệ sự phấn đấu và phát triển của người học.
Thầy cô phải tôn trọng, đánh giá đúng thực chất năng lực của người học; bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học; tạo động lực phát huy phẩm chất và năng lực người học; lắng nghe, kịp thời tư vấn, hỗ trợ người học về lĩnh vực học tập, xã hội bảo đảm phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi.
Nhà giáo cũng có trách nhiệm tạo môi trường giáo dục an toàn, tích cực và bình đẳng; khuyến khích người học tham gia nghiên cứu, lao động sản xuất, hoạt động phục vụ cộng đồng, phát triển bền vững.
Đáng chú ý, Thông tư quy định nhà giáo không phân biệt đối xử giữa những người học dưới mọi hình thức; không xúc phạm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại người học dưới mọi hình thức và báo cáo kịp thời với lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện người học bị bạo lực, xâm hại.
Nhà giáo không ép buộc người học tham gia các hoạt động mang tính chất tự nguyện; không công khai thông tin của người học trái quy định; không gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả trong các hoạt động tuyển sinh, đánh giá người học.
Nhà giáo có trách nhiệm tạo môi trường giáo dục an toàn, tích cực và bình đẳng. Ảnh minh họa: Đinh Hà.
Không che giấu hành vi sai phạm của cấp trên
Trong ứng xử với đồng nghiệp, Thông tư yêu cầu nhà giáo trung thực, chân thành, đoàn kết, có tinh thần hợp tác, chia sẻ trách nhiệm, giúp đỡ lẫn nhau; tự phê bình và phê bình bảo đảm khách quan, nghiêm túc, thẳng thắn, mang tính xây dựng vì tiến bộ của đồng nghiệp.
Thầy cô cần tôn trọng và lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp, phối hợp, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi trong hoạt động nghề nghiệp; không xúc phạm, chia rẽ, gây mất đoàn kết nội bộ; không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; không công khai thông tin của đồng nghiệp trái quy định.
Đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, Thông tư quy định nhà giáo có trách nhiệm chấp hành sự phân công, chỉ đạo, điều hành của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; lắng nghe và cầu thị tiếp thu ý kiến đánh giá, góp ý của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trong hoạt động nghề nghiệp.
Nhà giáo cần tích cực tham mưu và thể hiện rõ chính kiến với cấp trên theo chức năng, nhiệm vụ được giao; không xúc phạm, gây mất đoàn kết nội bộ; không thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi sai phạm của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục.
Với cha mẹ, người giám hộ của học sinh, bộ yêu cầu nhà giáo chủ động, kịp thời cung cấp, trao đổi thông tin trung thực về người học, chương trình, kế hoạch giảng dạy, giáo dục khi được sự đồng ý của cấp quản lý. Thầy cô khuyến khích, tạo điều kiện để cha mẹ hoặc người giám hộ của người học tham gia vào hoạt động giáo dục vì sự tiến bộ của người học.
Thông tư cũng quy định nhà giáo không xúc phạm, áp đặt, vụ lợi, ép buộc cha mẹ hoặc người giám hộ của người học tham gia các hoạt động trái quy định của Nhà nước và các hoạt động mang tính chất tự nguyện.
Với cộng đồng, bộ cũng yêu cầu thầy cô cần tích cực tham gia các hoạt động xã hội, chống tin giả liên quan đến lĩnh vực giáo dục và nhà giáo...
Thông tư này thay thế Quyết định số 16/2008 của Bộ GD&ĐT về đạo đức nhà giáo. Trước đó, Bộ GD&ĐT cho biết sau gần 18 năm triển khai, Quyết định số 16 đã bộc lộ nhiều bất cập, nhiều quy định không còn phù hợp, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Một số vụ việc vi phạm đạo đức nhà giáo trong thời gian qua cũng cho thấy cần có quy định mới cụ thể hơn về ứng xử của đội ngũ giáo viên.
Ngọc Bích